5.1 Сурет–Арналық біріншілік сигналдың түрленуі

5.2 Сурет– Көпарналы жүйенің арнада жиілікті бөлінумен таралуы

Қабылдау ұштарында арналық сигналдар топтан Ф_1, Ф_2,..... , Ф_N, бөлгіш фильтрлері арқылы ерекшеленеді. s₁(t),s₂(t),..., s_N(t) біріншіреттік сигналдардың v₁ (U),v₂(t),...,v_N(t) арналық сигналдардан қалпына келуі Д₁, Д_{2 ,}..... ,Д_N демодуляторлары арқылы жүзеге асады._.

Арналық сигналдары үзіліссіз жиілікті жолақта орналасатын байланыс жүйелері арналардың жиілікті бөліну жіберуінің жүйесі деп атайды (ЧРК).

5.2 Жұмыс тапсырмасы

5.2.1 Жиілікті бөлінумен ақпарат жіберу жүйесін жинаңыз (5.2 суретті қара).

5.3 Сурет

5.2.2 Жүйені орындалуға қосыңыз және әр арнадағы қабылданатын және жіберілетін сигналдардың сәйкестігін салыстырыңыз.

5.2.3 Жіберілуші сигналдың нөлге тең арналарындағы жоғарға немесе төменгі деңгейін (модули 0 и 8) және олардағы паразиттік сигнал деңгейлерін анықтаңыз.

Алынған нәтижені таблицаға енгізіңіз.

5.2.4 Арнатуғызушы элементтерді өзара салыстырыңыз және екі қосымша арнаның параметрлерін есептеңіз.

Есептелген арналардың көршілес арналарға әсерін тексеріңіз. Алынған нәижені түсіндіріңіз.

Біріншіреттік арнаның s,(t) тасымалдаушысы ретінде жіңішке импульстардың кезектілігі алынды делік, сонымен қатар осы кезектіліктің амплитуда бойынша модуляцияланған. Нәтижесінде алынған АИМ-сигнал – брінші арнаның каналдық сигналы v^(t) 5.3, а. суретте көрсетілген. Үшінші және басқа да каналдардың каналдық импульстері (5.3,в суретті қара) бір біріне қатысты уақыт аралығында жылжытылуы тиіс.

Каналды АИМ-сигналдарын алу практикалық түрде өте оңай. АИМ-модуляторының рөлі электронды кілттер болып табылады (ЭК) (5.4 суретті қара). Кілттер импульсті тасымалдағыштармен басқарылады. АИМ-модуляторларының жұмысы келесіден тұрады: тасымалдағыштардың импульсы кілттерді кезекпен ашады, олрдың шығуында біріншіретті сигналдар пайда болады.

5.4 Сурет – Уақытша принцип бойынша құрастырылған каналдық сигналдар (а-в) және топтастырылған (г)

ЭК кілттеріне берілетін импульстардың кезектілігі бірі біріне қатысты уақыт бойынша жылжытылған болуын қадағалау керек (5.6 суретті қара). Бұл тапсырманы арналардың импульс генераторымен басқарылатын импульсін бөлуші арналар атқарады (5.5 суретті қара). Осылайша, әр арнаның импульсі уақыттың нақты бір мезетінде ғана тізбектеліп жіберіледі.Қабылдаудағы арналардың бөлінуін ЭК арқылы да жүзеге асыруға болады. Басқаша айтқанда әр арнаның кілті тізбек бойында осы арнаның импульсі өткен кезде ашылуы керек, сонымен қатар басқа арналардың импульсі келгенде жабық болуы тиіс. 17,(0, v₂it), .... v_N(t) арналық импульстары УО арқылы сигнал v( t) тобына бірігеді.

Жіберу жүйесінің сипатамасы (5.5 суретті қара), мұнда арналық сигналдар узіліссіз уақыт мезетінде жіберілетін болса, уақытша бөліну арналарының жіберу жүйесі.

5.3.1 Уақытша бөлгіштік көпарналы жүйенің схемасын жинаңыз (5.2 суретті қара).

5.5 Сурет– Көпарналы жүйенің арнада жиілікті бөлінумен таралуы

5.6 Сурет

5.3.2 Жүйені орындалуға қосыңыз және алынған нәтижені анализдеңіз.

Қабылданған сигналдарды толық қалпына келтіру үшін олардың фильтрациясын жасаған дұрыс. Қжетті фильтрлердің түрін таңдаңыз және олардың параметрлерін есептеңіз.

Comm типті фильтрлермен жүйені орындау типі 5.7 суретте көрсетілген.

5.7 Сурет

20 отсчетқа қолданылатын фильтр-тежегішті қолдану мысалы 5.4 суретте келтірілген.

5.8 Сурет

5.3.3 5.9 суретінде арналардың қабылдау бөлгішінің схемасы берілген (модуль 6).

5.9 Сурет

Ескерту. Арналардың қабылдау бөлгіші әдетте терезеде жиналады және содан соң метажүйеге айналады. Кіру модулі 8 және шығу модулдері 15, 17, 19 және 21 метажүйеге авоматты түрде енеді.