Социология_типовая 1 курсс

A) Дисфункция

B) Прогресс

C) Девиация

D) Регресс

E) Аномия

3405. Марксизм классиктері бойынша әлеуметтік өмірдің негізгі факторы -

A) Аномия

B) Идеал түрі

C) Девиация

D) Көші-қон

E) Қоғамның экономикалық негізі

3406. Жаһандану жағдайындағы әлемдік тұрақтылықтың негізгі факторы:

A) Жалпы өзаратәуелділік

B) Техниканың дамуы

C) Жаңа әскери техниканың дамуы

D) Әлемдік мұхит деңгейінің көтерілуі

E) Жаһандық жылыну

3407. Басқа әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардан ерекше әлеуметтану нені зерттейді?

A) Тек саяси үрдістер

B) Тек экономикалық үрдістер

C) Барлық әлеуметтік үрдістер

D) Барлық физикалық үрдістер

E) Барлық биохимиялық үрдістер

3408. Әлеуметтану қандай ғылым?

A) Абстрактілі-математикалық

B) Биохимиялық

C) Әлеуметтік-гуманитарлық

D) Физика-техникалық

E) Жаратылыстық-философиялық

3409. Қазақстан үшін бірінші орындағы ұзақ мерзімді барлығынан басым мүдде қайсысы?

A) Ішкі саяси тұрақтылық

B) Энергетикалық ресурстар

C) Инфрақұрылымдар

D) Кәсіби мемлекет

E) Ұлттық қауіпсіздік

3410. Қазақстан қоғамының даму үлгісі қандай модель қалыптастыруды көздейді?

A) Ағылшын-саксондық

B) Азиаттық

C) Мұсылмандық

D) Евразиялық

E) Жаңа түріктік

3411. Белгілі бір әлеуметтік нормаларды мойындату және орындату мақсатында индивидтерге немесе топтарға қатысты қолданылатын мәжбүрлеуді қалай атаймыз?

A) әлеуметтік кепілдік

B) әлеуметтік қайшылық

C) әлеуметтік өшпенділік

D) әлеуметтік мобильділік

E) әлеуметтік қысым

3501. Әлеуметтанудың қолданбалы мақсаты:

A) Қирағалы тұрған тұрғын үйді жөндеу

B) Еңбек құралын жетілдіру

C) Климаттық жағдайды жақсарту

D) Қоғамдық қатынастарды әбден жетілдіру

E) Территорияларды өлшеу

3502. Демография нені зерттейді?

A) Географияны

B) Демократиялық жүйені

C) Геологияны

D) Халықты

E) Минералдарды

3503. Халықтың табиғи өсімі бұл –

A) Эмигранттар мен иммигранттардың арасындағы айырмашылығы

B) Маргиналдар мен көшіп-қонушылардың арасындағы айырмашылығы

C) Туғандар мен өлгендердің арасындағы айырмашылығы

D) Келгендер мен кеткендердің арасындағы айырмашылығы

E) Некелер мен ажырасулардың арасындағы айырмашылығы

3504. 1991-2000 жылдар арасында Қазақстан халқының саны

A) 9 млн.адамға өсті

B) тұрақты болды

C) 5 млн.адамға өсті

D) Өзгерген жоқ

E) 2 млн.адамға кеміді

3505. Әлеуметтік зерттеуде сауалнаманы сұрақтардың қандай екі түрі бойынша ажыратады?

A) Қысқа және ұзын

B)Сыни және жақсылықтанытушылық

C) Ашық және жабық

D) Ыңғайлы және ыңғайсыз

E) Салмақты және күлкілі

3506. Ақпарат жинаудың тереңірек әдісі – жеке сөйлесу қалай аталады?

