5.Адамдық қатынастар мектебі мен мінез-құлық ғылымы мектебінің менеджмент дамуындағы рөлі.

(1930-1950) а)еңбек өнімділігі мен еңбекке қанағаттанушылықты арттыруда тұлға арақатынастарын қолдану; б)ұйым қызметін адамдық қатынастар мен мінез-құлық әрекетіне бейімдеп қалыптастыру Поркер мен Мэйо адамгершілік қатынастарының мектебін жаңа бағытта дамуының негізгі салушылар. Көрнекті өкілдері: Арджерис, Ферцберг, Макрегор, Блейн. Бұл бағыттардың қағидасы ресми емес шағын топтардың рөлін орындау, бақылау практикасында, топтағы психиологиялық және әлеуметтік ерекшеліктерді, тауып пайдалануға мүмкіндігін беретіндей тәсілдерді қабылдау болып саналады. Бұл мектептің өкілдері басқару жүйесіндегі жұмысшылардың еңбегңн жетілдіру тәсілдерін іздестіруге көңіл бөледі. Тікелей басшылық ететіндердің неғұрлым тиімді әрекет етуі жұмыскерлермен кеңесуі, қарым қатынас жасауға барынша толық мүмкіндік беруі. Адамдармен қарым қатынас жасау амалдарын пайдалануды ұсынды. Бихевористік мінез-құлық мектебі (1950ж. күні бүгінге дейін) адамгершілік қатынас мектебінен едәуір ауытқып, адамдар арасындағы қатынасты орнықтыру тәсілдеріне назар аударды. Бұл мектептің басты мақсаты адам ресурстарының тиімділігін арттыру арқылы ұйымдастыру тиімділігін арттыру арқылы ұйымдастыру тиімділігін арттруға болады.

6. Ұйым ішкі ортасының факторлары.

Ұйымның ішкі айнымалыларына негізінен ұйымның өзінде болатын және басшының назарын қажет ететін айнымалылар жатады. Олар: мақсаттар, міндеттер, құрылым, технологиялар және адамдар.

Мақсат - топтың бірлесіп қол жеткізуге ұмтылатын нақты түпкілікті нәтижесі. Міндеттер – алдына белгіленген уақытта берілген әдістерді қолдана отырып орындалуы тиіс Жұмыстардың бөлігі немесе сериясы. Міндеттердің сипаты: а) адамдармен жұмыс; ә) заттармен жұмыс; б)ақпаратпен жұмыс. Құрылым – ұйымның мақсатына жету үшін құрылған басқару деңгейлері мен функционалдық бөліктердің өзара қатынасы. Технология – шикізатты дайын өнімге немесе қызметке айналдыру құралы. Адам ресурстары – адамдардың осы күнгі топтар мен ұйымдарда қызмет етуі-ешбір анайы ресурстардың шығынын талап етпей өнімділікті арттырудың ішкі мүмкіндіктерінің қайнар көзі болып табылады.

Жоғарыда аталған бес айнымалы «элементтер» бір бірімен тығыз байланысты және тәуелді боп келеді. Олардың біреуіндегі өзгеріс міндетті түрде басқаларына өзгеріс туғызады.

7. Ұйымға тікелей әсер ететін сыртқы орта факторлары.

Тікелей әсер ететін факторларға жабдықтаушылар, тұтынушылар, бәсекешілер, заң және мемлекеттік пен қоғамдық органдар жатады. Жабдықтаушылар: өндіріс материалдарының бір түрін басқа түрмен алмастыру жабдықтаудың жүйесінде өзгерістер тудыруы мүмкін, бұл өзгерістердісанау өте қиын, бірақ олар көп және олармен әрқашанда есептесу қажет. Ұйым табысы үшін тек материалдық жабдықтар ғана емес, капиталда маңызды. Потециалды инвесторлар қатарына банктер, бюджет қорлары, акционерлер, жеке тұлғалар және т.б. жатады. Олар тек инвестицияларды тек пайда кепілі болған жағдайда жасайды. Ал үлкен тәуекелмен іс-әрекет жасап жүрген ұйымдар үшін сирек жағдайларда тіптен қаражат жұмсамауы мүмкін.Ең соңында ұйымның қызмет етуі тиісті білігі бар мамандарға, материалдарға, капиталға, және тех-ға б/сты болу керек.Тұтынушылыр: Басқару теор-нда бизнестің жалғыз нағыз мақсаты тұт-шыларды құру деген көзқарас орын алған. Мұнда үлкен мағына жатыр- ұйымның «өмір сүруі» табысы, өз қызметі,мен өнімдеріне тұт-ды табу қабілеттілігінде жатыр. Тұт-шылар белгілі бір баға б/ша тауар мен қызметтерді пайдалана отырып ұйымның әс-әрекетінің табыстылығын анықтайды. Ұйым өз қызметін тұт-дың белгілі бір тобына бағыттай отыра, ал сыртқы ортаның осы факторына әсер ететіндігін, оған өзінің тәуелділігін ескерткенін байқатады. Бәсекешілер: Олар рынокқа өнімнің жаңа түрін алып шығады, өз жарнамаларын күшейте түседі, өз өнімдері бағаларын төмендетіп немесе клиент/ге қызмет көрсету көлемін кеңейтеді. Егер басшы пайдасын төмендеткісі келмесе әр өзгеріске өз жағынан әрекет жасау қажет. Көптеген жағ/да ұйым табысы оның өнімдерінің бәсекешілер өнімімен салыстырғанда қаншалықты тұтыну сапасы ж/е бағасыұтымды болатындығына б/сты. Бүгінгі күнде өнім бағасына б/сты бәсеке оның сапалық бәсекесімен ауыстырылып отыр. Заң ж/е мем/т органдары: Ұйым қызметі түрлі заңдармен реттеледі. Бұл заңдар оның мем/т мекемелерімен, жалданушы жұмыскерлермен арақатынасын, салық төлеу тәртібін ж/е т.б. мәселелерінанықтайды. Ұйымның құқықтық статусына өзі оның іс-әрекетиесі мен төленетінсалықтар түрін белгілейді. Мысалы, шағын кәсіпорын құр/да алғ. 2жылда саплық жеңілдігіне ие болады.