Abulqasim Otepbergenov - Tanlamali shigarmalar 1

Sulıwlardıń kúlkisindey múlayım, Ontórtten dolanıp tuwmaspa ayıń, Endi qan kórmegey dúnya ilayım, Jáne bir jıl keyin qalıp baratır.

Dúnya - bul yaranlar dolanǵan janan, Jilwa-nazı menen janıńdı alǵan, Qullası, doslarım bolıńız aman,

Jáne bir jıl keyin qalıp baratır.

WAQÍT ÓTIP BARATÍR

Jıldırımday hesh izsiz,

Hám taynapır, hám kúshsiz,

Misli attay júwensiz,

Waqıt ótip baratır.

Abılaysań jawınday,

Shiyrin-sheker qawınday,

Kerek waqta tabılmay,

Waqıt ótip baratır.

Bir-birewge dos etip,

Kewillerdi xosh etip,

Geyde araz, ósh etip,

Waqıt ótip baratır.

Top ayırıp shıǵa almay,

Ya jıǵılıp, jıǵa almay,

Sóz mánisin uǵa almay,

Waqıt ótip baratır.

Birew eki, birew bes,

Birew orta, birew hesh...

Birew erte, birew kesh,

Waqıt ótip baratır.

Gá atılmay, gá kóship,

Diydar nesip, duz nesip,

Júz soraydı bir sheship,

Waqıt ótip baratır.

Tawlar basın qar basıp,

11

Dárya qaytıp, hám tasıp, Okeanǵa ulasıp,

Waqıt ótip baratır.

Dúnya ǵalma-ǵalınıń, Jeńilin hám awırın, Bir iyinge barlıǵın Salıp ketip baratır.

Ferdausiydi, Furqattı, Pushkin, Bayron, Balzaktı,

Maqtumqulı, Berdaqtı, Alıp ketip baratır.

Afrodita arıwday,

Tańdı gezgen saǵımday, Kóktegi bir jalınday, Janıp ketip baratır.

Kózińdegi rawshanıń Belińdegi quwatıń, Keleshegiń, zúriyatıń, Waqıt ótip baratır.

«Biri jarlı, biri toq, Biri qalqan, biri oq,

Kóbińizde iyman joq» Dep ah urıp baratır.

Joytılǵanda bir manat, Qıylanasań, salıp dat, Bilseń altınnan qımbat, Waqıt ótip baratır.

«Mal-dúnyanı jıyǵan kóp, Semirgen el múlkin jep, Barma sende iyman» dep,

Waqıt ótip baratır.

Qas qaqqansha kún batıp, Qas qaqqansha tań atıp,

Quwantıp, gá jılatıp, Waqıt ótip baratır.

12

Qabaǵında hár tańnıń, Doynaǵında tulpardıń, Qanatında quslardıń, Waqıt ótip baratır.

Dúbirinde qalanıń, Ármanında ananıń, Kúlkisinde balanıń, Waqıt ótip baratır.

«Pul» dep, órtenip-janıp, Iyman satıp, para alıp, Ay júzine daq salıp, Waqıt ótip baratır.

Qolı haramǵa batıp, Arın besh pulǵa satıp, Adamlarǵa dım nalıp, Waqıt ótip baratır.

Geyde aqquw-ǵaz bolıp, Geyde jılwa-naz bolıp, Geyde sáwbet-saz bolıp, Waqıt ótip baratır.

Ashılmaǵan juldızday, Suw túbinde qundızday, Xosh qılıqlı bir qızday, Waqıt ótip baratır.

Aytpasıńdı ayttırıp, Tartıslarda mat qılıp, Aǵayinge jat qılıp, Waqıt ótip baratır.

«Ul ákesin kórmeydi, Qız sheshesin kórmeydi, Tek dúnya dep shólleydi» Dep, ah urıp baratır.

«Bir-birińdi sıylań» dep, «Bir-birińdi qırmań» dep,

«Bir-birińe miyman» dep,

Waqıt ótip baratır.

13

Júzde sulıw qal endi,

Sózde shiyrin pal endi,

Tamırımda al endi, Qanım bolıp baratır.

