Формы улику самастойнага чытання:

- урок пазакласнага чытання

- вядзенне дзенника пазакласнага чытання

- знаемства з чытацкими фармулярами вучняу

- индывидуальныя гутарки

4. выдзяляюць наступныя этапы фармиравання чытацкай самастойнасци вучняу:

-1 клас - падрыхтоучы этап - адбываецца знаемства з дзицячай литаратурай на аснове разгляду и чытання книг настауникам. асноуны метад працы на уроку: слуханне и разгляд кинг. книги падбяраюцца багата илюстраваныя, з буйным шрыфтам, невяликия па абъеме(8-16 старонак) у тыповым афармленни. для чытання рэкамендуецца адбираць кароткия вершы, апавяданни, казки, загадки.

- 2 клас - пачатковы этап - адбываецца знаемства з дзицячай книгай на аснове самастойнага разгляду и чытання вучнями незнаемай книги па тэме урока. падбираюцца книги у тыповым афармленни, абъемам 8-30 старонак, для калектыунай працы пад кирауництвам настауника выбираюцца книги з ускладненным афармленнем. у якасци вучэбнага матэрыялу выкарыстовываюцца дзицячая мастацкая, навукова-мастацкая и навукова-пазнавальная книга па розных тэмах и жанрах.

-3 клас - асноуны этап - павяличваецца колькасць часу на самастойнае чытанне, рэкамендуецца чытаць книги абъемам 16-150 старонак, вучэбным. матэрыялам зъяуляюцца мастацкия, навукова-пазнавальныя, даведачныя книги усих видау и тыпау.

- 4 клас - заключны этап - прадугледжвае самастойнае чытанне книг ссамага рознага абъему(16-200 стр). у якасци вучэбнага матэрыялу выкарыстовываецца. сусветная дзицячая мастацкая литаратура, навукова-пазнавальная, даведачная книга, дзицячыя часописы и газеты. пашыраецца чытацки кругагляд дзяцей за кошт истарычных апавяданняу, прыгодницкай и фантастычнай литаратуры.

книги для чытання и разгляду павинны быць розными па структуры:

*книга, якая змяшчае адзин твор аднаго аутара

* кинга, якая зкладаецца з некальки творау аднаго аутара

* книга, у якую уваходзяць творы розных аутарау

у працэсе працы з книгай вучни знаемяцца:

- з виами литаратуры

- з видами библиатэчна-бияграфичнай дапамоги

- з знешним видами книги

- з правилами гигиены чытання и беражливыми адносинами да книги

працуючы з книгай вучни набываюцт настцпныя уменни и навыки:

* выбираць книгу у адпаведнасци з пастауленнай настауникам мэтай

* выбираць и чытаць дзицячую книгу

* вызначаць прыкладны змест незнаемай книги па инфармацыи змешчанай на вокладцы, тытульным лисце, у прадмове, пасляслоуи, илюстрацыи.

* карыстацца розными видами библиатэчна-библиаграфичнай дапамоги

5. Структура урока пазакласнага чытання у 1 класе(25 хвилин за кошт урока навучанню грамаце):

-гутарка, якая папярэдничае чытанню услых и дазваляе узнавиць у памяци першакласникау або сформираваць у их рэальныя уяуленни, якия складаюць аснову вядучых мастацких вобразау твора(2-3 хвилины)

-выразнае чытанне и перачытванне настауникам выбранага мастацкага твору услых(3-7 хвилин)

-калектыунае узнауленне праслуханага, разважанне аб праслуханам(4-6 хвилин)

-разгляд дзицячай книги, у якой змешчаны твор(3-4 хвилины)

-рэкамендацыи, якия датычаца магчымай самастойнай дзейнасци вучняу дзецячыми книгами у пазаурочны час(1 хвилина)

у 2 класе:

* рашэнне задач па арыентацыи у книгах(да 5 хвилин)

* чытанне настауникам мастачкага твора услых(да 7 хвилин)

* разважанни аб прачытанам(да 5 хвилин)

* самастойнае знаемства вучнями з новай книгай, якую будуць чытаць(да 5 хвилин)

* чытанне вучными твора названага настауникам сам сабе (да 10-12 хвилин)

* выяуленне и акцэнка якасци самастойнага чытання-разгляду(да 7-10 хвилин)

