English-Kazakh Vocabulary

А

ACCOMPLISHMENT – жетістік, табыс; great ~ үлкен жетістік; chief ~ маңызды жетістік; lasting ~ ұзаққа созылған жетістік; professional ~ кәсіби жетістік; to hack out ~ жетістікке жету; to negate ~ жетістікті жоққа шығару; to point to ~ нәтижеге куә болу.

ACCUSATION – айыптау, кінәлау; to avoid ~ айыптауды болдырмау; to back up ~ айыптауды қолдау; to confirm ~ айыптауды растау; to deflect ~ айыптаудан бас тарту; to deny ~ айыптауды теріске шығару; to make ~ айып тағу; to publish ~ айыптауды баспаға шығару; to reject ~ айыптауды теріске шығару.

AGREEMENT – келісім, келісімшарт; aborted ~ күшін жойған келісім; acceptable ~ қабылдауға жарамды келісім; arms ~ қаруландыру бойынша келісім; barter ~ бартерлік келісім; bilateral ~ екі жақты келісім; budget ~ бюджет туралы келісім; commercial ~ сауда келісімі; compromise ~ ымыралы келісім; current ~ қазіргі келісім; draft ~ келісім жобасы; formal ~ ресми келісім; negotiated ~ келіссөз нәтижесінде жасалған келісімге келу; pending ~ қарастырылып жатқан келісім; multilateral ~ көп жақты келісім; watershed ~ өте маңызды келісім; to abandon ~ келісімді орындаудан бас тарту; to abide by the ~ келісім шарттарын ұстану; to achieve ~ келісімге келу; to back away from the ~ келісімнің шартын бұзу; to cancel the ~ келісімді бұзу.

APPOINTMENT – тағайындау; cabinet ~ министрлер кабинетіндегі қызметке тағайындау; key ~ маңызды тағайындау; political ~ саяси тағайындау; to announce ~ тағайындау туралы хабарлау; to approve ~ тағайындауды қолдау; to begin ~s тағайындауды бастау; to consider ~ тағайындауды қарастыру; to cancel ~ тағайындауды болдырмау; to discuss ~ тағайындауды талқылау; to get ~ тағайындалу; to protest ~ тағайындауға қарсы шығу; ~ of chairman төрағаны тағайындау; ~ to administration әкімшілік қызметіне тағайындау.

ATMOSPHERE – атмосфера, жағдай; amicable ~ достық атмосферасы; calm ~ тыныш, бейбіт жағдай; clouded ~ күңгірт атмосфера; conciliatory ~ тату атмосфера; favourable ~ қолайлы жағдай; fierce ~ жан төзгісіз жағдай; hectic ~ тынышсыз жағдай; overall ~ жалпы жағдай; to create ~ жағдай жасау; to deflate crisis ~ шиеленіскен жағдайды шешу; to lighten ~ жағдайды жеңілдету; ~ remains tense жағдайдың шиеленісуі; ~ of disgruntlement ~ наразылық жағдайы.

В

BALLOT – дауыс беру, кандидаттар тізімі, бюллетень; annulled ~ күшін жойған дауыс беру; final ~ кандидаттардың соңғы тізімі; fraudulent ~ әділ емес дауыс беру; secret ~ жасырын дауыс беру; to cast ballots ~ дауыс беру үшін бюллетеньді салу; to stand in ~ кандидаттардың тізімінде болу; casting of ~s берілген дауысты есептеу; ~ box бюллетеньге арналған қорап; ~ rigging дауыс беру нәтижесін бұрмалау.

BANK – банк; central ~ орталық банк; commercial ~ коммерциялық банк; federal ~ федералдық банк; reserve ~ резервтік банк; savings ~ сақтау банкі; to denationalize ~ банкты денационализациялау; World-Bank ~ дүниежүзілік банк; creation of ~ банкты құру;~ investor in ~ банк салымшысы; ~ failure банкрот болу; ~ lending банктық кредиттеу.

BICKERING – дау, жанжал, керіс; budget ~ бюджет жөніндегі дау; constant ~ тоқтаусыз жанжал; intraparty ~ партия ішіндегі керіс; petty ~ түкке тұрмайтын жанжал; protracted ~ ұзаққа созылған керіс; to put aside ~ дауды тоқтату; to take to ~ жанжал тудыру.

BORROWING – заем, қарыз; bank ~ банк заемы; business ~ бизнеске арналған заем; domestic ~ ішкі заем; heavy ~ ірі заем; short-term ~ қысқа мерзімді заем; unabashed ~ шектеусіз заем; to bring ~ under control заемды бақылауға бағындыру; to do ~ заем шығару; to scale back ~ заемды азайту.

BUDGET – бюджет; alternative ~ альтернативтік бюджет; balanced ~ баланс жасалған бюджет; debt-ridden ~ қарызға кірген бюджет; guns-and-butter ~ әскери және бейбіт мақсаттағы бюджет; lean ~ жеткіліксіз бюджет; lopsided ~ дұрыс бөлінбеген бюджет; national ~ ұлттық бюджет; to act on the ~ бюджетпен айналысу; to adopt the ~ бюджетті бекіту; to balance the ~ бюджетті баланс жасау; to enact the ~ бюджетті қабылдау; to freeze the ~ бюджетті тоқтату; to overhaul the ~ бюджетті қайта қарау; to raise the ~ бюджетті ұлғайту; to slash the ~ бюджетті қысқарту; ~ briefing бюджет бойынша брифинг; ~ issues бюджет мәселелері.

BUSINESS – іс, бизнес, өндіріс, капитал; big ~ ірі бизнес; farm-related ~ ауыл шаруашылығы бизнесі; high-tech ~ өндірістің жоғары технологиялық саласы; medium-size ~ орташа бизнес; small ~ ұсақ кәсіпкерлік; touchy ~ қауіпті іс; to affect ~ өндірістің дамуына кері әсер ету; to conduct ~ іс жүргізу; to do ~ бизнеспен айналысу; to hurt ~ бизнеске зиян келтіру; to modernize ~ бизнесті модернизациялау; to regain ~ өндірісті қалпына келтіру; to run ~ өндірісті басқару; to spawn ~ бизнес ашу; to suspend ~ өндірісті тоқтату; ~ dies бизнес құрдымға кетеді; halt to ~ өндірісті жабу; slackening in ~ өндірістегі тоқырау; ~ circles іскерлік орта; ~ community іскерлік бірлестік; ~ environment іскерлік жағдай; ~ write off өндіріс есебінен шығару.

С

CANDIDATE – кандидат; approved ~ бекітілген кандидат; civilian ~ әскери емес кандидат; dropout ~ қатардан шығып қалған кандидат; hot ~ жаңадан келген кандидат; leading ~ жетекші кандидат; mainstream ~ көпшілік сайлаған кандидат; single ~ жалғыз кандидат; unity ~ одақ кандидаты; unappealing ~ тартымсыз кандидат; to appoint the ~ кандидатты бекіту; to block the ~ кандидатқа кедергі жасау; to campaign for the ~ кандидатты сайлауға үгіт жүргізу; to field the ~ кандидатқа ұтыс тігу; to produce the ~ кандидатты ұсыну; to recast the ~ кандидатты ауыстыру; ~’s message кандидаттың жолдауы.

CEASE FIRE – атысты тоқтату; informal ~ ресми емес атысты тоқтату; local ~ жергілікті атысты тоқтату; preliminary ~ атысты алдын-ала тоқтату; temporary ~ атысты уақытша тоқтату; to accept ~ атысты тоқтату туралы келісім жасау; to announce ~ атысты тоқтату туралы хабарлау; to press for ~ атысты тоқтатуды талап ету; to uphold ~ атысты тоқтатуды қолдау; ~ takes effect атысты тоқтату туралы келісімнің күшіне енуі; talks on ~ атысты тоқтату туралы келіссөз жүргізу; urgency of ~ атысты тоқтатуды талап ету.

CENSORSHIP – цензура; sweeping ~ толық цензура; total ~ жаппай цензура; to impose ~ цензураны кіргізу; to operate without ~ цензурасыз әрекет ету; to oppose ~ цензураға қарсы шығу

CLASH – қақтығыс, қайшылық, айқас; bloody ~ қанды айқас; communal ~es ұйымдар арасындағы қақтығыс ; fractional ~ фракциялық қақтығыс; heated ~ қызу айқас; politicy ~es саяси қайшылықтар; to avoid ~es қақтығыстан қашу; to trigger ~es қайшылық тудыру; ~es occur қақтығыс пайда болады; ~es of personalities жеке баспен байланысты қатығыс; ~ over terrorism терроризм мәселесі бойынша қақтығыстар.

