20. Dünyadaki türizm merkezleri

Yeryüzünde gezmek için çok güzel yerler var. Bu yerler dünyadaki türizm merkezleri oluyor. Oraya dünyanın her yerinden turistler geliyor. Bu yerlere turistler dinlenmek, yeniden düzenlemek, tarihi yerleri görmek, alışveriş yapmak için gidiyor. Bu gibi yerler çok. Mesela, tarihi yerler – Mısırdaki Piramitler, Hindistandaki Taj Mahal, Ürdündaki Petra Antik Şehri, Yunanistandaki Atina, Perudaki Machu Picchu. Dünyadaki güzel yerler – İtalyadaki Venedik, Avustralyadaki Sydney Opera Binası, Brezilyadaki Rio de Janeiro, Parisdaki Eyfel Kulesi, Kanadadaki Niagara Şelalesi, Amerikadaki Grand Canyon, Güney Afrikadaki Cape Town, İspanyadaki Barselona. Bundan başka dünyada güzel yerler çok.

25. Paranın insan hayatındaki yeri

Para insan hayatında büyük baş rolü yapıyor. Ama şimdi çok insanlar parayla bütün dünyadaki şeylerdi satın almak mümkün diye düşünüyorlar. Bence hayatta parayla satın almıyor şeyler de var. Mesela, insan hayatı, sağlık, sevgilik, insanlık. Herhangi şeyini almak için, sevgili işi yapmak için, dünyanın her yerin gezmek için çok para gerek. Para insan hayatın çok güzel ediyor. Çünkü her insan güzel ve büyük evde yaşamayı, lüks arabayı kullanmayı, her şeyi satın almayı hayal ediyor. Ama bu şeyleri almak için çok para gerek. Çok para kazanmak için çok çalışmak gerek.

26. Türkiye

Türkiye veya resmi adıyla Türkiye Cumhuriyeti başkenti Ankara olan ve Avrupa ile Asya kıtalarının her ikisinde de toprağı bulunan ülkedir. Ülke topraklarının bir bölümü Anadolu Yarımadası'nda, bir bölümü ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olanTrakya'da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Komşuları;Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti), İran, Irak ve Suriye'dir.

Türkiye, günümüzde bağımsız yedi Türk devletinden biridir. Ülkedeki en yaygın din İslâm'dır, fakat devletin resmi dini yoktur. Ülkenin resmi dili Türkçe'dir.

Türkiye, kadim ekinsel mirasıyla demokratik, lâik, merkeziyetçi ve anayasal bir cumhuriyettir.

Avrupa ve Asya kıtaları arasındaki geçiş yolları üzerindeki konumu Türkiye'ye anlamlı bir güç ve önem kazandırmaktadır. Türkiye, siyaset bilimciler ve ekonomistlere göre stratejik konumu, büyük ekonomisi ve askeri kabiliyetiyle bir bölgesel güçtür.

27. Okuduğunuz bir kitabı anlatın

Ben çocukluğumda çok kitap okıdım. Bu benim sevgili işim oldu. Şimdi de boş vakıtımda kitap okuyorum. Bence kitap okumak film seyretmekten daha iyi.

Benim çok sevgili kitaplarımın biri Muhtar Auezovın “Abai yolu” romanı. Bu romanı bütün dünya biliyor. Muhtar Auezov bu romanında kazağın en büyük poeti, filozofı Abai Kunanbaiev hayatı hakkında yazdı. “Abai yolu” kitabın okumaktan sonra her kazak bir vatanseverlik ruhun alıyor. Abai babamız kazağın gururu, kazak edebiyatının üstü. Bu yuzden ben bu kitabı çok seviyorum.

1.Şimdiki Zaman eklerini söyleyiniz

-(i)yor

a,ı-ıyor

e,i-iyor

o,u-uyor

ö,ü-üyor

t>d

et-ediyor

git-gidiyor

tat-tadıyor

güt-güdüyor

Ben düşün-üyor-um

Sen ...-sun

O ...-üyor

Biz ...-uz

Siz ...-sunuz

Onlar ...-lar

ÖRNEK

Şu anda ders çalışıyorum.

Babam İngilizce çok iyi biliyor.

Sessia 10 ğün sonra bitiyor.

Her akşam anneme telefon ediyorum.

2.Belirsiz Geçmiş Zaman Olumsuz şeklini anlatın.

