- •Сузык авазлар
- •Тартык авазлар
- •Аваз калыплары
- •Аваз үзгәрешләре
- •Сүз төркемнәре
- •Исемнең күплек саны
- •Тартым кушымчалары
- •Исемнәрнең тартым белән төрләнүе
- •Туп, калак, үрдәк кебек сүзләрнең тартым белән төрләнүе
- •Бияләй, ай кебек сүзләрнең тартым белән төрләнүе
- •Тау, үлчәү кебек сүзләрнең тартым белән төрләнүе
- •Килешләр
- •Тартым кушымчалы исемнәрнең килеш белән төрләнүе
- •Исемнәрнең килеш белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы исемнәрнең килеш белән төрләнеше
- •Изафә бәйләнеш төрләре
- •Исемнәрнең ясалышы
- •Парлы исемнәрнең ясалышы
- •Кушма исемнәрнең ясалышы
- •Сыйфатларның мәгънәви төркемнәре
- •Сыйфат төркемчәләре
- •Асыл сыйфатларның дәрәҗәләре
- •Сыйфатлар ясалышы
- •Сан төркемчәләре
- •Микъдар саннарның тартым белән төрләнүе
- •Тартым кушымчалы саннарның килеш белән төрләнүе
- •Тәртип саннарының тартым белән төрләнеше
- •Алмашлык Алмашлыкларның мәгънәви төркемнәре
- •Зат алмашлыкларының килеш белән төрләнеше
- •Үз алмашлыгының тартым белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы үз алмашлыгының килеш белән төрләнеше
- •Сорау алмашлыкларының тартым белән төрләнеше
- •Сорау алмашлыкларының килеш белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы сорау алмашлыкларының килеш белән төрләнеше
- •Күрсәтү алмашлыкларының килеш белән төрләнеше
- •Рәвеш төркемчәләре
- •Рәвешләр ясалышы
- •Фигыльләрнең тематик төркемнәре
- •Фигыльләрдә зат-сан категориясе
- •Боерык фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Теләк фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Шарт фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Хикәя фигыльнең заманнары
- •Хәзерге заман хикәя фигыльнең ясалышы
- •Хәзерге заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Хәзерге заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Категорик үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Нәтиҗәле үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Тәмамланмаган үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Күптән үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Кабатлаулы үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Кабатлаулы үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Билгеле киләчәк заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Билгесез киләчәк заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Билгесез киләчәк заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Киләчәк-үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
- •Юнәлешләр
- •Юнәлешләр ясалуы
- •Хәзерге заман сыйфат фигыльнең тартым белән төрләнеше
- •Хәзерге заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы хәзерге заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •Үткән заман сыйфат фигыльнең тартым белән төрләнеше
- •Үткән заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы үткән заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •Киләчәк заман сыйфат фигыльнең тартым белән төрләнеше
- •-Ачак/әчәк формалы киләчәк заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы -ачак/әчәк формалы киләчәк заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •-Асы/-әсе кушымчалы киләчәк заман сыйфат фигыльнең тартым белән төрләнеше
- •-Асы/-әсе кушымчалы киләчәк заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •Тартым кушымчалы -асы/-әсе формалы киләчәк заман сыйфат фигыльнең килеш белән төрләнеше
- •-Гач/-гәч һәм –кач/-кәч кушымчалы хәл фигыль ясалышы
- •-Ганчы/-гәнче һәм –канчы/-кәнче кушымчалы хәл фигыль ясалышы
- •-Ып/-еп һәм –п кушымчалы хәл фигыль ясалышы
Боерык фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
сан |
зат |
барлык |
|||||||
сузык авазлардан соң |
тартык авазлардан соң |
||||||||
калын вариант |
нечкә вариант |
калын вариант |
нечкә вариант |
калын вариант |
нечкә вариант |
калын вариант |
нечкә вариант |
||
берлек |
I II III |
- укы укы-сын |
- эшлә эшлә-сен |
- ал ал-сын |
- көл көл-сен |
- так так-сын |
- тек тек-сен |
- тап тап-сын |
- сип сип-сен |
күплек |
I II III |
- укы-гыз укы-сын-нар |
- эшлә-гез эшлә-сен-нәр |
- ал-ыгыз ал-сын-нар |
- көл-егез көл-сен-нәр |
- та(к)г-ыгыз так-сын-нар |
- те(к)г-егез тек-сен-нәр |
- та(п)б-ыгыз тап-сын-нар |
- си(п)б-егез сип-сен-нәр |
Теләк фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
сан |
зат |
барлык |
юклык |
||
калын вариант |
нечкә вариант |
калын вариант |
нечкә вариант |
||
берлек |
I |
бар-ый-м |
кил-и-м |
бар-м-ый-м |
кил-м-и-м |
күплек |
I |
бар-ый-к |
кил-и-к |
бар-м-ый-к |
кил-м-и-к |
Шарт фигыльнең зат-сан белән төрләнеше
сан |
зат |
барлык |
юклык |
|||||
калын вариант |
нечкә вариант |
калын вариант |
нечкә вариант |
калын вариант |
нечкә вариант |
|||
берлек |
I II III |
яз-са-м яз-са-ң яз-са |
көл-сә-м көл-сә-ң көл-сә |
укы-са-м укы-са-ң укы-са |
эшлә-сә-м эшлә-сә-ң эшлә-сә |
яз-ма-са-м яз-ма-са-ң яз-ма-са |
эшлә-мә-сә-м эшлә-мә-сә-ң эшлә-мә-сә |
|
күплек |
I II III |
яз-са-к яз-са-гыз яз-са-лар |
көл-сә-к көл-сә-гез көл-сә-ләр |
укы-са-к укы-са-гыз укы-са-лар |
эшлә-сә-к эшлә-сә-гез эшлә-сә-ләр |
яз-ма-са-к яз-ма-са-гыз яз-ма-са-лар |
эшлә-мә-сә-к эшлә-мә-сә-гез эшлә-мә-сә-ләр |
|
Хикәя фигыльнең заманнары
заман исемнәре |
кушымчалары |
хәзерге заман категорик үткән заман нәтиҗәле үткән заман тәмамланмаган үткән заман күптән үткән заман кабатлаулы үткән заман билгеле киләчәк заман билгесез киләчәк заман киләчәк-үткән заман |
-а/-ә, -ый/-и -ды/-де, -ты/-те -ган/-гән, -кан/-кән -а иде/-ә иде, -ый иде/-и иде -ган иде/-гән иде, -кан иде/-кән иде -а торган иде/-ә торган иде, -ый торган иде/-и торган иде -ачак/-әчәк, -ячак/-ячәк -ыр/-ер, -ар/-әр, -р -ачак иде/-әчәк иде, -ячак иде/-ячәк иде |