A) Контент-сараптама

B) Эксперимент

C) Бақылау

D) Сұхбат

E) Құжаттарға сараптама жасау

3507. Сауалнамалық бет бұл –

A) Контент-сараптама

B) Анкета

C) Мәліметтерге сараптама

D) Тәжірибелік мінездеме

E) Респонденттерге берілетін мәлімет

3508. Мәліметтерді бастапқы өңдеу дегеніміз –

A) Графиктер құру

B) Әлеуметтік ақпарат жинау

C) Максималды және минималды көрсеткіштерге сараптама

D) Қосылған мәліметтерге сараптама

E) Алынған жауаптарды есептеу

3509. К.Маркс, П.Сорокин, Э.Гидденстің зерттеулері негізінен әлеуметтанудың қай саласына бағытталған?

A) Білім социологиясына

B) Дін социологиясына

C) Әлеуметтік стратификацияға

D) Мәдениетке

E) Экономикалық социологияға

3510. Білім, идеология, әлеуметтік құндылықтар жиынтығы нені құрайды?

A) Саяси институттарды

B) Әлеуметтік қауымдастықты

C) Мәдениетті

D) Діни сананы

E) Демографияны

3511. Белгілі бір қызмет саласындағы (экономика, саясат, идеология) бір адамға, топқа немесе мемлекетке тиесілі ерекше құқық, басымдық -

A) монополия

B) мораторий

C) азаматтық құқық

D) легитимділік

E) жариялылық

3601. Мәліметтерді аналитикалық өңдеу дегеніміз –

A) Әлеуметтік ақпарат жинау

B) Ұсыныс пен сұранысқа сараптама

C) Қосылған мәліметтерге сараптама

D) Алынған жауаптарды есептеу

E) Сұрақ парақтарын жинақтау

3602. леуметтік зерттеу неден басталады?

A) Құралдарды дайындау

B) Мәселе қою

C) Статистикалық мәліметтерді жинау

D) Тәжірибелік мінездемелер құру

E) Зерттеу бағдарламасын құру

3603. Әлеуметтік ақпарат жинаудың әдісіне жатпайтынды көрсетіңіз:

A) Контент-сараптама

B) Сауалнама

C) Бақылау

D) Болжам

E) Сұхбат

3604. Әлеуметтік зерттеуге қатысушы, сұрақтарға жауап беруші адам -

A) Фотокорреспондент

B) Корреспондент

C) Респондент

D) Интервьюер

E) Журналист

3605. Әлеуметтік зерттеуге қатысушы, сұрақтарды қоюшы -

A) Фотокорреспонтент

B) Корреспондент

C) Респондент

D) Интервьюер

E) Журналист

3606. Девиация ұғымы нені білдіреді?

A) Келісушілік

B) Дәстүрлерді дәл көрсетіп жүру

C) Нормалардан ауытқу

D) Нормаларды сақтау

E) Бағынушылық

3607. Аномияны өзіне өзі қол жұмсаушылық себеп деп есептеген:

A) Маркс

B) Шелдон

C) Дюркейм

D) Сорокин

E) Фрейд

3608. Стратификацияның касталық жүйесі қай елде қалыптасты?

A) Үндістан

B) Ежелгі Греция

C) АҚШ

D) Қазақстан

E) Ресей империясы

3609. Әркелкі әлеуметтік топтардың өмірлік мүдделерін бейнелеу және қорғау - басты әлеуметтік функциясы болып табылатын құрылымдарды анықтаңыз

A) Адамдардың кездейсоқ жиынтығы

B) Отбасы институттары

C) Қоғамдық ұйымдар

D) Ұлттар мен ұлыстар

E) Субмәдениет негізіндегі адамдар бірлестігі

3610. Жекелеген қоғамдық құбылыстар мен процестердің әлемдік құбылыстар мен процестерге бейімделуі қандай ұғыммен түсіндіріледі?

A) Урбандалу

B) Қоғамның трансформациялануы

C) Қоғамның регресті дамуы

D) Секуляризация

E) Локализация

3611. Азаматтық құқықтарының қалыпқа келтіріле отырып, эмигранттардың шығу тегімен байланысты мемлекетке қайтып оралуы қалай аталады?

A) релаксация

B) эмиграция

C) деперсонализация

D) идентификация

E) репатриация

3701. Кәсіби мәртебе көрсеткішінің төменгі бөлігін қазіргі заманғы қоғамда кімдер құрайды?