Fiil+Olumsuzluk eki+ Belirsiz Ğeçmiş Zaman Eki+Kişi Eki

Ben içmemişim

Sen içmemişsin

O içmemiş

Biz içmemişiz

Siz içmemişsiniz

Onlar içmemişler

ORNEK

Bebek hala uyumamış.

Filmi hiç kimse beğenmemiş.

Daha önce buraya hiç gelmemiş.

Kimse su vermemiş, ama yine de ölmemiş.

3.Belirsiz Geçmiş Zaman Olumlu şeklini anlatın.

Fiil+ Belirsiz Ğeçmiş Zaman Eki+Kişi Eki

Ben uyumuşum

Sen uyumuşsun

O uyumuş

Biz uyumuşuz

Siz uyumuşsunuz

Onlar uyumuşlar

ORNEK

Ahmet yeni araba almış.

Yemeklerin hepsi çok lezzetli olmuş.

Bu yıl Turkıye’ye 15 milyon turist gelmiş.

4.Belirsiz Geçmiş Zaman Soru Biçimlerini anlatınız.

Olumlu soru

Fiil+Belirsiz G.Z Eki mi+ Kişi Eki

Ben almış mıyım?

Sen almış mısın?

O almış mı?

Biz almış mıyız?

Siz almış mısınız?

Onlar almışlar mı?

Yemek pişmiş mi?

Olumsuz soru

Fiil+Olumsuzluk Eki+Belirsiz G.Z Eki mi+ Kişi Eki

Ben almamış mıyım?

Sen almamış mısın?

O almamış mı?

Biz almamış mıyız?

Siz almamış mısınız?

Onlar almamışlar mı?

Dana odasına hala gelmemiş mi?

5.Şimdiki Zaman Olumsuz şekliyle örnek cümleler kurunuz.

Bu konuda hiçbir şey bilmiyorsun.

İşe hiç zamanında gelmiyor.

Kardeşim çok yaramaz bir çoçuk. Hiç söz dinlemiyor.

6.Şimdiki Zaman Soru biçimlerine örnekler veriniz.

Buradan hoşlanıyor musun?

Ailene mektup yazıyor musun?

Nerede çalışıyorsunuz?

Akılına hiçbir şey gelmiyor mu?

7.Sıra Sayı Sıfatlarına örnek cümleler yazınız

Sıra sayı sıfatları:

Asıl sayı sıfatlarına ” -inci ” eki getirilerek yapılır.

ÖRNEK:

Birinci araba

Onuncu ev

Yirminci kilometre

Yirmi birinci yüzyıl

8.Ayrılma Hali Ekine örnekler yazınız.

*Çıkma (Ayrılma) Hali: (-den,-dan,-ten,-tan)

Kalemden uç aldım.

Evden yeni ayrıldı.

9.Bulunma Hali Ekine örnekler yazınız.

*Bulunma Hali: (-de,-da,-te,-ta)

Kalemde uç var.

Evde onu gördüm.

10.Yönelme Hali Ekine örnekler yazınız.

*Yönelme Hali: (-e,-a)

Kaleme baktı.

Eve gitti.

11. Emir kipi ekleri (Buyruk)

	Olumlu	Olumsuz
Sen	bekle	Bekleme
O	beklesin	Beklemesin
Siz	bekleyin (iz)	beklemeyin (iz)
Onlar	beklesinler	Beklemesinler

ÖRNEK

Boş durmayın, kitap okuyun!

Toplantıya sen gitme, başkası gitsin.

Ercan şarkı söylesin mi?

Onlar gelmesinler mi?

12.Gelecek Zaman Olumsuz şekline örnekler yazınız.

Borularda arıza var, iki gün sular akmayacak.

Karnım tok. Hiçbir şey yemeyeceğim.

Çok hastayım. Toplantıya katılmayacağım.

Artık bu gömleği ğiymeyeceğim, çok eskidi.

13. Gelecek Zaman Soru biçimine örnekler yazınız.

Yarın Bişkek’e gidecek misiniz?

Yemeğe kalacak mısınız?

Film seyredecek misin?

Elbiseler bavula sığacak mı?

14.Geniş Zaman Olumlu şeklini anlatın.

Fiil+G.Z Eki+Kişi Eki

-r –ır –ir –ur –ür –ar –er

Ben severim

Sen seversin

O sever

Biz severiz

Siz seversiniz

Onlar severler

Her gece yatmadan önce kitap okur.

Boş zamanlarımda futbol oynarım.