COMMENT – комментарий, түсінік беру; conciliatory ~ татулық рухындағы комментарий; government ~ үкіметтік комментарий; indiscreet ~ дөрекі, анайы комментарий; off-the-cuff ~ ресми емес комментарий; public ~ көпшілік алдындағы комментарий; to contrast with ~ комментарийге қарсы келу; to make ~ комментарий беру.

COMMUNICATION – коммуникация, байланыс; fast ~ жылдам байланыс; satellite-link ~ спутниктік байланыс; to disrupt ~ байланысты бұзу; to provide ~ байланыспен қамтамасыз ету; to set up ~ байланыс орнату; ~ channel байланыс каналы; ~s gear байланыс жолы құрылымы.

COMPETITION – бәсекелестік, конкуренция; bitter ~ қатаң бәсекелестік; fair ~ әділ бәсекелестік; fierce ~ қатал бәсекелестік ; market ~ нарықтық бәсекелестік; to encourage ~ бәсекелестікті ынталандыру; to intensify ~ бәсекелестікті күшейту; to lose out ~ бәсекеге жарамсыз болу; to reduce ~ бәсекелестікті әлсірету; to step up ~ бәсекелестікті күшейту.

COMPROMISE – ымыра, келісім; budget ~ бюджет туралы келісім; face saving ~ репутацияны сақтау үшін ымыраға келу; inevitable ~ сөзсіз ымыра; prudent ~ сақтықпен жасалған келісім; territorial ~ территориялық ымыра; to accept ~ ымыраға келу, қабылдау; to advocate ~ келісімді қолдау; to announce ~ келісім туралы жариялау; to attempt ~ ымыраға келуге тырысу; to balk at ~ келісімді қабыл алмау; to endorse ~ келісімді қолдау; to hammer out ~ келісімге қиындықпен келу; to promote ~ келісімді жақтау; assertion of ~ келісім шарттарын бекіту; rejection of ~ келісімнен бас тарту; skill at ~ келісімге келудегі тәжірибе.

CONCESSION – жол беру, көну, концессия; additional ~s қосымша концессия; basic ~s негізгі концессия; explicit ~s мұқият жасалған концессия; last-minute ~s соңғы моментте жасалған концессия; precious ~s қымбат концессия; territorial ~s территориялық концессия; unilateral ~s бір жақты концессия; to accept ~s концессияға келісім беру; to avoid ~s концессиядан қашқақтау; to call for ~s концессияны талап ету; to extort ~s концессияға баруға мәжбүрлеу; to withdraw ~s концессиядан бас тарту.

CONFLICT – конфликт, дау; acute ~ шиеленіскен дау; bruising ~ зиян келтіретін конфликт; conventional ~ дәстүрлі конфликт; ethnic ~ этникалық конфликт; hidden ~ жасырын конфликт; human-rights ~ адам құқығы жөніндегі конфликт; long-running ~ ұзаққа созылған конфликт; military ~ әскери конфликт; to be engaged in ~ даулы жағдайға келу; to bring ~ дау тудыру; to diffuse ~ дауды шешу; to foment ~ дауды өсіру, өршіту; to head off ~ даудың алдын алу; to intervene in ~ конфликтке кедергі болу; to provoke ~ конфликтке ұрындыру; to spark ~ дау тудыру; flash-point of ~ даудың шарықтау шегі; solution to ~ даудың шешімі; hot spot of ~ даудың қызу нүктесі.

CONTRACT – контракт, шарт; long-term ~ ұзақ мерзімдік контракт; national ~ мемлекеттік контракт; regional ~ регионалдық контракт; to fulfill ~ шартты орындау.

COOPERATION – ынтымақтастық қарым-қатынас, бірлесіп істеу; bipartisan ~ екі партияның бірлесіп жұмыс істеуі; close ~ тығыз ынтымақтық қарым-қатынаста болу; continued ~ жалғасып келе жатқан бірлестік; durable ~ ұзақ мерзімдік ынтымақтастық; East-West ~ шығыс пен батыстың ынтымақтастығы; economic ~ экономикалық бірлесу; monetary ~ валюталық келісім саласындағы ынтымақтастық; world-wide ~ халықаралық ынтымақтастықта болу; to appeal for ~ ынтымақтастыққа шақыру; to ensure ~ ынтымақтастық қарым-қатынасқа кепілдік беру; to impede ~ ынтымақтастыққа кедергі болу; to intensify ~ ынтымақтастықты арттыру; to short-circuit ~ ынтымақтастыққа қарсы болу; accord on ~ ынтымақтастық туралы келісімшарт; advance in ~ ынтымақтастық қарым-қатынаста табысқа жету.

CURFEW – коменданттық сағат/тәртіп; around-the-clock ~ тәулік бойы коменданттық уақыт; complete ~ тәулік бойы коменданттық уақыт; down-to dusk ~ тәулік бойы коменданттық уақыт; indefinite ~ мерзімі анықталмаған коменданттық тәртіп; military ~ әскери коменданттық сағат; night-time ~ түнгі коменданттық сағат; shoot-to-kill ~ ескертусіз атуға бұйрық берілген коменданттық сағат; security ~ қауіпсіздік мақсатындағы коменданттық сағат; to declare ~ коменданттық сағатты жариялау; to drop ~ коменданттық сағатты алып тастау; to violate ~ коменданттық сағат тәртібін бұзу; ~ remains in force коменданттық сағат күшін сақтайды; announcement of ~ коменданттық сағатты кіргізу жөніндегі хабарлама.

CURRENCY – валюта, ақша; ccounting ~ есеп айырысу валютасы; base ~ базистік валюта; beleaguered ~ қауіпті жағдайда тұрған валюта; common ~ ортақ валюта; convertible ~ конверсияланатын валюта; exchangeable ~ айырбастауға болатын валюта; falling ~ бағасы төмендеп бара жатқан валюта; foreign ~ шет мемлекет ақшасы; hard ~ тұрақты валюта; high-flying ~ валютаның жоғары курсы; home ~ жергілікті валюта; major ~ негізгі валюта; national ~ ұлттық валюта; skidding ~ валютаның құбылмалы курсы; soft ~ конверсияланбайтын валюта, тұрақсыз валюта; to affect ~ валютаға кері әсерін тигізу; to peg ~ to the dollar валютаны долларға байланыстыру; to stabilize ~ валютаны тұрақтандыру; to sustain ~ валюта курсын бұрынғы деңгейде сақтау; ~ crumbles валюта күшін жояды; ~ crisis валюталық дағдарыс; ~ fluctuations валютаның құбылуы; ~ transactions валюталық операциялар.

D

DEADLOCK – тұйыққа/тығырыққа тірелу, дағдару; agricultural ~ ауыл шаруашылығында тұйыққа тірелу; budget ~ бюджеттік дағдару; complete ~ толығымен тұйыққа тірелу; diplomatic ~ дипломатиялық тұйыққа тірелу; protracted ~ ұзақ уақыт тығырыққа тірелу; to avert ~ тығырықтан шығу; to break ~ тығырықтан жол тауып шығу; to bring to ~ тұйыққа тіреу; to come to ~ тығырыққа әкелу; to end ~ тығырықтан шығу; to find oneself in ~ тұйыққа тірелу; to seek the way out of ~ тығырықтан шығар жол іздеу; ~ between blocs блоктар арсындағы тұйыққа тірелу.

DELEGATE – делегат, өкіл; conference ~ конференция делегаты; uncommitted ~ өз міндетін қабылдамаған делегат; unpledged ~ уәдешіл емес делегат; to disband ~s делегаттарды тарату; to elect a ~ делегатты сайлау; to welcome a ~ делегатты қарсы алу; to win the ~ делегатты көндіру; avalanche of ~s делегаттар тобы; selection of ~ делегатты таңдау.

