Тәжірибелік материал Орнату

Негізді оның элементтерінен жинаңыз (1 сур.). Винт көмегімен негізде штативтік өзекті бекітіңіз (2 сур.). 

1 сур.	2 сур.	3 сур.

Шкаласы бар пластинаны иінтірек ортасына орнатыңыз және бекіту болтын тілше және иінтірек тесігіне салыңыз (3 сур.). Бекіту болтын дөңгелек немесе тік бұрышты өзектерге арналған қысқашпен бекітіңіз (4 сур.).

4 сур.	5 сур.	6 сур.

Таразы тостағандарын жинаңыз (5 сур.) және иінтіректің екі жағынан оларды 10 белгісінде іліңіз (6 сур.).

100 мл мензурканы бір тостағанға орнатыңыз және теңдестіру үшін екінші тостағанға қорғасын бытыраны себіңіз (7 сур.). 100 мл мензуркада 5 натрий хлоридін өлшеңіз (ас тұзы) (8 сур.).

7 сур.	8 сур.	9 сур.

250 мл мензуркамен қайталаңыз, 10 г ас түұзын өлшеңіз.

Өлшеу цилиндіріне 40 мл су құйып 5 г ас тұзын салып тұз ерігенше араластырып тағы 50 мл су құййыңыз. Тұз ерітіндісін 100 мл мензуркаға құйыңыз.

Өлшеу цилиндірін шайып құрғатып сүртіңіз.

Осы тәріздес екінші тұз ерітіндісін дайындаңыз, 10 г тұзды қолдану керек. Қайтадан шайып цилиндірді құрғатып сүртіңіз.

Штативтік негізді ашу үшін сары батырмаларды басыңыз (9 сур.).

 

Жұмыс барысы Алдын-ала жүргізілетін тәжірибе

• Бөліктері бар цилиндрге 50 мл су құйыңыз. Милиметрлік қағаз жолағын кесіп алып (2х17 см) онда сантиметрлік шкала суретін салыңыз: 0-дкһен (төменде) 16-ға дейін (10 сур.).

 

10 сур.	11 сур.	12 сур.

 

• Қағаз жолағын түтікке салыңыз (11 сур.) және оны өлшеу цилиндіріне салыңыз. Түтікке түтік өзінің ұзындығының жартысына дейін цилиндірге түсетіндей қорғасын бытыра салыңыз (12 сур.).

• Жолақтағы сантиметрлік шкала бойынша салыну тереңдігін анықтаңыз және осы h_w нәтижені 1 кестеге жазыңыз.

• Цилиндірді тұз ерітіндісімен толтырыңыз (5 г.).

• Шкаласы бар түтікті тұз ерітіндісіне салыңыз, h_f көрсеткіштерін алып оны 1 кестеге жазыңыз.

• Тәжірибені екінші тұз ерітіндісімен қайталаңыз.

   

Негізгі тәжірибе

Миллиметр қағаз жолағына қосымша тығыздық шкаласын салыңыз. h_f = ρ_w/ρ_f * h_w формуланы қолдану арқылы шкаланы есептеңіз.

 

h_f = түтіктің белгісіз сұйықтыққа салыну тереңдігі

h_w = түтіктің суға салыну тереңдігі

ρ_f = белгісіз сұйықтық тығыздығы

ρ_w = су тығыздығы

 

Өлшемдер нәтижесі

1 кесте 2 кесте. Сұйықтық тығыздығын өлшеу нәтижелері

ρf (г∕см3)	hf (см)	(г∕см3)	hf (см)
0,5		1,0
0,6		1,1
0,7		1,2
0,8		1,3
0,9		1,4

Сұйықтық	ρf (г∕см3)
Тұз ерітіндісі 5 г∕50 мл
Тұз ерітіндісі 10 г∕50 мл
Петролейлі эфир

Өлшемдер нәтижесін өңдеу

• Алдыңғы тәжірибеде алынған h_w мәнін және 1 кестедегі ρ_f, мәнін h_f = ρ_w/ρ_f * h_w теңдеуіне қойыңыз. h_f үшін алынған нәтижені 1 кестеге жазыңыз.

• h_f мәнін сіздің қағаз жолағыңызға жазыңыз және оларды ρ_f үшін белгілеңіз.

• Осы жолақты түтікке қойыңыз. Қорғасын бытыра саны бұрынғыдай болуы керек!

• Қолмен жасалған ареометр көмегімен екі түрлі концентрация мен петролей эфирдің тұзды ерітінділерінің тығыздығын анықтаңыз.

• Ерітілген тұз көлеміне байланысты тұз ерітіндісінің тығыздығы туралы қорытынды шығарыңыз _________________________________________________________________________

• Қай суда малтаған жеңіл – тұзды немесе ащы суда ма? _________________________________________________________________________

• Өлшеу цилиндірін жаңа сұйықтықты қолдану алдында шайып құрғату керек!

• Шкала көрсеткіштерін есептеп оларды 2 кестеге жазыңыз!

• Петролей эфирді су ағынына ағызуға болмайды, оны қайтадан қолдану үшін жинап алыңыз!

Күтілетін өлшеу нәтижелері

1 кесте h_w = 7.7 см; h_f = 7.1 cм (бірінші тұз ерітіндісі үшін)

ρf (г∕см3)	hf (см)	(г∕см3)	hf (см)
0,5	15,4	1,0	7,7
0,6	12,8	1,1	7,0
0,7	11,1	1,2	6,4
0,8	9,6	1,3	5,9
0,9	8,6	1,4	5,5

Жолақ түрі – қолдан жасалған шкалалары бар ареометр