3.Мэты, задачы, змест і маштабнасць аутаматызацыі бібліятэк.

А. панімаецца ў 3 аспектах: 1)Як выкар-не аўтаматыч ўстройстваў для выканання функцый і аперацый 2) Як укараненне аўтаматызав устройстваў і сродкаў аўт-зацыі працэссаў і замена іх на аўтаматы, замена чалавека на машыны. 3) Як комплекс мерапрыемстваў, якія накір-ы на замену вык-ня часткі руцінных аперацый. Цель А.: повыш-е продуктивности и и эф-ти библиотечно-инф.учр-ний; повыш-е оперативности обслуж-я польз-лей. Задачи А.: - ликвидация рутинных операций; - достижение одноразовой обработки инф-ции и её многораз.и многоаспектного исполь-я; -повыш.качества и комфорт-ти польз-я б-ными услугами в б-ке и за её пределами; -доступ ко всемирным ИР. Средство реализации А. в библиотеках – АБИС. Автоматизация б-ки –комплекс мероприятий по созданию и укоренению в её работу АБИС опр.масштаба и назначения. Масштабность А.: -Комплексная (максимальная, в крупных библиотеках, охватывает все б-но-инф.процессы, доступ к внешним ИР); -частичная (отд.внутрибибл.процессы и удалённый доступ к ИР); -минимальная.

4.Состояние и проблемы автоматизации библиотек Беларуси и других стран мира.

В б-ках использ. совр. АБИС к-рые постоянно совершенствуются и обновляются – действуют б-ные комп. сети и использ-ся инт-технологии – автоматизированы все библ.процессы – в б-ках развитых стран действуют библиот.консорциумы, к-рые объединяют свои усилия начиная с приобр-я единой АБИС – реализована на практике однораз обработка и-ции и её многораз. и многоаспектн. использ-е – комерциализация процесса созд-я инф. услуг, к-рые предост-ся другим потребителям - использ-е эл.б-тек: ведется работа по созданию Всемирной эл.б-ки. Беларусь: - идет работа по созданию ед. корпорат. сети б-к респ.уровня; - б-ки в стране автоматизированы на рчень разных уровнях: от комплексн.автоматизации НББ до её полного отсутствия в сельских б-ках; - не все АБИС соотв-ют мировому уровню как по автоматизир.ф-циям, так и по по возможности работы в корпаративном режиме; - выделяется мало средств на автоматизацию особенно на районном уровне; - устарелость комп.техники во многих б-ках; - неукоренение формата Белмарк, что не способствует полноценному использованию ИР; - система Автор.записей только в процессе разработки; - крупнейшие б-ки страны предоставляют доступ к мир.ИР. В библиотеках Беларуси действуют разные АБИС, но в последние годы удалось достигнуть использования одной – АЛИС (для областных и ЦБС). Используются ИРБИС, Маркес QL, БИТ, Либер.

5.Абіс як вынік аўтаматызацыі бібліятэкі: вызначэнне, спецыфіка, класіфікацыя.

АБІС з’яўл. адной з разнастайн. АІС. АІС – новы этап у развіцці АІПС. АІПС былі монафункцыянальныя, гал. іх функцыя – пошук. АІС – шматфункцыянальная інтэграваная сістэма, як. забясп. пошук, захоўв., аналіт.-сінтэтычн. апрацоўку, распаўсюджв. інф-і, магчымасць работы у сеткавым варыянце, у т. л. глабальным. Будучы відам АІС АБІС убрала у сябе усе прыкметы першай і адрозн. толькі хар-м вырашаемых задач. АБІС(вузкае значэнне) комплекс сродкаў яе забеспячэння(ПО, лінгвіст., кадравага, тэхнічн., эрганамічнага), як. прзначана для выраўэшшя задач інф.-бібл. абслугоўвання карыстальнікаў сістэмы. (шырок. знач) – комплекс сродкаў яе забеспячэння, як. адаптаваны для ажыццяўлення функц-х бібл. працэсаў(апрац., захаванне, пошук, абслуг-е), для задавальнення патрэбнасцей карыстальнікаў сістэмы і забеспячэння яе працаздольнасці. АБІС прадстаўл. сабой складан. арганізац.-тэхнічны комплекс, які уключае: 1) інф. забесп. – сукупн. інф., інф. рэсурсаў розных відаў, як. апрац. сістэмай, сродкаў яе кадзіравання, метадаў арганізацыі, захоўвання і кантролю.2) лінгвіст. забеспячэнне – шырокі комплекс ІПМ і медаў, неабходных для апрац. дак-ў і запытаў, а таксама сродкі для іх выкарыст. і падтрымкі. 3) ПО – сукупн. стандартных аперацый сістэмы, алгарытмаў для кіравання работай ПЭВМ і ППП для аўтамат-і бібл.-інф. працэсаў, таксама дакументацыя неабходн. для эксплуатацыі гэтых сродкаў. 4)тэхнічнае(аппаратнае) забеспячэнне – камп. перыферыйныя устройства, аргтэхніка, выдавецкія сістэмы.5)сеткавыя тэхналогіі рэаліз-і сіст.: лакальныя, размеркавальны, глабальныя. 6)арганізацыйна-тэхналагічнае забеспяч. – склад-ся з арган.-тэхн. дак-ыі, сродкаў кантроля і кіравання сіст., дзякуючы якім адбываецца прыняцце рашэнняў па ф-нню сіст.7)кадравае забесп. – інжэнеры-праграм-ты, арганізатары БД і сетак, бібл. раб-кі. 8)эрганамічнае забеспячэнне – арганізацыя работы з ПК, гігіен. умовы,асвячэнне. Классіф-я АБІС: Гэта складан. навук. праблема. Адназначн. іерарх. классіф-і АБІС дасягнуць цяжка, што звязана з разнымі падыходамі фармір-я суадносін паняццяў, іх перакрыжавання, выбара розн. аснаванняў для группіроўкі. Т. е. найбольш спрыяльна фасетн. классіф-я АБІС:1) па віду і хар-ру ўвадзімай і апрац-ай інф-і: б-графічн., фактаграф., поўнатэкст., даведачныя, змешаныя.2)па профілю камплектав-я інф. массіваў: універсальн., шматгалінов., галінов., вузкатэматычн. 3) з пункту гледжання выконв. сіст. задач: інтэгрырваныя(усе бібл.-інф. працэссы прадстаўл. як адзінае цэлае у выглядзе пэўн. падсіст. і функц-ых задач, звязан. пэўн сувязямі), неінтэгрырваныя(калі сувязей паміж сістэмамі няма).4)па функц. прызначэнню: шматкарыстальніцкія(сеткавыя),аднакарыстал-цкія. 5)з пункту гледжання выкарыст. сеткавай архіт-ры сіст: кліент-серверныя,файл-серверныя. 6)па маштабу дзейнасці: лакальныя, аўтаномн., дэцэнтраліз-я, размеркавальныя,глабальныя. 7)па адапціраванасці(здольн. да змен): адкрытыя, гнуткія, закрытыя.