DEMAND – сұраныс; booming ~ сұраныстың өсуі; borrowing ~ несиеге сұраныс; buoyant ~ қызу сұраныс; consumer ~ тұтынушылар сұранысы; global ~ әлемдік сұраныс; growing ~ сұраныстың жоғарылауы; labour ~ жұмыс күшіне сұраныс; loan ~ ссудаға сұраныс; mammoth ~ өте үлкен сұраныс; to advance ~ сұранысты өсіру; to cash in on ~ сұраныстың арқасында пайда табу; to curb ~ сұранысты шектеу; to fund ~ сұранысты қаржыландыру; to reduce ~ сұранысты төмендету; to stimulate ~ сұранысты ынталандыру; to trigger ~ сұраныс тудыру; ~ soars сұраныс тез өсуде; extent of ~ сұраныс деңгейі; ~ for oil жанармайға сұраныс.

DEMOCRACY – демократия, демократиялық ел; bickering ~ies дауласушы демократиялық мемлекеттер; brash ~ тұрақсыз демократия; constitutional ~ конституциялық демократия; flawed ~ кемшілігі бар демократия; fledgling ~ жас демократия; isolated ~ бөлектенген демократиялық ел; multiparty ~ көппартиялық демократия; pure ~ абсолюттік демократия; stable ~ тұрақты демократия; US-style ~ американдық демократия; to assure ~ демократияға кепілдік беру; to bring ~ демократияны енгізу; to call for ~ демократияға шақыру; to consolidate ~ демократияны бекіту; to establish ~ демократия орнату; to jeopardize ~ демократияға қауіп төндіру; to seek ~ демократия орнатуға тырысу; to strengthen ~ демократияны нығайту; to suppress ~ демократияны басу; ~ equals chaos демократия хаоспен тең; ~ is the victor демократия жеңді; attack on ~ демократияға қарсы шығу; blueprint for ~ демократиялық басқаруды жоспарлау; champion of ~ демократия жақтаушысы.

DISTURBANCE – толқу, наразылық, тәртіп бұзушылық; continuing ~s жалғасып жатқан наразылық; intermittent ~s қайталанып отыратын наразылық; political ~s саяси наразылық; widespread ~s кең таралған наразылық; to break up ~s наразылықты тоқтату; to control ~s наразылықты, толқуды бақылау; to forestall ~s наразылықтың алдын алу; to prompt ~s наразылық тудыру.

E

ECONOMY – экономика; advanced ~ дамыған экономика; ailing ~ әлсіз экономика; backward ~ артта қалған экономика; bankrupt ~ банкротқа ұшыраған экономика; battered ~ қираған экономика; booming ~ тез қарқынмен дамушы экономика; crippled ~ әлсіреген экономика; deteriorating ~ нашарлаған экономика; exchange ~ нарықтық экономика; export-oriented ~ экспортқа бағытталған экономика; free-market ~ еркін рынок экономикасы; inflationary ~ инфляциялық экономика; jittery ~ тұрақсыз экономика; key ~ экономиканың негізгі саласы; market ~ нарықтық экономика; recovering ~ жөнделіп келе жатқан экономика.

ELECTION – сайлау; advance ~ мерзімінен бұрын өткізілетін сайлау; all-race ~s барлық нәсілдер қатысатын сайлау; bogus ~ бұрмаланған сайлау; by ~ қосымша сайлау; clear choice ~ альтернативасыз сайлау; close ~ қарсыластардың шамасы тең болатын сайлау; crucial ~ шешуші сайлау; democratic ~ демократиялық сайлау; early ~ мерзімінен бұрын өткізілетін сайлау; fair ~s әділ сайлау; forthcoming ~ алда болатын сайлау; general ~ жалпы сайлау; to approve ~s сайлауды қолдау; to face ~s сайлаудың алдында тұру; to nullify ~s сайлау қорытындысын теріске шығару.

EMBARGO – эмбарго (сырттан елге товар, алтын, ақша т.б. әкелуге және сыртқа шығаруға мемлекет тарапынан тыйым салу, шетелдік бұйымды шығармау); arms ~ қару тасуға қойылатын эмбарго; grain ~ астыққа қойылатын эмбарго; import ~ импортқа қойылатын эмбарго; ineffective ~ нәтижесіз эмбарго; trade ~ саудаға қойылатын эмбарго; to announce ~ эмбарго жариялау; to deny ~ эмбаргоны қабылдамау; to impose ~ эмбарго қою; to lift ~ эмбаргоны алып тастау; to raise ~ эмбаргоны алып тастау; to stave off ~ эмбаргоның алдын алу/ жылжыту.

EXPORT – экспорт; agricultural ~s ауылшаруашылық өнімдерінің экспорты; arms ~s қару жарақ экспорты; brisk ~s жанданған экспорт; food ~s азық-түлік экспорты; grain ~s астық экспорты; illegal ~s заңсыз экспорт; managed ~s бақылаудағы экспорт; slumping ~s тез арада төмендеген экспорт көлемі; surging ~s тез арада жоғарылаған экспорт көлемі; to curb ~s экспортты шектеу; to cut back ~s экспортты қысқарту; to let in ~s экспортқа рұқсат ету; limit on ~s экспортқа қойылған шектеу.

F

FACE OFF – қақтығыс, конфронтация; cultural ~ мәдениеттердің қақтығысы; current ~ қазіргі кездегі қақтығыс; dramatic ~ драматикалық қақтығыс; last-week ~ өткен аптадағы қақтығыс; military ~ әскери қақтығыс; superpower ~ державалар арасындағы конфронтация.

FORECAST – болжау, болжам; dire ~ қорқынышты болжау; faulty ~ қате болжам; favourable ~ жағымды болжам; investment ~ капитал салуды болжау; optimistic ~ оптимистік болжам; revised ~ анықталған болжам; unreliable ~ сенімсіз болжам; to defy ~ болжауға көңіл аудармау; to dismiss ~ болжауды ескермеу; to exceed ~ болжаудан асып түсу; to invoke ~ болжамды қолдану; to make ~ болжам жасау.

FRAUD – алаяқтық, алдау; bank ~ банктегі алаяқтық; electoral ~ сайлау кезіндегі алаяқтық; registration ~ тіркеу кезіндегі алаяқтық; widespread ~ кең таралған алаяқтық; to be accused of ~ алаяқ деп айыпталу; to be charged with ~ алаяқтық деген кінә тағылу; to resort to ~ алаяқтыққа бару; ~ flourishes алдау кең таралуда.

FRANCHISE – дауыс беру құқығы; universal ~ жалпыға бірдей дауыс беру құқығы; to exercise ~ дауыс беру құқығын пайдалану; to leave out ~ дауыс беру құқығына назар аудармау.

G

GATHERING – жиналыс, митинг; illegal ~ заңсыз жиналыс; large ~ үлкен жиналыс; peaceful ~ бейбіт жиналыс; unofficial ~ ресми емес жиналыс; to hold ~ жиналыс өткізу.

GOVERNMENT – үкімет, басқару; acceptable ~ барлығын қанаттандыратын үкімет; allied ~s одақтық үкімет; authoritarian ~ авторитарлық үкімет; broadly based ~ коалициялық үкімет; civilian ~ азаматтық үкімет; conservative ~ консервативтік үкімет; current ~ басқарып отырған үкімет; dominated ~ қысым көруші үкімет; exile ~ қуғындағы үкімет; financially stripped ~ қаржысыз үкімет; handpicked ~ арнайы іріктелген үкімет; ineffectual ~ әлсіз үкімет; interim ~ уақытша үкімет; legitimate ~ заңды үкімет; military-backed ~ әскери адамдар қолдайтын үкімет; oppressive ~ қатаң үкімет; repressive ~ репрессивтік үкімет, репрессия саясатын жүргізетін үкімет; shaky ~ тұрақсыз үкімет; unelected ~ сайланбаған үкімет; to agitate for ~ үкімет үшін үгіт жүргізу; to antagonize ~ үкіметке қарсы шығу; echelons of ~ үкімет орындары; faith in ~ үкіметке сенім; make-up of ~ үкімет құрамы; post in ~ үкіметтегі қызмет орны; run-in-with ~ үкіметпен жанжал; shutdown of ~ үкіметті тарату; ~ blunder үкімет қатесі.

GRIDLOCK – тұйыққа тірелу, тығырыққа тірелу; drawn out ~ ұзаққа созылған тұйыққа тірелу жағдайы; final ~ біржола тұйыққа тірелу; to predict ~ тұйыққа тірелуді алдын-ала болжау; to resolve ~ тығырықтан шығу; ~ lasts тұйыққа тірелу жағдайы жалғасуда; ~ over appointment of smb. біреуді тағайындаумен байланысты тұйыққа тірелу.

