7.Экологиялық факторлар және оның организмге әсер етуінің жалпы заңдылығы.

8. Лимиттеуші факторлардың мәні қандай және толеранттылық заңының мәні қандай?

1.Тақырыбы:Пополяцияның түр ретінде өмір сүруі және оның негізгі критерилері.Экожүйе, оның құрылымы және функционалды йымдастырылуы.

2.Мақсаты: популяцияның маңызды түр ретінде және оның негізгі критерийлері мен экожүйенің функционалды схемасы туралы білімді қалыптастыру.

3.Оқыту мақсаты:

-популяция түсінігі мен критерийлері туралы білімді қалыптастыру.

-популяцияның статикалық сипаттамалары туралы білімді қалыптастыру (саны, тығыздығы, жыныстық және жас құрамы).

-популяцияның динамикалық сипаттамалары туралы білімді қалыптастыру (туылуы, өлім-жітім, өсу қарқыны) популяцияның өсуі мен санын реттеу.

-экожүйенің функционалды сызбасы туралы білімді қалыптастыру;

-экожүйенің тұрақтылығын бұза алатын факторларды анықтай алу дағдысын қалыптастыру.

4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Популяция туралы түсінік және критерийлер.

2. Популяцияның статикалық сипаттамалары туралы білімді қалыптастыру (саны, тығыздығы, жыныстық және жас құрамы).

3. Популяцияның динамикалық сипаттамалары туралы білімді қалыптастыру (туылуы, өлім-жітім, өсу қарқыны).

4. Популяцияның өсуі мен санын реттеу.

5. Экожүйенің қасиеті мен қызметі.

6. Экожүйенің негізгі тұжырымы

7. Экожүйенің гомеостазы мен табиғаттағы тепе-теңдігі.

5.Білім берудің және оқытудың әдістері: шағын топтармен жұмыс, презентация

6.Әдебиет:

1.Сағынбаев Г.К. Экология негіздері. – Алматы, 1995 ж.

2.Кенесариев У. И., Жакашов Н.Ж. Экология және халық денсаулығы. – Алматы,2003.19-33беттер

3.Ә.Бейсенова,А.Самақова,Т.Есполов,Ж,Шілдебаев Экология және табиғатты тиімді пайдалану:Ғылым ғылыми баспа орталығы,2004ж. ,96-147 беттер

4Асқарова У.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау. - Алматы, 2007 ж.,30-78 беттер

5. А.Т.Қуатбаев. Жалпы экология:Алматы, 2008 ж.123- 141 беттер

6. С.Ж.Колумбаева.,Р.М.Білдебаева.,М.Ә.Шәріпова Экология және тұрақты даму Алматы,2012ж7 54-59беттер

7.Бақылау:сабақтың тақырыбы бойынша ауызша сұрау,әңгімелесу(білім, коммуникативтік құзыреттілік).

1. Популяция деген не?

2. Популяцияның сандық көрсеткіштері қандай?

3. Динамикалық көрсеткіштерді не сипататйды?

4. Өмір сүру ұзақтығы деген не?

5. Экожүйе тұжырымының мәні не?

6. Экожүйелерде энергетикалық ағындардың таралуы кезінде трофикалық өзара қатысының рөлі қандай?

7. Экологиялық пирамидалар деген не және олардың негізгі түрлері қандай?

8. Экожүйе немесе биогеоценоз деген не?

9. Экологиялық пирамида деген не, олардың түрі?

10.Сукцессия ұғымына анықтама беріңіз.

1.Тақырыбы: Биосфера құрлымы және оның шекаралы.В.И.Вернадскийдің биосфера-ноосфералық концепциясы.(В.И.Вернадскийдің биосфера және ноосфера туралы ілімі)

2.Мақсаты: биосфераның құрылымы мен оның шекаарсы туралы білімді қалыптастыру.

3.Оқыту мақсаты:

- Биосфера ұғымы туралы білімді қалыптастыру. Биосфераның құрамы мен шекарасы.

• В.И.Вернадскийдің анықтауы бойынша тірі зат ұғымы туралы білімді қалыптастыру.

• Биосферада тірі ағзалардың таратылуы туралы білімді қалыптастыру.

• В.И.Вернадскийдің тұрақты даму тұжырымдамасын өңдеуде ноосфера және коэволюция туралы білімді қалыптастыру.