A) Шығармашылық мамандықтар

B) Техникалық мамандықтар

C) Интеллектуалдық еңбек иелері

D) Басқару аппараты

E) Физикалық аз кәсіби еңбек

3702. “Ашық қоғамды” стратификация түрін ата:

A) Касталар

B) Таптар

C) Сословиелер

D) Құлдық

E) Лауазымдар

3703. АҚШ-та саны ең көп қоғамды тұрақтандырушы тап өкілдері

A) Жоғарғы- жоғарғы

B) Жоғарғы- төмен

C) Орта

D) Төменгі- жоғарғы

E) Төменгі- төменгі

3704. “Жасөспірім” бұл –

A) Туа біткен мәртебе

B) Дисфункция

C) Аномия

D) Жастық мәртебе

E) Норма

3705. Әлеуметтік мобильділік теориясының авторы?

A) Спенсер

B) Дюркгейм

C) Хоманс

D) Сорокин

E) Вебер

3706. Әлеуметтік мәртебенің өзгеруіне әкелетін әлеуметтік мобильділік түрі?

A) Вертикалды

B) Жабық

C) Дисфункция

D) Девиация

E) Аномия

3707. Екі және одан да көп мәдениеттер арасында тұрған индивидтің аралық жағдайын қалай атаймыз?

A) Еркін мобильділік

B) Горизонталды мобильділік

C) Маргиналдылық

D) Девиация

E) Конформизм

3708. Тарихи отаны - Қазақстанға оралған адамдарды қалай атаймыз?

A) Үміткерлер

B) Гуманистер

C) Оралмандар

D) Ғалымдар

E) Отансүйгіштер

3709. Қазақстандағы «дін мен мектептің бір-бірінен бөлінуі» қойылымы нені түсіндіреді?

A) әлеуметтік ынтымақтастықты

B) қоғамның көпұлттылығын

C) мемлекеттің зайырлылығын

D) діни сенім бостандығын жоюды

E) орта тапты қалыптастыруды

3710. Қазақстандағы діни сенім еркіндігін қамтамасыз етуге кепілдік беретін мемлекеттің ұстанымы?

A) Секуляризация

B) Модернизация

C) Трансформация

D) Зайырлылық

E) Жасампаздық

3711. Мамандандыру және еңбектің күрделі бөлінісі, энергияның әртүрлі түрлерін пайдалану, өндірісті ұйымдастыруда ғылым мен техниканы пайдалану негізінде стандартталған өнімдердің (тауарлардың) ірі машиналық өндірісін қалыптастырумен сипатталатын өндірістің даму сатысы қалай аталады?

A) буржуазия

B) национализация

C) индустриаландыру

D) механикаландыру

E) ырықтандыру

3801. Әлеуметтік институттардың басты қызметі қандай?

A) Қоғамдағы қажеттіліктерді қанағаттандырып, қоғамға тұрақтылық беру

B) Жақсы климат жағдайын қалыптастыру

C) Қоғамда тұрақсыздық орнату

D) Зерттеулерді жүргізуді қамтамасыз ету

E) Жоғарғы білім беру

3802. Қоғамда әлеуметтік институттардың пайда болу үрдісі мен нәтижесі қалай аталады?

A) Институттану

B) Дисфункция

C) Тұрақтану

D) Маргиналдану

E) Аномия

3803. Парламент әлеуметтік институттардың қайсысына жатады?

A) Саяси

B) Білім

C) Экономикалық

D) Отбасы

E) Діни

3804. Әлеуметтік институттардың дисфункциясы нені білдіреді?

A) Институттың маңызды қоғамдық қажеттіліктерді толық қанағаттандыра алуын

B) Институттың қоғам арасында жоғары сенімге ие болуын

C) Институт қызметінің тиімсіздігін

D) Қоғамда жоғары беделге ие болуын

E) Институт мәртебесін

3805. Қай әлеуметтік институт репродукция мен әлеуметтандіру функциясын атқарады?

A) Денсаулық сақтау

B) Отбасы

C) Экономика

D) Білім

E) Саясат

3806. Қазіргі заманда некенің қай түрі басым?

