Alternatywne sposoby mierzenia dochodu narodowego
1 Metoda MPS – metoda produktu materialnego ( stosowana dawniej w krajach układu warszawskiego ) –metoda ta zakłada że nie każdy kto pracuje wytwarza dochód narodowy. Dochód narodowy wytwarzają tylko pracownicy wykonywający prace produkcyjne ,czyli polegające na wytwarzaniu dóbr materialnych . Stąd w rachunku dochodu narodowego uwzględniamy tylko efekty pracy produkcyjnej. W praktyce stosowano tzw. Kryterium zakładowe polegające na sumowaniu produkcji podmiotów gospodarczych zaliczanych do sfery produkcji materialnych
2 ) Metoda SNA – system rachunkowości społecznej – każdy kto pracuje ( legalnie ) wpływa na wysokość dochodu narodowego
Dług publiczny I deficyt budżetowy
Deficyt budżetowy – występuje, gdy wydatki w budżecie danej instytucji (najczęściej państwa) są wyższe niż jej dochody. Przeciwieństwem deficytu jest nadwyżka budżetowa.
Dług publiczny – obejmuje nominalne zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych, ustalone po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy podmiotami należącymi do tego sektora (skonsolidowane zadłużenie brutto), zaciągnięte z następujących tytułów:
papiery wartościowe opiewające wyłącznie na świadczenia pieniężne (poza papierami udziałowymi),
pożyczki (w tym papiery wartościowe, których zbywalność jest ograniczona),
kredyty,
przyjęte depozyty,
zobowiązania wymagalne (tzn. zobowiązania, których termin płatności minął, a które nie zostały przedawnione lub umorzone).
Polityka fiskalna państwa: restrykcyjna i ekspansywna
Restrykcyjna polityka fiskalna polega na zwiększaniu podatków i/lub zmniejszaniu wydatków państwa.
Ekspansywna polityka fiskalna polega na obniżaniu podatków i zwiększaniu wydatków na konsumpcję i inwestycję lub finansowaniu deficytu budżetu państwa za pomocą długu publicznego, który powstaje przy sprzedaży obligacji skarbowych na rynku kapitałowym
Rodzaje bezrobocia
bezrobocie krótkookresowe – bezrobocie średniookresowe – bezrobocie długookresowe – bezrobocie chroniczne
bezrobocie jawne – bezrobocie ukryte
bezrobocie strukturalne – bezrobocie technologiczne
bezrobocie cykliczne – bezrobocie sezonowe
bezrobocie klasyczne – bezrobocie neoklasyczne
bezrobocie frykcyjne – bezrobocie z wyboru
Stopa bezrobocia
Stopa bezrobocia – wielkość statystyczna opisująca nasilenie zjawiska bezrobocia w danej populacji
Krzywa Philipsa
Krzywa Phillipsa to w ekonomii krzywa ilustrująca związek pomiędzy stopą bezrobocia a stopą inflacji, przy założeniu pewnej oczekiwanej stopy inflacji.
Inflacja
Inflacja, proces wzrostu poziomu cen, powodujący niekontrolowane i nieakceptowane społecznie zmiany proporcji podziału dochodu narodowego.
Cykl koniunkturalny
Cykl koniunkturalny – zjawisko występowania w gospodarce wahań różnych mierników ekonomicznych charakteryzujących poziom koniunktury, wokół rosnącego trendu wzrostu gospodarczego, analizowanego w długim okresie
Fazy:
Faza kryzysu
rośnie: bezrobocie
maleją: produkcja, zatrudnienie, inwestycje, popyt, ceny
Faza depresji
koniec spadku, ww. wielkości pozostają na niskim poziomie
Faza ożywienia
rosną: produkcja, zatrudnienie, inwestycje, popyt, ceny
maleje: bezrobocie
Faza rozkwitu
koniec wzrostu, ww. wielkości utrzymują się na wysokim poziomie
O głownych narzędzi
pozwalających realizować politykę interwencjonizmu należą
1.podejmowanie przez państwo przedsięwzięć inwestycyjnych
pozwalających zwiękrzyć zatrudnienie bez wzrostu podaży dobr i
usług np.roboty publiczne
2.dotarcie do nierentownych
przedsiębiorstw lub ich nacjonalizacja- czyli przejmowanie na
własność państwa prywatnych przedsiębiorstw lub
ziemi
3.protekcjonizm w zakresie handlu zagranicznego
4.polityka
monetarna-część ekonomicznej polityki państwa obejmująca decyzje
dotyczące krztałtowania podaży pieniądza,w celu dostosowania jej
do potrzeb gospodarki
5.polityka fiskalna,polityka
budżetowa-ogoł decyzji rządu dotyczących wydatkow i podatkow.Jest
częścią polityki finansowej państwa. Podstawowymi zadaniami
polityki fiskalnej są-redystrybucja dochodow i stabilizacja
gospodarki