* рэкамендацыи да пазаурочнай дзейнасци з книгай на наступны раз (1-2 хвилины)

у 3-4 класе:

- праца з выставай прачытаных да урока книг(3-5 хвилин)

- гутарка пра герояу прачытаных книг и их аутарау

- дапауненне, пашырэнне, удакладненне чытацкага вопыту дзяцей настауникам и паглубленне их чытацкага кругагляду(15-20 хвилин)

- заданне на дом (2-3 хвилины)

структура урока чытання дзицячага часописа або газеты(першы урок):

* тлумачыцца загаловак газеты, частописа, указваецца хто пиша у газету, хто выдае газету, каму яны адрасаваны

* гутарка па матэрыялах газеты, знаемства з будовай газеты, часописа

* гутарка па матэрыялах, якия прачытали дзеци

* чытанне уголас асобных матэрыялау з газеты( навыбар настауника и вучняу)

* праца з апошняй старонкай газеты, часописа

* вывад настауника и вучняу аб тым як трэба чытаць газету

* дамашняе заданне па часопису. газеце на наступны раз

Сродки навучання литаратурнаму чытанню:

на уроках литаратурнага чытання выкарыстоувываецца:

- абъемныя сродки навучання( натуральныя абъекты, макеты)

- аудыо сродки ( магнитафонныя записы литаратурных творау, записы музычных творау, записы, якия спалучаюць музычную и тэкставую информацыю)

- друкаваныя сродки навучання (вучэбныя дапаможники, наглядныя вучэбныя дапаможники, рабочыя сшытки, дыманстрацыйны матэрыял)

- экранныя сродки статычнай и дынамичнай праекцыи ( слайды, кино, мультыпликацыя)

кино и дыяфильмы лепш выкарыстоувываць у видзе фрагмента:

* пры пауторным чытанни

* у абагульняльнай гутарцы

пры чытанни навукова-папулярная артыкулац дыяфильм яки супадае з матэрыялам чытання неабходна паказваць да чытання тэксту або злучаць з чытаннем тэксту па этапах.

карцины неабходна выкарыстоувываць:

- пры падрыхтоуцы да чытання

- на этапе анализу або пры абагульненни

илюстрацыи можна паказваць:

* у працэсе знаемства з мастацким творам,

* у працэсе анализу тэксту,

* выбарачнага чытання,

* складання плана,

* падрыхтоуцы пераказу,

* абагульненни

на уроку трэба праводзиць працу з илюстрацыей па этапах:

- разгляд малюнка,илюстрацыи самими вучнями

- разгляд яки арганизуецца пытаннями настауника : што адлюстравана на першым плане? на другим? што мы бачым у цэнтры? злева? зправа? што самае важнае, истотнае на илюстрацыи? якую думку имкнууся перадаць мастак? якия прымет жыцця, падзеи, зъявы ен прадставиу? як вылучыу персанажау, иншыя вобразы твора? якия сродки для гэтага выкарыстау?

илюстрацыи да асобнага эпизоду лепш анализаваць пры дапамозе пытанняу: яки момант дзеяння адлюстраваны на карцине? якия герои паказаны и у яких абставинах? як перададзены мастаком унутраны стан герояу? у чым мастак идзе услед за тэкстам, а у чым адступае ад яго? як вы думаеце чаму?

илюстрацыи для вобраза персанажа падцвярджаець уяуленни пра литаратурнага героя якое склалася або гатовае скласцися у дзяцей пасля чытання. варыянт гутарки: хто намаляваны на малюнку? з чаго гэта видаць? якия рысы характару, знешняга абличча адзначаныя письменникам змог перадаць мастак? як мастак выкарыстоувае графичныя сродки для характарыстыки персанажа?

выкарыстанне ПК дазваляе индывидуализаваць навучанне, практычна замацаваць навык, зрабиць вучэбны працэс наглядным, цикавым. мультымедыя у спалучэнни з ПК дапамагае наглядна праводзиць кампазицыйны и стылистычны анализ тэксту, ствараць характарыстыки галоуных герояу твора, вусныя и графичныя малюнки да твора.

ВМК па литаратурнаму чытанню уключае :

- падручник

- рабочы сшытак для вучняу

- метадычныя дапаможники для настауника

- наглядныя, тэхничныя сродки навучання