- •Ақпаратты - өлшеу техникасы
- •5В0718 – Электр энергетикасы мамандығының барлық оқу түрлерінің студенттері үшін зертханалық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқау
- •Мазмұны
- •1 Лабораториялық жұмыс. Электрлік кедергіні өлшеу (жанама әдісі)
- •1.1 Сурет - Амперметр – вольтметр әдісі бойынша кедергіні өлшеудің екі сұлбасы.
- •1.5 Бақылау сұрақтары
- •2 Лабораториялық жұмыс. Электрлік кедергіні өлшеу (салыстыру әдісі)
- •2.3 Тапсырма: Өздігінше мына бөлімдерді оқу қажет:
- •2.4 Жұмысты орындау реті
- •3 Лабораториялық жұмыс. Тұрақты токта физикалық шамаларды өлшеу (өлшеу аспабымен танысу – мультиметрмен)
- •3.1 Сурет – Өлшеу аспабы мультиметр
- •2.6 3.4 Жұмысты орындау реті:
- •3 Сурет – Кедергіні өлшеу
- •4 Сурет – Кернеу мен токты өлшеу
- •4 Лабораториялық жұмыс. Электрондық осциллографтың көмегімен өлшеу
- •4.5 Жұмысты орындау реті
- •5 Лабораториялық жұмыс. Потенциометр. Кернеу көзі.
- •6 Лабораториялық жұмыс. Кернеу мен токты бөлгіштер
- •6.4 Жұмысты орындау реті:
- •Әдебиеттер тізімі
2.6 3.4 Жұмысты орындау реті:
3.4.1 ЕВ-101 баспа платасын PU-2000 орталық процессорға қойыңыз.
3.4.2 PS-1, PS-2 қоректендіру көзін нөлге қойыңыз, яғни реттеу тұтқасын сағат тіліне қарсы толық бұраңыз. Бұл лабораториялық жұмыста PS-1, PS-2 қоректендіру көзі кернеумен қамтамассыздандырады.
3.4.3 3.1а суретінде көрсетілгендей PS-1 қоректендіру көзін L1 шамына жалғаңыз.
3.1 а - сурет 3.1 б – сурет
3.4.4 PS-1 қоректендіру көзінің кернеуді реттеу тұтқасын сағат тіліне толық бұраңыз. Шамның жану жарығын бақылаңыз.
3.4.5 Кернеуді өлшеу
3.4.5.1 Мультиметрді тұрақты токты (DC) вольтметр режіміне қосыңыз. 3.1б суретте көрсетілгендей вольтметрді L1 шамына параллель қосыңыз. Шамдағы кернеуді өлшеп, жазыңыз.
3 кесте – Шамдағы өлшенген кернеудің мәндері
Кернеуді реттеу тұтқасы (PS-1) |
||
Сағат тілі бойынша шеткі жағдайы |
Ортаңғы жағдайы |
Сағат тіліне қарама-қарсы шеткі жағдайы |
ULмакс. |
ULорт. |
ULмин. |
|
|
|
Шамның жану жарықтығы |
||
|
|
|
3.4.5.2 Мультиметрді тізбектен ажыратыңыз.
3.4.6 Токты өлшеу
3.4.6.1 Мультиметрді тұрақты токты (DC) амперметр режіміне қосыңыз, өлшеу аралығы 200мА. 2 суретте көрсетілгендей тізбектей тізбекке амперметрді L1 шамына қосыңыз. Шам арқылы өтетін токты өлшеп, жазыңыз.
|
|
|
|
2 сурет – Амперметрдің шамға тізбектей қосылуы
4 кесте – Шамдағы өлшенген токтың мәндері
Кернеуді реттеу тұтқасы (PS-1) |
||
Сағат тілі бойынша шеткі жағдайы |
Ортаңғы жағдайы |
Сағат тіліне қарама-қарсы шеткі жағдайы |
ILмакс. |
ILорт. |
ILмин. |
|
|
|
Шамның жану жарықтығы |
||
|
|
|
3.4.6.2 Мультиметрді тізбектен ажыратыңыз.
3.4.7 Кедергіні өлшеу
3.4.7.1 Мультиметрді омметр режіміне қосыңыз, өлшеу аралығы 200Ом дейін. 3 суретте көрсетілгендей омметрді L1 шамына параллель қосыңыз. Кедергінің мәнін өлшеп, жазыңыз.
|
|
|
|
3 Сурет – Кедергіні өлшеу
3.4.8 Кедергіге бөлінген қуатты өлшеу
Кедергіге бөлінген қуат ток пен кернеудің көбейтіндісінен тұрады. Қуат ватт (Вт) арқылы өлшенеді. Қуатты үш негізгі деңгеймен анықтауға болады:
Алгебралық түрлендірудің көмегімен Ом заңының теңдеуін өзгертіп, қуатты кедергі шамасына байланыстырып мына теңдеуді табамыз
Шамның жану жарықтығы, шамда түрленген қуат арқылы анықталады. Бұл жұмыста қуат ток шамасының кернеуге көбейтілуі арқылы табылады. Әртүрлі кедергіден тұратын екі шамды қолданып, олардың жарықтылығын салыстырамыз. Берілген қуат бірдей болғанда, шамның жарықтығы бірдей болады.
3.4.9 Екі қоректендіру көзін 0 вольтқа қойып, 4 сұлбада көрсетілген тізбекті жинаңыз.
|
|
|
|
