4)Эк.Лық қатынастар,категориялар және заңдары.

Кез келген эк.лық жүйе қоғамдық өндіріс дамуының қандай да бір деңгейін қарастырады, сондықтан әдетте ол екі аспектіде сипатталады:техника-технологиялық «адам -табиғат»қатынасиарын бейнелейді, яғни «өндіргіш күштер »категориясымен бейнелетін қатынастарды қамтитын .Құрылымы бойынша өндірістік қатынастар ұйымдық экономикалық және әлеуметтік экономикалық деп бөлінеді.Ұйымдық эк.лық қатынастар адамдар арасында қоғамдық енбекті ұйымдастыруға қатысты қалыптасады.

ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР

Абстракциялық ойлау процесінде эк.лық каптегориялар (тауар ,рынок, ақша, капитал, пайда) қалыптасады.Эк.лық категория-алық ұғым және адамдар арасындағы әлеуметтік экономикалық қайсі бір қатынастарды көрсетеді.

Ақша - тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны біте қайнасқан ерекше тауар.Яғни тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауарлардан бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі -барлық тауарларға ортақ балама рөлін.

Жалақы еңбектің бағасы.

Нарық -қазіргі қоғамдық шаруашылықтың механизмінің негізгі элементі,тауар-ақша қатынастарының саласы,еркін сату ,сатып алу принциптеріне негізделген қоғамдық форманың ерекше тәсілі. Экономикалық заңдар өздігінен іс-әрекет жасамайды. Экономикалық заңдар объективті сипатта болады,яғни адамдардың еркі мен санасына бағынбайды. Экономикалықт заңдар төмендегідей заңдарға жіктеуге болады:

1.Ерекше экономикалық заңдар,бұл белгілі бір шаруашылықтың түрлерінің нақты тарихи дамуының заңдары.2.айрықша экономикалық заңдар ,бұл іс-әрекет жасауына жағдайдың саөталуындағы тарихи дәуірге тән.м-лы:құн заңы,қор жинау,ақша айналым заңы т,б.3.Жалпы экономикалық заңдар бұл заңдар барлық тарихи дәуірге тән.М-лы:уақытты үнемдеу заңы,халықтың өсуінің заңы,т.б.

4) Экономикалық қатынастар, категория- лар,заңдар

Кез келген эк.лық жүйе қоғамдық өндіріс дамуының қандай да бір деңгейін қарастырады, сондықтан әдетте ол екі аспектіде сипатталады:техника-технологиялық «адам -табиғат»қатынасиарын бейнелейді, яғни «өндіргіш күштер »категориясымен бейнелетін қатынастарды қамтитын .Құрылымы бойынша өндірістік қатынастар ұйымдық экономикалық және әлеуметтік экономикалық деп бөлінеді.Ұйымдық эк.лық қатынастар адамдар арасында қоғамдық енбекті ұйымдастыруға қатысты қалыптасады.

ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР

Абстракциялық ойлау процесінде эк.лық категориялар (тауар ,рынок, ақша, капитал, пайда)қалыптасады.Эк.лық категория-алық ұғым және адамдар арасындағы әлеуметтік экономикалық қайсі бір қатынастарды көрсетеді.Ақша - тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны біте қайнасқан ерекше тауар.Яғни тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауарлардан бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі -барлық тауарларға ортақ балама рөлін.Жалақы еңбектің бағасы. Нарық -қазіргі қоғамдық шаруашылықтың механизмінің негізгі элементі,тауар-ақша қатынастарының саласы,еркін сату ,сатып алу принциптеріне негізделген қоғамдық форманың ерекше тәсілі.Жалпы экономикалық теория әлеуметтік-экономикалық қатынастарды экономикалық заңдар мен э-лық категорияларды бейнелеу арқылы оқытады.Сонымен жалпы э-лық теорияны оқытудың пәні әлеу-к э-лық қатынастар болып табылады және олар барлық қоғамдық өндіріс фазаларында экономикалық заңдылықтар негізінде қалыптасады. Э-лық заңдар өздігінен іс-әрекет жасамайды.Адамдар өндіре,айырбастап және тұтына бастаған жағдайда ғана э-лық заңдар пайда бола бастайды.Э-лық заңдар обьективті сипатта болады,яғни адамдардың еркі мен санасына бағынбайды.