50 Рухани құндылықтарға талдау жасаңыз

51Діни құндылытардың мәнін ашыңыз

52.Қасиетті кітаптарға тоқталып, талдау жасаңыз.Мұсылмандардың сенімінде,Құраннан бұрын түскен қасиетті кітаптардың мазмұны өзгерген.Әлемдік діндердің қасиетті кітаптарына Зәбур,Таурат,Інжіл,Құран жатады.Аталған кітап иелерін мұсылмандар құрметтеп оларға иман етеді.

1.Зәбур.Дәуіт пайғамбарға түскен кітап.Зәбур арабша кітап деген мағынаны береді.

2.Тәурат.Мұса пайғамбарға түскен кітап.Тәурат иврит тілінде заң,ереже,қағида, деген мағыналарды білдіреді.Тәураттың қазіргі таңда танымал үш түрлі нұсқасы бар.

3.Інжіл.Иса пайғамбарға түскен кітап.Інжіл сүйінші,тағлым деген мағыналарды білдіреді.Қазіргі таңда Інжілдің 4 нұсқасы бар олар- 1.Матта, 2.Маркос, 3.Лука, 4.Югонна

4.Құран.Құран араб тілінде көп оқылытын кітап деген мағынаны білдіреді.Ол-соңғы пайғамбарға Мұхаммедке түсірілген.Құранда 114 сүре бар.Халифа заманында Құранның 5 данасы көшіріліп,Мәдина,Куфа,Мекке,Басра және Шам қалаларына жөнелтілді.Қазіргі кезде ол көшірмелер Мәдинадағы Мұхаммед пайғамбардың мешітінде,Тарсус,Мекке,Марокко және Шам қалаларында сақтаулы.

53.Адам мен адам арасындағы қатынас.Адам дүниеге келісімен екінші бір адаммен қарым-қатнасқа түсуді қажетсінеді. Мәселен, нәрестенің анасымен «тілдесу» қажетін қанағаттандырмау – біртіндеп анық қарасақ сезіледі, мейріисіз болып өсуіне, кішкентайынан айналасына деген сезімнің азаюына әкеліп соқтыратыны байқалып жүр. Сөйтіп, басқалармен қарым-қатнасқа түсу-қай жолдарға бомасын, оған киім-кешек, баспана, ұйқы, дем алу қандай қажет болса, айналадағы жұртпен арласып, дұрыс қарым-қатнас жасай білу де сондай қажет. Мәселен, адамды қамап, басқалармен арластырмай ұстау – жазаның ең ауыр түрі екендігіне шүбә келтіруге болмайды. Өзгелермен қарым-қатнас жасау-бұл тіршілікке аса маңызды ақпарат, алмасу деген сөз. Адам қарым-қатнас арқылы айналасындағы дүние жйлы мәлімет алады, еңбекпен тұрмыс дағдыларына машық тосады, адамзат жасап шығарған түрлі құндылықтарды меңгереді. Әрине, қарым-қатнас ақпарат, алумен ғана шектелмейді, оның шеңбері аса кең, бұл көп қырлы ұтым. Спектакль көрсек те, лекция тыңдасақ та, телефонмен хабарлассақ та,

дос –жарандармен сөйлессек те-осының бәрі-бәрі – қарым-қатнастың сан алуан қарлауды.

Адамдар арасындағы қарым-қатнастардың, басқалармен тікелей аралас-құралас болудың маңызды анақұрлым қажетті болатыны айдан анық. Осындай қарым-қатнастың мән-мағнасы, олардың түрлі көрністері жеке адамдар мен топтың ұйымдардың тіршілігімен жақсы байқалып отырады.

Олай болса, алдымен қарым-қатнас ұтымымен тікелей байланысты «тап», «ұжым» деген ұтымдардың сыр-сипатымен қысқа болса да таныс болғанымыз абзал.

Адам баласы жалғыз жүріп, көздеген мақсат-мұратына жете алмайды, сондықтан да ол ылғида басқалармен бірлесіп тіршілік етуі тиіс. Топтың түрлері сан алуан. Мұның бірі-нақты (реалды) топтар. Бұл ортақ мақсатты көздеп, бір кеңістік те, белгілі уақыт ішікте, бір-бірмен қоян-қолтық араласып, іс-әрекетке түсетіндер. Топтар үлкен (макро), шағын (микро), ресми, биресми, формалы, формаласу, ұйымдасқан, ұйымдаспаған, жасанды, толблти, референттік болып бірнешеге бөлінеді.

Біршама тұрақты, құрамы жағынан саны онша көп емес, бір-бірімен тікелей қарым-қатнас жасап отыратын ортақ мақсатқа ұмтылған адамдардың бірлестігі «шағын топ» деп аталады. Мұндағылар бірін-бірі жақсы біледі, топ алдына тұрған ортақ міндетті орындай кезінде өзара қоян-қолтық қатнасы болады. Шағын топ мүшелерінің саны екі-үш адммен құралып, әрісі, 30-40 адамнан аспауы тиіс.

Әр адам топта қандай болмасын белгілі бір роль атқарады. Бірақ, оның бұл ролі тұрақты болмайды. Кісінің атқаратын ісі неғұрлым көп болса, соғұрлым ұжыммен тез байланысқа түсе алады, ол адамның ұжымға ықпал тиімдірек болады.

55.Адам мен қоғам арасындағы қатынас.Адам-Жер бетіндегі тірі организмдердің жоғарғы сатысы, саяси қоғамдық қатынастардың негізгі субъектісі мен объектісі. Қоғам - жалпы мағынасында, мәдениеті ортақ, белгілі бір аумақта тұратын және өздерін біртұтас, өзгеше бірлестік деп білетін адамдар тобы; тар мағынасында бұрыннан немесе жақсы танымал ұлттық бірлестік. Бұл ұғым әлеуметтанудағы ең маңызды ұғымдардын бірі болып табылатындығына қарамстан, оны қолдану әсіресе оның екінші өзіндік отбасылық, экономикалық және саяси институттары мен анық шеқаралары бар әйгілі ұлттық мемлекеттерге қолданыла алатын мағынасында пайдалану біркатар қиындықтар мен кикілжіндер туғызып отыр. Адамдар қоғамда белгілі бір әлеуметтік топқа, тапқа, ұлтқа жатады. Әлеуметтік топтардың, таптардың, ұлттардың экономикалық, әлеуметтік, саяси, мәдени өмірдегі көп салалы байланыстары мен іс-әрекеті қоғамдық қатынас деп аталады.

Сонымен, қоғамды адамдардың өмір сүру тәсілі деп түсіну үшін, олардың өмір сүруін қамтамасыз ететін қоғамдық қатынастарды білу қажет. Қоғамдық қатынас мынадай ерекшеліктерімен сипатталады: 1) қоғамға қажетті қатынас түрлері болады;

2) субьект (жеке адам, адамдар) топтық сипатта болады;

3) қоғамның обьективтік сипаты болады, яғни қоғам адамдар сол қатынасқа енгісі келе ме жоқ па, оған қарамастан өмір сүреді.

Қоғамның материалдық өндіріс саласындағы қатынасы мен рухани саласындағы қатынасын ажырата білу керек. Біріншісі қоғамның өмір сүруі мен дамуына материалдық жағдай жасайды, ал екіншісі (идеологиялық, саяси, құқықтық, имандылық т.б.) - адамдардың рухани-мәдени құндылықты жасаудағы өзара байланыста-рының нәтижесі. Сонымен қатар материалдық және рухани қатынастар ...