GRIP – билік, күш, бақылау; authoritarian ~ авторитарлық билік; dictatorial ~ диктаторлық күш; firm ~ мықты билік; tight ~ қатаң билік; to consolidate ~ күшті бекіту; to demonstrate ~ күшін көрсету; to have ~ күш көрсету; to keep ~ билікті сақтау; to maintain ~ билікті сақтау; to reestablish ~ билікті қайтарып алу; ~ majority көпшілікті басқару; ~ on the world әлемді билеу; ~ on province провинцияға билік жүргізу.

H

HANDICAP – кедергі; cultural ~ мәдениет саласындағы кедергі; enormous ~ үлкен кедергі; noncombat ~ әскери емес кедергі; obvious ~ анық кедергі; to overcome ~ кедергіден өту; ~ remains кедергі қалып қойды.

HARDSHIP – қиындық, жағымсыз жағдай; crippling ~s әлсірететін қиындықтар; economic ~ экономикалық қиындықтар; to endure ~s қиындықты бастан кешіру; to play down ~s қиындықтарды азайту; ~s beset the country қиындық елдің қыр соңынан қалмай қойды; ~s fall on South Africa қиындық оңтүстік Африкаға түсті; refuge against ~ қиындықтан құтылатын пана.

HOSTAGE – аманат; remaining ~ қалған аманат; to hold ~s аманатқа ұстау; to release ~ аманатты босату; to seize ~s аманатқа ұстап алу; freeing of ~s аманатты босату; plight of ~s аманатқа қалғандардың жағдайы; ~s taking аманатқа ұстау.

HURDLE – кедергі, барьер; insurmountable ~s бұзып өтуге болмайтын кедергі; political ~s саяси кедергі; sizable ~s үлкен кедергілер; tough ~ қиын кедергілер; to face ~ кедергіге кез болу; to overcome ~ кедергілерді жою; to pose ~ кедергі болу.

I

IMPACT – ықпал ету, әсер ету; adverse ~ жағымсыз әсер; broadening ~ кең әсер; damaging ~ зиянды әсер; dramatic ~ әсерлі ықпал; global ~ глобалды ықпал; media ~ бұқаралық ақпарат құралдарының ықпалы; negative ~ кері әсер; war’s ~ соғыстың әсері; to anticipate ~ әсерді алдын-ала сезу; to carry ~ ықпалы болу; to make ~ ықпал ету; to offset ~ ықпалға қарсы тұру; to size up ~ әсерді бағалау; ~ spreads ықпалдың таралуы; ~ of high prices жоғары бағаның әсері; ~ on elections сайлауға ықпал ету; ~ on spending шығынға әсерін тигізу.

IMPASSE – тұйық, лажсыз жағдай; battlefield ~ соғыс алаңында тұйыққа тірелу; protracted ~ ұзаққа созылған лажсыз жағдай; total ~ біржола тұйыққа тірелу; to break an ~ тұйықтан шығу; to blame for an ~ тұйыққа тірелген жағдай үшін кіналау; to cause an ~ тұйыққа тірелуге әкелу; to reach an ~ тұйыққа тірелу; to resolve an ~ тұйықтан шығу; to sidestep an ~ тұйыққа тірелуді болдырмау; reason for an ~ тұйыққа тірелудің себебі; way out of an ~ тұйықтан шығу жолы; ~ between countries елдер арасындағы лажсыз жағдай; ~ in talks келіссөз кезінде тұйыққа тірелу.

IMPORT – импорт; booming ~s импорттың тез өсуі; consumer ~s тұтынушы тауарларының импорты; low-priced ~s қымбат емес импорт; rising ~s импорт өсу көлемі; to boost ~s импорттың көлемін ұлғайту; to counteract ~s тауар импортына кедергі жасау; to curb ~s импортты шектеу; to increase ~s импортты ұлғайту; to subsidize ~s импортқа жәрдем беру; ~s drop импорт көлемі азаюда; flood of ~ импорт ағымы; ~s ban импортқа тыйым салу; ~s expansion импорттың көлемін ұлғайту.

INCOME – кіріс, табыс; annual ~ жылдық табыс; average ~ орта есеппен табыс; consumer ~ тұтынушының табысы; expected ~ күтіп отырған кіріс; fixed ~ тұрақты табыс; gross ~ жалпы табыс; national ~ ұлттық табыс; per capita ~ әр адамға есептеудегі табыс; taxable ~ салық салынатын табыс; total ~ кірістің жалпы мөлшері; to ensure ~ табысты қамтамасыз ету; to gain ~ табыс алып отыру; to squeeze ~ кірісті қысқарту; ~ declines табыс төмендеуде; hike in ~ табыстың тез арада өсуі; ~ gap табыстың жетіспеуі

INFLATION – инфляция; acute ~ күшті инфляция; cost-push ~ өндіріс шығындарымен байланысты инфляция; fading ~ әлсіреген инфляция; galloping ~ тез қарқынман өсіп келе жатқан инфляция; hidden ~ жасырын инфляция; modest ~ көп емес инфляция; runaway ~ гиперинфляция, тоқтаусыз өсіп келе жатқан инфляция; unpredictable ~ алдын-ала болжау мүмкін емес инфляция; worldwide ~ әлемдік масштабтағы инфляция; to account for ~ инфляцияның себептерін түсіндіру; to adjust for ~ инфляцияны ескере отырып түзету; to arrest ~ инфляцияның өсуін тоқтату; to attack ~ инфляциямен күрес жүргізу; to border on ~ инфляцияға жақын келу

INTEREST RATE – пайыздық ставка; attractive ~s қызықтыратын пайыздық ставка; declining ~s төмендеп бара жатқан пайыздық ставка; easy ~s жоғары емес пайыздық ставка; lofty ~s өте жоғары пайыздық ставка; oppressive ~s экономиканың дамуына зиянын тигізетін пайыздық ставка; single-digit ~s бір қатарлы санмен берілетін пайыздық ставка; to bid ~s пайыздық ставканы ұсыну/орнату; to bring down ~s пайыздық ставканы төмендету; to keep pressure on ~s пайыздық ставкаға қысым көрсету; to prop up ~s пайыздық ставканы қолдау; to shrink ~s пайыздық ставканы қысқарту; ~s creep up пайыздық ставка жоғары қарай жылжуда; ~s dip пайыздық ставка төмендеп барады; ~s float пайыздық ставка теңселіп тұр; ~s tumble пайыздық ставка төмендеп барады.

INTERVIEW – интервью, сұхбат; direct ~ жеке интервью; follow up ~ қосымша интервью; lengthy ~ толық/ұзақ интервью; link up ~ біреумен бірігіп жасалған интервью; provocative ~ арандатушылық интервью; run-of-the-mill ~ қарапайым интервью; to be lured into in ~ интервью беру мүмкіндігін пайдалану; to ban an ~ интервьюге тыйым салу; to grant an ~ интервью беру; to have an ~ with smb. біреуден интервью алу; to obtain an ~ интервью алу; to wrap up ~ интервьюдегі сөздің мағынасын жасыру; ~ is under way интервью алынуда; cancellation of an ~ интервьюді болдырмау/бұзу.

ISSUE – мәселе, даулы мәселе, баспадан шығару; age ~ жас мәселесі; arms ~ қарулану мәселесі; back burner ~ екінші орында тұрған мәселе; basic ~ негізгі мәселе; bilateral ~ екі жаққа қатысты мәселе; bottom line ~ негізгі мәселе; bread and butter ~ өмірлік маңызды мәселе; clear-cut ~ нақты анықталған мәселе; compelling ~ шешілмейтін мәселе; core ~ негізгі мәселе; current ~ соңғы нөмірі (газет, журнал), қазіргі мәселе; down-to-earth ~ күнделікті мәселе; fiscal ~ фискалды саясат мәселесі; high profile ~ өте маңызды мәселе; intractable ~ шешілмейтін мәселе; lurking ~ жасырын мәселе; moral ~ моральдық мәселе; nuclear ~ ядролық мәселе; outstanding ~ шешілмей тұрған мәселе; paramount ~ бірінші орындағы мәселе; pressing ~ өзекті мәселе; refugee ~ босқындар мәселесі; security ~ қауіпсіздік мәселесі; sticky ~ жағымсыз мәселе; today’s ~ газеттің бүгінгі шығарылымы; unresolved ~ шешілмеген мәселе; to agree on an ~ бір мәселеде келісімге келу; to be far apart on an ~ бір мәселе жөнінде қарама-қарсы пікірде болу; to brief smb. on an ~ бір мәселе жөнінде қысқаша ақпарат беру; clash of ~s қарама-қарсы пікірлердің қақтығысы.