Her sabar saat 6-lf kalkarım.

İnşallah büyük bir adam olursun.

15.Geniş Zaman Olumsuz şeklini anlatın

-maz –mez

Fiil+G.Z+Olumsuzu+Kişi Eki

Ben anlamam

Sen anlamazsın

O anlamaz

Biz anlamayız

Siz anlamazsınız

Onlar anlamazlar

ORNEK

Müdür hiçbir işi kontrol etmez.

Yalnız tastan duvar olmaz.

Aida bilardodan hiç anlamaz.

30. (Fiil+Gelecek zaman Eki+Kişi Eki)/OLUMLU a,ı,o,u -acek; e,i,ö,ü-ecek

 Bu sene yeni bir araba alacağım. (В этом году я куплю новую машину.)

Pazar günü dedemi ziyaret edeceğiz. (В воскресенье мы навестим дедушку.)

Büyüyünce öğretmen olacağım.

Annem yarın İstanbul’a gidecek. (Мама завта поедет в Стамбул.)

(Fiil+Olumsuzluk Eki+Gelecek zaman Eki+Kişi Eki)/ OLUMSUZ

Yalan söyleme! Aksi halde kimse sana güvenmeyecek

 Galiba ben gitmeyeceğim. (Скорее всего, я не поеду.)

Onunla bir daha konuşmayacağım. (Я с ним  больше не буду разговаривать.)

Yarın Ahmet de gelmeyecek. (Завтра Анмет тоже не придёт.)

Biz kahvaltı yapmayacağız.

SORU: 1. Yarın konsere gidecek misin? (Ты завтра пойдешь на концерт?)

2. Bu yıl tatil yapacak mısınız? (В этом году вы пойдете в отпуск?)

3. Bu sefer bizde kalacak mı? (На этот раз он остановится у нас?)

4. Öğrencilere ödev verecek miyiz?

5. Benim kitabımı getirecek misin?

29. İstek kipi : Fiillere "-a, -e" eki getirilerek yapılır.

Sev - e - y - im (-eyim) Yazmayayım

Sev - e – sin Yazma

Sev – e Yazmasın

Sev - e – lim Yazmayalım

Sev - e – siniz Yazmayınız

Sev - e – ler Yazmasınlar

Bunlardan en çok birinci tekil ve birinci çoğul şahıslar kullanılır.

Sizinle sonra görüşelim.

Ben de sizinle geleyim.

Gel sana birşey anlatayım. Давай я тебе кое что объясню.

Kahve içmeyeyim, ayran içeyim

Tiyatroya sen git,ben gitmeyeyim

Olumlu:		Olumsuz:
Gel-e-y-im Gel-e-sin Gel-e	Gel-e-lim Gel-e-siniz  Gel-e-ler	Gel-me-y-e-y-im Gel-me-y-e-sin Gel-me-y-e	Gel-me-y-e-lim Gel-me-y-e-siniz Gel-me-y-e-ler

Olumlu Soru:		Olumsuz Soru:
Gel-e-y-im mi? -- --	Gel-e-lim mi? -- --	Gel-me-e-y-e-yim mi? -- --	Gel-me-e-ye-lim mi? -- --

 28. İsimlerin ve isim soylu kelimelerin sonuna gelerek onların sahiplerini, ait oldukları kişileri belirten eklerdir. Tamlayansız kullanıldıkları zaman bu eklere iyelik zamirleri de denir. İyelik ekleri şunlardır: Tekil Kişiler:   Ben (-ım, -im, -um,-üm)  Kitab-ım                     Sen (-ın, -in, -un, -ün)     Kitab-ın        O  (-ı, -i, -u, -ü, -sı, -si, -su, -sü) Kitab-ı, araba-sı Çoğul Kişiler: Biz (-ımız, -imiz, -umuz, -ümüz) Kitab-ımız        Siz (-ınız, -iniz, -unuz, -ünüz)     Kitab-ınız        Onlar (-ları, -leri)            Kitap-ları kitab-ım, kitab-ın, kitab-ı, kitab-ımız, kitab-ınız, kitap-ları masa-m, masa-n, masa-s-ı, masa-mız, masa-nız masa-ları  su-y-um, su-y-un, su-y-u, su-y-umuz, su-y-unuz, su-ları ne-y-im, ne-y-in, ne-y-i/ne-s-i, ne-y-imiz, ne-y-iniz, ne-leri