3. Бухгалтерлік есептің мақсаты, міндеттері және атқаратын қызметтері

БЕ пәні-кәсіпорынның қаржы-шар/қ қызметі туралы ақпараттық мәліметтерді жинақтау. Бух/к есептің қандай мәселемен шұғылданатынын, нені зерттейтіндігін, қай жерлерде қолданылатындығын зерделеп қарау-бұл пәннің негізгі бағыты. Мақсаты – ұйымның қаржылық жағдайы, қаржылық нәтижесі және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы қызығушылық танытқан тұлғаларды нақты, шынайы ақпараттармен қамтамасыз ету. Міндеттері: 1)жедел басшылық ету мен басқаруға, инвесторлардың, сатып алушылардың, кредиторлардың, жеткізушілердің, салық ж/е банк органдарының пайдалануына қажетті шар/қ процестері мен кәсіпорындардың қызмет нәт. туралы толық ж/е шынайы ақпаратты қалыптастыру; 2)мүліктердің қолда бары мен қозғалысына, қарж/қ, материалдық, еңбектік ресурстардың нормативтерге, нормаларға сай жұмсалуына бақылау жасау; 3)ішкі шар/қ резервтерді анықтау ж/е жұмылдыру;4)қаржы – шару/қ қызметіндегі жағымсыз құбылыстар жайында мерзімді ескертулер жасау; 5)ішкі ресурстарды пайдалануды нақтылы бағалау. Бух\к есеп- ұйымның иелігіндегі шар\қ қорлары мен қорлану көздерінің қолда бары ж\е есептік кезеңдегі қозғалысын үздіксіз құжатталған түрде есепке алуға ж\е белгілі бір кезең б\ша қорытынды жасауға мүмкіндік беретін есеп.

Жалпы бухгалтерлік есеп кәсіпорында мынадай қызмет атқарады:

• Болашақта пайдалану үшін ұйымда болып жатқан операцияларды тіркеп және оны өңдеп отырады;

• Ұйымның қаржылық-ақпараттық мәліметін өңдейді, сондай-ақ оны керек уақытына дейін сақтайды;

• Қаржылық-ақпараттық мәліметті пайдаланушыларға уақтылы ақпарат беріп отырады, ал бұл ақпаратты пайдаланушылар осы деректер арқылы ұйымды басқару барысында түрлі шешім қабылдайды.

4. Бухгалтерлік ақпараттарды пайдаланушылар және бухгалтерлік есептің түрлері

Бухгалтерлік есеп кәсіпорындар мен ұйымдардың пайдаланушыларға берілетін қаржылық-ақпараттық мәліметінің көлеміне және мінездемесіне байланысты болып келеді. Бұл ақпараттық мәліметті пайдаланушылардың қатарына қаржы салымшыларын, несие берушілерді және бірлесіп экономикалық қызмет жасаушыларды жатқызуға болады. Осы жоғарыда аталған кәсіпорындардың ақпаратын пайдаланушылар маңызды басқарушылық шешім қабылдау барысында кәсіпорынның маңызды басқарушылық шешім қабылдау барысында кәсіпорынның қаржылық есебіне сүйенеді. Бұл ақпаратты пайдаланушылар екі топқа бөлінеді:

• Ішкі пайдаланушылар (меншік иелері, ұйым әкімшілігі);

• Сыртқы пайдаланушылар

• Тікелей қаржылық қызығушылығы бар адамдар (банк, кредитор, инвестор)

• Жанама қаржылық қызығушылығы бар адамдар (салық комитеті, мем.к қаржылық органдар т.б)

• Ешқандай қаржылық қызығушылығы жоқ адамдар (статистика органдары, аудиторлар)

БЕ түрлері:

1. Қаржылық есеп жүргізілген шаруашылық операцияларды тіркеуді қамтамасыз ететін есеп. Оның мақсаты ішкі және сыртқы пайдаланушылар үшін қаржылық есепті ұйымдастыру б.т. мұны барлық ұйымдар жүргізуге міндетті.

2. Басқару есебі басқару шешімдерін қабылдау үшін сол ұйымда пайдаланылатын ішкі есептік ақпараттарды жинақтау жүйесі.

3. Салық есебі салық салынатын базаны анықтау үшін жүргізілетін есеп.