A) Полиандрия

B) Моногамия

C) Полигиния

D) Полигамия

E) Девиация

3807. Қазіргі заманғы қазақстандық отбасыларды жоспарлау мәселесіндегі негізгі құндылықты міндет -

A) Отбасын нуклеаризациялау

B) «Баламалы отбасын» құруға мүмкіндік беру

C) Әр отбасында бала санының екіден аспауын қадағалау

D) Кеңейтілген отбасылардың санын көбейту

E) Демократиялық қоғамда отбасының кез-келген түрінің дамуына кең ашылу керек

3808. Бірнеше ұрпақтар бір үйде тұратын отбасы түрі қалай аталады?

A) Нуклеарлық

B) Уақытша

C) Эпизодтық

D) Кеңейтілген

E) Техникалық

3809. Өмір шындығын бейнелейтін ақпараттық, дәлелдік құбылыстар қалай аталады?

A) Әлеуметтік бақылау

B) Әлеуметтік арабайланыстар

C) Әлеуметтік құбылыстар

D) Әлеуметтік фактілер

E) Әлеуметтік кеңістік

3810. Қай қойылым Қазақстан қоғамы үшін маңызды?

A) идеясыз қоғам құру

B) адам қоғамы идеялар жүйесінен тыс болуы керек

C) идеологиясыз қоғам болмайды

D) демократиялық қоғамда идеология болмайды

E) идеология қоғамға зиян

3811. Қазiргi тарихи уақытта индустриалды елдердiң көпшiлiгiне тән орта ғасырларда пайда болған әлеуметтiк-экономикалық жүйенiң түрi болып табылатын капитализмге тән емес белгіні табыңыз

A) өндіріс құралдарына жеке меншiктiк құқық

B) бәсекелестік

C) экономикалық үрдiстердiң қозғаушы күшi ретіндегі табысты өсіруге талпыныс

D) еркiн нарық

E) әлеуметтік-таптық эгалитаризация

3901. Қай жағдайда отбасы ыдырайды?

A) Инфляция жағдайында

B) Азаматтықты ауыстырғанда

C) Бірге тұруды қойғанда

D) Жекешелендіру кезінде

E) Девиация жағдайында

3902. Отбасының басты функциясы -

A) Әлеуметтік-биологиялық ұрпақ әкелу

B) Ақпараттандыру

C) Зергерлік бұйымдарды шығару

D) Еңбек ету

E) Геологиялық барлау

3903. Әйелдер ерлерден үстем болып тұрған қоғам құрылысын қалай атаймыз?

A)Патриархат

B) Биархат

C) Аномия

D) Матриархат

E) Анархия

3904. Халықтың жекелеген топтарын нәсілдік, ұлттық, этникалық немесе діни белгілеріне қарай жою -

A) Инквизиция

B) Агрессия

C) Әлеуметтік аномия

D) Геноцид

E) Сионизм

3905. Ең өнімді еңбек түрі -

A) Құлдық

B) Мәжбүр етуші

C) Еркін шығармашылық

D) Физикалық

E) Механикалық емес

3906. Еңбектің нәтижесі:

A) Тек материалдық құндылықтар

B) Материалдық және рухани құндылықтар

C) Тек рухани құндылықтар

D) Табиғи ресурстар

E) Шикізаттық өнім

3907. Кедейшіліке қатысты ұғымдарды көрсетіңіз:

A) Абсолютті және салыстырмалы

B) Механикалық және физикалық

C) Жоғары және төмен

D) Батыстық және шығыстық

E) Функционалды және механикалық

3908. Мектеп әлеуметтік институттардың қайсысына жатады?

A) Саяси

B) Әлеуметтендіру

C) Экономикалық

D) Отбасы

E) Діни

3909. Ғылыми болжамдар қандай роль атқарады?