K

KEY – маңызды, негізгі; ~ money пәтердің кілтін алған кездегі қалдырылатын ақша; ~ position негізгі позиция; ~ question негізгі мәселе; ~ industries өндірістің жетекші салалары; in a low ~ ұстамдылықпен; the ~ to success табыс кепілі; the ~ to the political situation саяси ситуацияны түсіну.

KILLING – өлтіру; sectarian ~ сектанттық өлтіру; wanton ~ мағынасыз өлтіру; to be guilty of ~ өлтіруде кінәлі болу; ~s keep on өлтіру жалғасуда; spasm of ~ өлтіруге деген дерті ұстау; ~ of civilians жай халықты өлтіру.

KNOW-HOW – ноу-хау, өндіріс/технология құпиясы; licensed ~ лицензияланған ноу-хау; marketing ~ нарықты меңгерудегі білім мен тәжірибе; technical ~ технологиялық ноу-хау; to use ~ ноу-хауды қолдану.

L

LANDSLIDE – сайлауда көпшілік дауысты жинау арқылы жеңу, толық жеңіс; all-encompassing ~ сайлауда барлық көрсеткіштер бойынша жеңіп шығу; back-to-back ~ сайлауда тең мүмкіндікпен жеңіп шығу; convincing ~ сайлауда сенімді түрде жеңіп шығу; electoral ~ сайлауда көпшілік дауысты жинау арқылы жеңу; historic ~ тарихи жеңіске жету; overwhelming ~ сайлауда көпшілік дауысты жинау арқылы жеңу; to account for ~ көпшілік дауыспен жеңуді түсіндіру; to bet on ~ көпшілік дауыспен жеңуге сенімді болу; to build ~ толық жеңіске жету; to ensure ~ толық жеңіске кепілдік беру; to take advantage of ~ көпшілік дауыспен жеңуді пайдалану; ~ sweeps out көпшілік дауысты жинау арқылы жеткен жеңістің барлық қалаларға тарауы; dimensions of ~ көпшілік дауысты жинау арқылы жеткен жеңістің маңызы; possibility of ~ көпшілік дауысты жинау арқылы жеңу мүмкіндігі; ~ mandate көпшілік дауысты жинау арқылы жеңу нәтижесінде алынған мандат.

LAW – заң, құқық; affirmative ~ қолдаушы заң; alcohol ~ ішімдікті қолдану туралы заң; amnesty ~ амнистия туралы заң; antiterrorist ~ терроризмге қарсы заң; biased ~ әділ емес заң; budget ~ бюджет туралы заң; draft ~ заң жобасы; election ~ сайлау туралы заң; environmental ~ қоршаған орта туралы заң; fundamental ~ негізгі заң; immigration ~ иммиграция туралы заң; international ~ халықаралық құқық; labour ~ еңбек заңы; radical ~ радикалды заң; tough ~ қатал заң; to abuse the ~ заңды өз мүддесіне пайдалану; to abide by the ~ заңды ұстану; to amend the ~ заңға өзгерістер енгізу; to enact the ~ заңды өмірге енгізу; to invoke the ~ заңға жүгіну; to issue the ~ заң шығару; to modify the ~ заңды өзгерту; to object to the ~ заңға қарсы шығу; to operate inside the ~ заң жүзінде істеу; to overhaul the ~ заңды қайта қарау; to repeal the ~ заңды қабылдамау; ~ is in effect заң өз күшінде; application of the ~ заңды қолдану.

LEGISLATION – заң шығару, заң жобасы, заң; anti-union ~ профодаққа қарсы заң шығару; drastic ~ радикалды заң шығару; farm ~ фермерлік туралы заң шығару; national ~ ұлттық заң шығару; protectionist ~ протекционизм туралы заң жобасы; punitive ~ жазалау туралы заң шығару; restrictive ~ шектеуші заң; severe ~ қатал заң; to approve ~ заң жобасын қолдау; to block ~ заңды тежеу; to consider ~ заң жобасын қарастыру; to defeat ~ заң жобасын қабылдамау; to enact ~ заңды күшіне енгізу; to pass ~ заңды қабылдау; to sponsor ~ заңды қолдау; to veto ~ заң жобасын қабылдамау.

LOAN – ссуда, қарыз, несие, заем; agricultural ~ ауылшаруашылық қажеттілігіне берілетін заем; annual ~ жыл сайынғы ссуда; business ~ іскерлік кәіпке берілетін заем; domestic ~ ішкі заем; fixed-rate ~ белгіленген пайызбен берілетін ссуда; interest-free ~ пайызсыз ссуда; low-interest ~ төменгі пайызбен берілетін ссуда; soft ~ жеңілдікпен берілетін ссуда; to bolster ~ ссуда беруде жеңілдіктер жасау; to deny ~ ссуда беруден бас тарту; to disburse ~ қарызды төлеу; to expand ~ ссуданың көлемін ұлғайту; to pay off ~ ссуданы төлеу; to repay ~ несиені қайтару; to revamp ~ несиенің көлемін өзгерту; to withhold ~ ссуда беруден бас тарту

M

MAJORITY – көпшілік; absolute ~ абсолюттік көпшілік; black ~ көпшілігі қара нәсілді болу; conservative ~ консервативтік көпшілік; overall ~ басым көпшілік; overwhelming ~ басым көпшілік; ruling ~ басқарушы көпшілік; unbreakable ~ мызғымас көпшілік; to be short of ~ көпшілікке жете алмау; to fall short of ~ көпшіліктің қолдауын ала алмау; to make-up ~ көпшілікті құрау; to plead for ~ көпшілік үшін сұрау; to speak for ~ көпшілік атынан сөйлеу; ~ vote көпшілік дауыс; ~ of population халықтың көпшілігі.

MARKET – нарық, рынок, базар; advancing ~ жақсы дамыған нарық; black ~ заңсыз рынок; buoyant ~ жанданған нарық; capital ~ капитал нарығы; exchange ~ валюта рыногы; financial ~ қаржылық рынок; food ~ тағам өнімдерінің нарығы; high-tech ~ жоғары технологиялар нарығы; job ~ еңбек рыногы; overseas ~ сыртқы рынок; shrinking ~ қысқарып бара жатқан нарық; trade ~ сауда нарығы; wholesale ~ көтерме сауда нарығы; to crack the ~ нарыққа зиянын тигізу; to fuel the ~ нарықты ынталандыру; to penetrate the ~ нарыққа ену; to sprout the ~ нарықты кеңейту; ~ flourishes нарық гүлденуде; ~ skids нарықта сұраныс төмендеуде.

MEDIA – бұқаралық ақпарат құралдары; mass ~ бұқаралық ақпарат құралдары; news ~ жаңалықтар қызметі; to feed ~ бұқаралық ақпарат құралдарын қамтамасыз ету; to leash ~ бұқаралық ақпарат құралдарын тізгіндеп ұстау; to manipulate ~ бұқаралық ақпарат құралдарын манипуляция жасау; to use ~ бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалану; impact of ~ бұқаралық ақпарат құралдарының ықпалы; ~ consultant бұқаралық ақпарат құралдарының кеңесшісі; ~ hype бұқаралық ақпарат құралдары арқылы алдау.

MINORITY – азшылық; diverse ~ies құрамы әр түрлі азшылық; ethnic ~ies этникалық азшылық; long-suppressed ~ies ұзақ уақыт бойы қысым көрген азшылық; racial ~ies нәсілдік азшылық; religious ~ies діни азшылық; sex ~ies жыныстық азшылық; tiny ~ies маңызы жоқ азшылық; to aid ~ies азшылыққа көмектесу; to attack ~ies азшылыққа шабуыл жасау.

MISSILE – ракета; absolute ~ глобалды ракета; advanced ~ жаңартылған ракета; ascending ~ ұшырылған ракета; ballistic ~ баллистикалық ракета; cruise ~ қанатты ракета; enemy ~ дұшпанның ракетасы; giant ~ орасан зор ракета; incoming ~ жақындап келе жатқан ракета; intercontinental ~ континентаралық ракета; long-range ~ алыс радиустағы ракета; medium-range ~ орташа радиустағы ракета; nuclear ~ ядролық ракета; to abolish ~s ракета өндіруге/орнатуға тыйым салу; to allow ~s ракета өндіруге/орнатуға рұқсат ету; to destroy ~s ракетаны құрту; to keep track of ~s ракетаның ұшуын қадағалау; batch of ~s ракеталар қатары.