Jaqsı niyet oyımda,

Quwanıshlı toyımda,

Sharqanalı, qolımda,

Tarım bolıp baratır.

Jaqsılardan úyrenip, Jamanlardan jiyrenip, Bir-birine dım enip,

Qalıń bolıp baratır.

Namıs-arı hár jastıń, Seksendegi aq shashtıń,

Qıyaǵınday almazdıń, Arım bolıp baratır.

Urıs otın sóndirip,

Aytqanına kóndirip,

Haqıyqatqa jeńdirip,

Alım bolıp baratır.

Adamlar bul aqırı,

Káramat-aw aqılı,

Alısı hám jaqını,

Janım bolıp baratır.

KEWLIM MENIŃ

Kewlim meniń gey waqları, Shalqıp aǵar dárya bolıp, Kewlim meniń gey waqları, Balqıp turar nurǵa tolıp.

Kewlim meniń gey waqları,

Shabatuǵın atqa megzer, Kewlim meniń gey waqları,

Jazılmaǵan xatqa megzer.

Kewlim meniń altın gúzdiń,

15

Álwan túrli qırmanları, Kewlim meniń el-xalqımnıń, Arzıw-úmit, ármanları.

Kewlim meniń gey waqları,

Juldızǵada jetsem deydi, «El namısı» degen erden,

Qalıspasam ótsem deydi.

Kewlim meniń gey waqları, Jabırqapta turadı-aw bir, Jaqın shıǵıs xalqın oylap,

Ózin otqa uradı-aw bir.

Jigirma bes qaytıp kelmes

Jigirma bes qaytıp kelmes, Jigitler bir yoshıp qalıń,

Báhárdegi Ámiw yańlı, Máwij urıp, tasıp qalıń.

Tap iyunniń quyashınday, Tumlı-tustı jandırayıq, Shóllegenge suwsın bolıp, Miyirin bir qandırayıq.

Bizler batır Rustembiz, Bizler Yuriy Gagarinbiz, Bizler Dante jedel menen,

Kóp jerde qaldırǵan iz.

Biz Násimiy, zalım baylar, Terimizdi sılap alǵan,

Sondadaǵı elge degen, Miyrimimiz tánde qalǵan.

Bizler arıw Gúlayımdı, Ardaqlaǵan Arıslanbız, Watan ushın dushpan menen,

Qarıs jerge tarısqanbız.

Umıtpayıq «er namısı,

16

El namısı» degen sózdi, Eliń ushın etken isiń, Quwandırǵay kórgen kózdi.

Jigirma bes basıńnan hesh Baxıt, Dáwlet ketpegeyda,

Saǵan qaslıq oylaǵanlar,

Muradına jetpegeyda.

***

Jáne arzıw-úmit penen, Qolǵa qálem aldım búgin, Júgi awır bul dúnyanıń, Jeńilletiw ushın júgin.

Dizden dimar ketkenlerge, Dizde dimar bolajaqpan,

Kózde ráwshan óshkenlerge, Kózde ráwshan bolajaqpan.

Nanǵa qarnı toymaǵannıń, Nanı bolsam ármansızban, Jaqsılıqtı oylaǵannıń,

Janı bolsam ármansızban.

Ash-áptada jalańashqa, Pana bolsam ármansızban, Jetim-jesir, qarnı ashqa,

Aǵa bolsam ármansızban.

Xalqım degen azamattıń, Biri bolǵım keledi,

Qullası men bul dúnyanıń, Gúli bolǵım keledi.

Jáne arzı-úmit penen, Qolǵa qálem aldım búgin, Júgi awır bul dúnyanıń, Jeńilletiw ushın júgin.