A) ауыспалы факторларды зерттейді

B) зерттеу жұмысында оның ешқандай ролі жоқ

C) қоғамдағы өмір шындығынан әлеуметтік фактілер жинақтайды

D) теория мен эмпирикалық зерттеуді байланыстырады

E) зерттеуді теориялық негіздейді

3910. Әлеуметтану ғылымында «жаһандану» ұғымы қандай құбылыспен байланысты?

A) ұлттық пен ғаламдық мәдениеттердің қатынасқа түсуі

B) ауылдық еңбек ресурстарының қалаға ауысуы

C) қоғамдағы азаматтық қоғам элементтерінің дамуы

D) қоғамдағы әлеуметтік бақылау жүйесінің күшеюі

E) ұлттық салт-дәстүрдің қайта жаңғыруы

3911. К.Маркс бойынша - өндіріс құралдарына қоғамдық меншіктің ғана болуымен, жоғары дамыған өндіріс күшімен, тұлғаның жан-жақты дамуын қамтамасыз етумен, таптардың жойылуымен, қоғамдық басқарумен, «әркімнен қабілетіне сәйкес - әркімнің сұранысына сәйкес» қағидасының жүзеге асуымен сипатталатын қоғамның идеалы -

A) коммунизм

B) социализм

C) нарықтық коммунизм

D) нарықтық социализм

E) капитализм

4001. Әлеуметтану ғылымының іргетасын қалаушы ғалым?

A) Спенсер

B) Конт

C) Дюркгейм

D) Вебер

E) Парсонс

4002. Әлеуметтанудың ғылым ретінде қалыптасқан уақытын көрсетіңіз?

A) Б.з.д. 5 ғасырда

B) 15 ғасырдың 20-жылдары

C) 20 ғасырдың соңында

D) 19 ғасырдың 30-40-жылдары

E) 20 ғасырдың басында

4003. Әлеуметтану ғылымының зерртеу пәні (құбылысы)?

A) Физикалық өзара қатынас

B) Қоғамдағы технологиялық үрдістер

C) Адам мен табиғаттың өзара қатынасы

D) Компьютерлік технологиялар

E) Адамдардың өзара қатынасы мен әлеуметтік мінез-құлқы

4004. «Әлеуметтану» терминін ғылыми айналымға енгізген ғалым?

A) Аристотель

B) Конт

C) Спенсер

D) Дюркгейм

E) Вебер

4005. О. Конт бойынша қоғамдық даму өлшемдері

A) Экономиканың дамуы

B) Демократияның дамуы

C) Интеллектің дамуы

D) Отбасының дамуы

E) Денсаулықсақтаудың дамуы

4006. К. Маркс жете зерттеген:

A) Қоғамды қарастырудағы өркениеттілік жол

B) Үш саты теориясы

C) Қоғамдық-экономикалық формациялар теориясы

D) Аномиялар теориясы

E) Әлеуметтік факт идеясы

4007. К. Маркс бойынша адамдардың теңдігіне келесі жағдайдың нәтижесінде жетуге болады:

A) Техникалық даму

B) Әлеуметтік революция

C) Әлеуметтік ынтымақтастық

D) Субъективті әлеуметтену

E) Эволюциялық даму

4008. Әлеуметтанудың зерттеу объектісі:

A) Рухани және материалдық құндылықтар

B) Әлеуметтік шындық

C) Климат

D) Экономикалық қызмет

E) Өндірістің техникалық сипаттамалары

4009. Қоғамдағы адамдар арақатынасының жиынтығы қалай аталады?

A) Әлеуметтік қатынас

B) Әлеуметтік шиеленіс

C) Конформизм

D) Әлеуметтік мінез-құлық

E) Әлеуметтік сана

4010. Аталғандардың қайсысы діни ұйым емес?

A) секта

B) культ

C) деноминация

D) ассамблея

E) синагога

4011. Жақсылық пен жамандық, құпталатын немесе құпталмайтын әрекеттер мен мінез-құлықтар туралы қоғамдағы белгіленген түсініктерге негізделген адамгершілік императивтері, талаптары -

A) әлеуметтік құқықтық нормалар

B) әлеуметтік моральдық нормалар

C) халықаралық нормалар мен стандарттар

D) нигилизм

E) конформизм