MONEY – ақша; available ~ қолма-қол ақша; banked ~ банкке салынған ақша; easy ~ құнсыз ақша; false ~ жалған ақша; hard ~ қолма-қол ақша; mortgage ~ ипотекалық ақша; paper ~ қағаз ақша; requisite ~ қажет ақша; to be tight with ~ ақшаны үнемдеу; to convert ~ ақшаны ауыстыру; to invest ~ ақшаны салу; to place ~ in economy ақшаны экономикаға салу; earnings on ~ несие пайызынан түскен пайда; flow of ~ көп ақша; ~ crunch ақша жетіспеу; ~ managers қаржыны басқарушылар.

N

NATION - мемлекет; advanced ~ толық (жақсы) дамыған мемлекет; ailing ~ әлсіз мемлекет; backward ~ дамымаған мемлекет; debilitated ~ әлсіреп, жүдеген мелекет; developing ~ дамушы мемлекет; developed ~ дамыған мемлекет; embattled ~ күреске дайын мемлекект; flourishing ~ гүлденген мемлекет; independent ~ тәуесліз мемлекет; leading ~ озат мемлекет; like-minded ~ пікірлес-мемлекет; mighty ~ мықты мемлекет; neighbouring ~ көршілес мемлекет; oil-produced ~ мұнай өндіретін мемлекет; sovereign ~ тәуелсіз ел; surrounding ~ жақын көршілес мемлекет; to alarm the ~ мемлекетті алаңдату; to bankrupt the ~ мемлекетті тығырыққа отырғызу; to become the ~ мемлекет болу; to endanger ~ мемлекетке қауып төндіру; to found the ~ мемлекетті құру; to govern the ~ мемлекетті басқару; to keep the ~ on even keel мемлекеттің қалыптылығын сақтау; to lead the ~ мемлекетті басқару; to rally the ~ мемлекетті біріктіру; to unify the ~ мемлекетті біріктіру; to address the ~ мемлекеттке жолдау; birth of the ~ мемлекеттің пайда болуы; bulk of the ~s мемлекеттердің басты бөлігі; interaction between the ~ мемлекеттер арасындағы қарым-қатынас; plight of the ~ мемлекеттің тағдыры

NEGOTIATION - келіссөздер; arduous ~ қиын шешімді келіссөздер; arms-control ~ жарақтануды бақылау туралы мемлекетаралық келіссөздер: bilateral ~ екі жақты келіссөздер; bleak ~ келешегі жоқ келіссөздер; fruitless ~ нәтижесіз келіссөздер; meaningful ~ маңызды келіссөздер; peace ~ бейібіт келіссөздер; state-to-state ~ мемлекеттік дәрежедегі келіссөздер; upcoming ~ алда болатын келіссөздер; to accelerate ~ келіссөздерді тездету; to advocate ~ келіссөздерді қолдау; to aim at ~ келіссөздерге талпыну; to be embroiled in ~ келіссөздерге үлесті болу; to break off ~ келіссөздерді кенеттен тоқтату; to cap ~ келіссөздерді аяқтау; to deadlock ~ келіссөздерді тығырыққа тіреу; to encourage ~ келіссөздерді қолдау; to hamper ~ келіссөздерге кедергі жасау; to nurture ~ келіссөздерді түбегейлі ойластырып, жоспар құру; to oversee ~ келіссөздердің барысын қадағалау; to propose ~ келіссөздерге ұсыныс жасау; to renew ~ келіссөздерді жаңғырту; to shepherd ~ келіссөздерді өткізуге жауапты болу; to take up the slack at ~ келіссөздер барысын тездету; to wreck ~ келіссөздерді күйрету; arts of ~ келіссөздерді жүргізүдің өнері; conclusion of ~ келліссөздердің аяқталуы; framework for ~ келіссөздердің шеңберінде; participant in ~ келіссөздерге қатысушы; progress in ~ келіссөздердің алға жылжуы; quest for ~ келіссөздерді жүргізүдің жолдарын табу; stalemate in ~ келіссөздердің күйреуі; subject of ~ келіссөздердің тақырыбы және сұрағы

NEWSPAPER –газет; іndependent ~ тәуелсіз газет; official ~ ресми газет; outstanding ~ белгілі газет; popular ~ көп тиражды шығатын газет; sycophantic ~ жағымпаз газет; to suppress the ~ газетке тыйым салу

NOMINATION – кандидаттыққа ұсынылу; to boot ~ кандидаттықтан бас тарту; to botch ~ әзер дегенде кандидат болуға әсер ету; to defeat ~ кандидаттың жолын кесу; to fight for ~ кандидаттыққа ұсынылу үшін күресу; to put in ~ кандидатураны ұсыну; to snatch ~ сайлауда жеңіп алу үшін құқықты болу; run for ~ кандидатураны ұсынуға қатысу; runner for ~ кандидаттыққа ұсынылуға қатысушы; shoo-in ~ сайлаудағы сөзсіз кандидат

O

ORGANIZATION - ұжым; backed ~ қамтамасыздандырылатын ұйым; criminal ~қылмыстық ұйым; flimsy ~ берік емес, әлсіз ұйым; human-rights ~адамның құқықтарын қорғаушы ұйым; innocuous ~зиянсыз ұйым; neutral ~бейтарап ұйым; party~ партиялық ұйым; public ~қоғамдық ұйым; regional ~аймақтық ұйым; sole ~ жалғыз ұйым; state-run ~ мемлекеттік ұйым; terrorist ~террористік ұйым; umbrella ~ауқымды ұйым; union ~ ұжымдық ұйым

P

POLICY – атақ; aggressive ~ агрессивті саясат; aid ~ көмек көрсету саясаты; anti-inflation ~құнсыздануға қарсы саясат; arms-control ~қарулануды басқару саясаты; austere ~ қатал саясат; back-door ~ құпия саясат; bold ~күшті саясат; cold war ~ бірбірімен салқын қарым- қатынастағы елдер арасындағы саясат; conciliatory ~татуландыру саясаты; deliberate ~ ойластырылған саясат; distinct ~ анық саясат; emerging ~ жаңа пайда болған саясат; erratic ~ түсініксіз саясат; expectant ~ күтуші саясат; free-market ~ нарықтық саясат; full-fledged ~толық дамыған саясат; front-door ~ашық есік саясаты; hands-off ~қол сұқпау саясаты; high-handed ~билеп-төстеуші саясат; home ~ ішкі саясат; idiosyncratic ~өзіндік саясат; ill-considered ~ ойластырылмаған саясат; media ~ БАҚ саясаты; moderate ~ орынды саясат; non-proliferation ~қаруды таратпау саясаты; outdated ~ ескірген саясат; present ~ қазіргі саясат; racial ~нәсілдік саясат; reckless ~санасыз саясат; regulatory ~ реттеуші саясат; responsible ~ жауапты саясат; rigid ~қатты, қатал саясат; ruinous ~ жоюшы саясат; sophisticated ~ күрделі саясат; spending ~ шығындану саясаты; stringent ~қатал саясат; tax-cut ~ салық көлемін қысқарту саясаты; tight-fisted ~қатал саясат; unpopular ~ танымал емес саясат; weak ~әлсіз саясат; wise ~ дана саясат

POLITICIAN – саясаткер; charismatic ~ харизматикалық саясаткер; dissident ~ өзгеше ойлайтын саясаткер; hick ~шет аймақтан келген саясаткер; jittery ~ дамылсыз саясаткер; leading ~ алдыңғы қатарлы саясаткер; low-ranking ~ төмен дәрежелі саясаткер; nimble ~ епті саясаткер; prudent ~ зерек саясаикер; to elect ~ саясаткерді сайлау

POLITICS - саясат; to be dragged into ~ саясатқа тартылу; to be weary of ~саясаттан шаршау; to dominate ~ саясатта басым болу; to enter ~ саясатқа ену; to open up ~ саясатты бастау; to relate to ~ саясатқа қатысты болу; to shape ~ саясатты құру; to sidestep ~ саясаттан бас тарту; to stay out of ~ саясаттан шет болу; to steer clear of ~ саясатқа жоламау; to talk about ~ саясат жөнінде сөйлесу