17

QANÍŃA QANÍM QARÍSQAN QAZAǴÍM

Bir aymaqta tuwılıp, birge ósken,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım,

Ata-babam bir tabaqtan as ishken,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Seniń qúdiret kókiregińe qayılman, At-abıroy barlıq jerge jayılǵan, Sen ushın gúlli apatqa tayınman, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Bizler bette úy tappaysań qazaqsız, Turan oypatında ósken bir baǵbız, Peyili keń hám de kewili haqbız,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Qaraqalpaqtıń anası kóp qazaqtan,

Usı ekewi ómir otın mazlatqan,

Ayırmańız barma endi qalpaqtan,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Tariyx gúwa qashan sira aytıstıq,

Ózgeni bilmeymen júziń dım ıstıq, Ashlıqta shórekti birge tatıstıq, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Adırlıǵıń, jomırtlıǵıń, mártligiń,

Hesh birewge kókirekte joq kegiń,

Kóterdiń dáwirdiń gidiman júgin,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Bizler bette qazaq úyi ardaqlı,

Patsha sarayınday hawalı, jaqtı,

Tuwıslarım sonday dáwletli-baqlı,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Kórmegenler qalpaqtı qazaq deydi, Al qazaqtı mınaw qay qalpaq deydi, Kewli bunshelli keń, dım aq deydi,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Ázel bastan qoylarımız qoralas, Qara úyler, aq otawǵa sıbaylas,

18

Bir-birine ázel bastan dım sırlas,

Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Qazaq elin jawlar kelip shapqanda,

Qarakeń kósilip tórde jatqanba, Kókiregin qalqan qıldı jońǵarǵa, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Tilden sirá ayırmamız joq biziń, Túrden sirá ayırmamız joq biziń, Únnen sirá ayırmamız joq biziń, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Bir denede arteriya, vena bolıp,

Júrekti terbentip, solqıldap urıp, Bereseń túsimdi jaqsıǵa jorıp, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Bir-birewdi qırıp-joyıp atqanda, Milletler-milletke jala japqanda,

Tuwısqanlar biyǵam sirá otqanba, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

Biz ekewmiz kiyiktiń qos ılaǵı, Bir tilla teńgeniń oń hám shep jaǵı,

Sarqılmas hesh waqıt doslıq bulaǵı, Qanıńa qanım qarısqan qazaǵım.

SHAǴLAP YOSHPALÍ DÚNYA BUL

Áy yaranlar, biradarlar,

Altınnan quyması barlar, Peyli keń hám, peyli tarlar, Kelip-ketpeli dúnya bul.

Keń bolsańda, tar bolsańda,

Alpamıstay nar bolsada,

Shaxsánemdey yar bolsańda,

Kelip-ketpeli dúnya bul.

Sonday ájayıp kemi joq,

Dártiniń hesh bir emi joq,

Jaǵası bar, al jeńi joq,

19

Kelip-ketpeli dúnya bul.

Jıldırımday bir jılt etken,

Neshsheniń basına jetken,

Zulharnaylar, Zallar ótken,

Kelip-ketpeli dúnya bul.

Shıǵırdıń tisi mısalı,

Aylanar bir kún qushadı,

Axıret esik ashadı,

Kelip-ketpeli dúnya bul.

Hámmege teń ájeli bar,

Aytıń, qáne, ne kemi barw

Sonday ádillik jeri bar,

Kelip-ketpeli dúnya bul.

Mına bes kúnlik ómirde, Giyne saqlamay kewilde, Qoldan kelgenshe hár kúnde,

Shaǵlap yoshpalı dúnya bul.

MAQTUMQULÍNÍŃ JOLÍNA

Xosh alliyar aytıp baratsa Aral, Bawrıń daǵlap bozlamasqa bolarma, Kózin jaslap, háste jatsa aq maral,

Júrek-bawırıń sızlamasqa bolar ma?

Qazan urıp solıp qalsa gúlbaǵıń, Baǵsız, gúlsiz daǵda qalsa baǵbanıń, Jas ortada janbay qalsa ıǵbalıń, Baxıt jolın izlemeske bolar ma?

Doynaqtan mayırılsa bedewiń jolda, Tursań al-sal bolıp dizginiń qolda, Ámelge aspasa ármanıń sonda, Mánzilińdi gózlemeske bolarma?

Áke balasına etse qıyanet,

Hám keyninde qalsa passıq jaman at,

Araldı kórmese keleshek áwlad, Bunnan artıq jınayat hesh bolarma?

20