POLLING - сайлау; brisk ~ жанданған сайлау; to disrupt ~ cайлау барысына кедергі ету; ~ goes ahead сайлау жалғасуда; ~in under way сайлау өткізіліп жатыр; ~takes place сайлау өткізіліп жатыр; ~result сайлау нәтижесі; ~station сайлау пункті

POLLUTION - қоршаған ортаның ластануы; air ~ ауа ластануы; atmospheric ~ атмосфераның ластануы; ground-water ~ жер асты суының ластануы; radioactive ~ радиоактивті ластану; stifling ~ тұншықтырушы ластану; water ~ су ластануы; to clean up ~ ластанудан тазарту; to complain of ~ қоршаған ортаның ластануына шағымдану; to curb ~ қоршаған ортаның ластану деңгейін төмендету; to reduce ~ қоршаған ортаның ластану деңгейін төмендету; in terms of ~ қоршаған ортаның ластану проблемасы бойынша

POPULARITY - танымалдылық; current ~ қазіргі танымалдылық; declining ~ төмендеуші танымалдылық; fading ~ жоғалып бара жатқан танымалдылық; growing ~ өсіп келе жатқан танымалдылық; political ~ саяси танымалдылық; resurgent ~ қайта жаңғырған танымалдылық; to achieve ~ танымал болу; to boost ~ танымалдылықтың артуына жағдай жасау; to buoy ~танымалдылықты арттыру, қалыпта ұстау; to diminish ~ танымалдылығын жою; to enhance ~танымалдылықты арттыру; to face fading ~ төмендеуші танымалдылыққа тап болу; to lack ~ танымалдылықтың жетіспеуі; to reclaim ~ танымалдылықты қайтару; to retain ~ танымалдылықты сақтау; to revive ~ танымалдылықты қайтару; to use ~ танымалдылықты қолдану

PRESS - баспасөз; central ~ орталық баспасөз; forthcoming~ жақын болашақтағы баспасөз; free ~ еркін баспасөз; liberated ~азаттық берілген баспасөз; outspoken ~ашық, айқын баспасөз; party-supervised ~ партиямен басқарылатын баспасөз ұйымы; to be nervous about ~ баспасөз мәселесі жөнінде толқу; to censor ~ баспасөзді цензураға шығару; to curb ~ баспасөзге шектеу қою; to muzzle ~ баспасөзді үндемеуге мәжбүр ету; to slight ~ баспасөзге менсінбей қарау; to suppress ~ баспасөзді қыспаққа алу; access to ~баспасөзге қол жеткізу; freedom of ~баспасөз бостандығы

R

RELATIONS - қарым қатынас; to affect~ қарым-қатынасқа әсер ету; to bedevil~қарым қатынасты бұзу; to bring about ~ қарым қатынасты орнатуға жағдай жасау; to chart~ қарым қатынасты жоспарлау; to cloud~ қарым қатынасты қапаландыру; to contemplate ~қарым қатынасты орнату мәселесін ойластыру; to cultivate~ қарым қатынасты өрістету; to discuss~қарым қанынасты талқылау; to ensure~жақсы қарым қатынасқа кепіл болу; to enter into ~ қарым қатынасты орнату; to focus on ~қарым қатынастқа назар салу; to impair~қарым қатынасты бүлдіру; to maintain ~ қарым қатынасты сақтау; to mark~ қарым қатынасты сипаттау; to patch up ~ қарым қатынас реттеу; to poison~қарым қатынасты бүлдіру; to pursue~қарым қатынасты жалғастыру; to reopen~ қарым қатынасты қайта жаңғырту; to resume~ қарым қатынасты қайта орнату; to ruffle~ қарым қатынасқа бүлік салу; to shape~ қарым қатынасты қалыптастыру; to shatter~ қарым қатынасты үзу; to shore up~қарым қатынасты жалғастыру; to smooth~қарым қатынасты жақсарту; to stymie~ қарым қатынасты тұйыққа тіреу; to warm up~ қарым қатынасты жандандыру

S

SCANDAL - жанжал; to be caught up in a ~жанжалға тап болу; to be drawn into a~ жанжалдың астында қалу; to be wrapped in a~ жанжалға араласып кету; to confront~ жанжалға қарсы тұру; to hush up~ жанжал туралы ақпаратты жасыру; to handle~ жанжалды реттеу; to lead to a~ жанжалға әкелу; to overblow ~ жанжал шығару; to reveal ~ жанжалды жария ету; to ring down the curtain on a ~ жанжалды аяқтау

T

TERMS - шарт, талап; best~ жақсы жағдай; cease-fire~ атысты тоқтату шарттары constitutional~ конституциялық шарттар credit~ несие беру шарттары; favourable~ қолайлы шарттар; military~ әскери шарттар; preferential~ ең қолайлы шарттар; repayment~ төлем шарттары; stiff~ қатал шарттар; take-it-or-leave-it~ қатал шарттар; varied~ өзгермелі шарттар

TRADE - сауда; to ban~ саудаға тиым салу; to espouse~ сауда идеясын қолдау; to expand~ сауданы кеңейту; to handle~ сауда жүргізу; to limit~ саудаға шек қою; to promote~ сауданың дамуына жәрдемдесу; to reject~ саудадан бас тарту; to revive~ сауданы жандандыру; to seek~ сауда қарым қатынасына жету; to stifle~ сауданы тұншықтыру

TRUTH - шындық; deep~ таза шындық; raw~ тура шындық; to distort~ шындықты бұрмалау; to face~ шындыққа кез келу; to mask~ шындықты жасыру; to survive~ шындықты бастан өткізу, түзу

TURNOUT - сайлаушылар саны; crucial~ шешуші қатысу; female~ сайлауға келген әйел адамдар саны; low~ қатысудың төмен рейтингі; overall~ сайлауға келген сайлаушылардың жалпы саны; record~ сайлауға келген сайлаушылардың рекордты саны; total~ сайлауға келген сайлаушылардың жалпы саны; sparse~ сайлаушылардың нашар қатысуы; disparity in a~ сайлаушылар санының сәйкессіздігі; size of a ~ сайлауға келген сайлаушылардың саны

U

UNCERTAINTY - белгісіздік, сенімсіздік; growing~ өсіп келе жатқан сенімсіздік; policy~ саясаттағы белгісіздік; to be plagued by~ белгісіздік мазалау; to endure~ белгісіздікке төзім білдіру; to generate~ белгісіздік тудыру; to pile~ белгісіздікті ұлғайту; state of~ белгісіздік жағдайы; web of~ белгісіздік шырмауы

UPSURGE - өрлеу, өсу; rapid~ жылдам өсу; to fear~ өрлеуден қорқу; ~of feeling cезімнің өрлеуі; ~of killing өлтіру санының өсуі

V

VALUE – қүн, баға; to drive up~ бағаны арттыру; to inflate~ бағасын өте қымбаттындыру; to lose~ құнын жоғалту; to retain~ бағаны сақтау; to set~ бағаны орнату;

VENTURE - кәсіпорын; joint~ бірлескен кәсіпорын; new~ жаңа кәсіпорын; risky~ қауіпті басталған іс; solid~ көрнекті кәсіпорын

VETO - вето, тыйым; costly~ қымбатқа түскен тыйым; informal~ бейресми тыйым; tacit~ үнсіз тыйым; to give a~ тыйым салу; to hold a~ тыйымды ұстану; to pass a~ тыйым салу; to retain~ тыйымды ұстану; to reverse a~ тыйымды жоққа шығару; to uphold a~ тыйымды қолдау; to use a~ тыйым салу құқығын қолдану

VISIT - сапар, қатысу; goodwill~ тілектестік сапар; historic~ тарихи сапар; long-delayed~ кейінге қалдырылған сапар; planned~ жоспарланған сапар; reciprocal~ жауап сапар; repeat~ қайталанған сапар; working~ жұмыс сапар; to abandon~ сапардан бас тарту; to begin a~ сапарды бастау; to end a~ сапарды аяқтау; to halt~ сапарды тоқтату; to jeopardize~ сапарға қауіп-қатер төндіру; to kick off~ сапарды бастау; to mar ~ сапарды қапаландыру; to postpone~ сапарды шегіндіру; to scuttle~ сапарды бұзу; ~lasts~ сапар жалғасуда; cancellation of~ сапарды болдырмау; condition for~ сапар шарттары; on the eve of a~ сапар қарсаңында; ground for~ сапардың себебі, негізі; process of~ сапар барысы; purpose of~ сапар мақсаты; significance of~ сапар маңыздылығы

VOTE - сайлау, дауыс беру; earnest~ маңызды сайлау; final~ cоңғы, қорытынды сайлау; key~ шешуші дауыс; needed~ қажетті дауыс; penalty~ жазалау мәселесі бойынша дауыс беру; pending~ аяқталмаған сайлау; rigged~ әділетсіз сайлау; secret~ құпия сайлау; symbolic~ cимволды сайлау; unprecedented~ теңдессіз сайлау; to amass~ дауыстарды жинау; to call for~ дауыс беруге шақыру; to call off~ сайлауды болдырмау; to cast~ дауыс беру; to count~ дауыстарды санау; to grant~ дауыс беру ~; to muster~s дауыстарды жинау; to oversee~ сайлауды бақылау; to pursue~ сайлауды өткізу; to receive~ дауыстарды алу; to tally~ дауыстарды санау, тіркеу; to vie for~ s сайлаушылардың дауысы үшін күресу; to win~ сайдауда жеңіске жету

VOTER - сайлаушы; gullible~ тез сенгіш сайлаушы; upset~ қапаланған сайлаушөңілінтабуы; to alienate~ сайлаушыны шеттету; to convince~ сайлаушыны сендіру; to pander to~ сайлаушыға жағу, көңілін табу; to register a~ сайлаушын тіркеу; to win over~ сайлаушына өз жағына тарту; to woo a~ сайлаушыны үгіттеу

VOTING - дауысқа салу; brisk~ тез арада сайлау; to denounce~ сайлауды айыптау; to disrupt~ сайлауды бұзу; to postpone~ сайлауды кейінге қалдыру; irregularities of~- сайлау барысындағы бұзығушылық әрекеттер

W

WAGES - еңбек ақы; hourly~ сағаттық еңбек ақы; index~ көрсеткіш еңбек ақы; living~ өмір сүру деңгейі; to jack up~ еңбек ақысын көтеру; to push forward~ еңбек ақысын арттыру

WAR - соғыс; brutal~ қатал соғыс; distant~ алыстағы соғыс; lengthy~ ұзақ соғыс; missile~ зымыран соғыс; newspaper~ баспасөз соғысы; prolonged~ ұзаққа созылған соғыс; to conduct~ соғысты жүргізу; to deter~ соғысты болдырмау; to erupt into~ соғыспен аяқталу; to halt~ соғысты тоқтату; to win~ соғысты жеңу

WARNING - ескерту; early~ алдын ала ескерту; harsh~ қатал ескерту; ominous~ қатерлі ескерту; strident~ күрт ескерту; veiled~ жасырын ескерту; to issue~ ескертуді жариялау; to shrug off~ ескертуді елемеу; to underscore~ ескертуді айқындау

WEAPON - қару; to abolish~ қаруға тыйым салу; to base~ қаруды орналастыру ~; to channel~ қаруды бағыттау ~; to control~ қаруды басқару ~; to cut~ қарудың санын қысқарту ~; to devise~ қару жүйесін жетілдіру ~; to field~ қаруды орналастыру~; to funnel~ қаруды бағыттау ~; to provide with~ қарумен қамтамасыздандыру ~; to put~s to use қаруды қолдану ~; arsenal of ~s қару қоймасы; cutback in~s қарудың санын қысқарту; placement of~s қарудың орналасуы; scalpels of~s қарудың санын қысқарту; scrapping of~s қаруды жою ~

WOE - қайғы, қиыншылық; country’s ~s елдің қиыншылықтары; insolvable~s шешілмейтін қиыншылықтар; mounting~s өріс алған қиыншылықтар; opposition~s оппозиция қиыншылықтары; state-budget ~s мемлекеттік қаражат қиыншылықтары; troublesome ~s жағымсыз қиыншыдықтар; underlying ~s ең басты қиыншылықтар

Z

ZONE - аймақ; cease-fire~ уақытша бітім аймағы; free-trade~ еркін сауда аймағы; frontier~ шекара аймағы; neutral~ бейтарап аймақ; safety~ қауіпсіздік аймағы; vital~ өте маңызды аймақ

AUDIOSCRIPT

• 0.1

Interviewer: Hello. I’m Simon Young, Express Times, pleased to meet you.

Katie: Pleased to meet you. Please, take a seat.

Interviewer: Thank you for agreeing to talk to me. As I said in my email, we want to do a profile on women in the media for our weekly media supplement.

Katie: I’m very flattered to be asked. Fire away.

Interviewer: OK. I’ve done my background research but could you go over your career to date?

Katie: Sure. After university I did a Postgraduate Diploma course in Newspaper Journalism and then worked as a trainee for a local weekly newspaper based in Southsea –

Interviewer: Sorry to interrupt, but how long did the postgraduate course last and where did you do it?

Katie: Right. Um … it lasted a year and I did it in Cardiff. A great course but really hard work.

Interviewer: Good preparation for journalism! And then?

Katie: Right, er, like I said … after the course, I worked as a trainee for The Southsea Times, a local weekly newspaper, for 12 months. I transferred to another weekly paper, Hatherfield Herald, for another 12 months, where I worked as a reporter and then sub-editor. Then I joined The Southern Mail, first as a district news reporter, then the educational correspondent, one of the assistant news editors, and finally the deputy news editor. I left The Southern Mail –

Interviewer: Sorry to butt in again. You had four different positions at The Southern Mail?

Katie: Yes, that’s right.

Interviewer: And did you enjoy the positions?

Katie: Like any job they had their advantages and disadvantages.

Interviewer: What exactly were they?

Katie: Good experience. Long hours.

Interviewer: Then what did you do?

Katie: Then I left The Southern Mail to work for UK Radio Wales, where I produced a series of news programmes including The Afternoon Show.

Interviewer: Did you –

Katie: Did I enjoy that experience? Let’s just say by the end I was glad to leave.

Interviewer: Could you be more specific?

Katie: No. I’d rather not.

Interviewer: OK. So then?

Katie: Where was I? … Oh yes … after UK Radio Wales I got my present job as head of the press office for Bristol Council – a job which I really enjoy because of the variety and hours.

Interviewer: And your future plans? Will you continue as head of the press office or are you looking for a new position?

Katie: No. I intend to stay here for quite a while, as I’m still enjoying the variety the job offers.

Interviewer: The variety, right. … So you’ve been involved with the media, and more specifically newspapers, for nearly two decades …

Katie: Hmm.

• 0.2

Interviewer: Have newspapers changed during your career?

Katie: Yes, especially the content.

Interviewer: Why do you say that?

Katie: Well, newspapers have far less in-depth content now than 20 years ago, with more emphasis on the lighter, celebrity-based stories.

Interviewer: And how would you describe the present newspaper market in the UK?

Katie: It’s a tough market. The majority of newspapers are not seeing rises in their circulation any more and all have had to diversify and consider how best they might present their news to their readers. Large newspaper companies are training their reporters to use camcorders so they can provide footage for websites. Online news is the way a lot of the public want to receive information. Then the newsroom is a difficult place to work at the moment. Lots of journalists are losing their jobs because, as I’m sure you know, newspapers don’t make money out of editorial but out of advertising. This means journalists are seen as quite disposable.

Interviewer: So, is the era of print newspapers coming to an end?

Katie: The romantic in me says print newspapers will always exist, as they are a unique chronicle of daily life across the globe, and a fantastic reference for future generations. The pragmatist in me says it’s quite an outdated mode of receiving information and one which may not survive the digital age.

Interviewer: Who is your media inspiration?

Katie: This is a tough question. I think Henry Linton, the veteran foreign correspondent for UK Radio, is excellent. The best.

Interviewer: Finally, do you have any advice for people starting out in the world of journalism?

Katie: Well, the most important piece of advice I can give them is …

• 0.3

Jane Lawson (editor-in-chief): OK, as nearly everybody’s here – Joanne texted me to say she’s going to be late – let’s get down to work. It’s April so we’ve got to start thinking about July’s issue. As usual, I asked you to come up with various proposals. So, who’s going to start?

Richard O’Donnell (deputy editor): I’d like to remind everyone that in July there are the World Championships in Rio so any stories and features linking to that would be good.

Charlotte Smith-Hughes (fashion editor): well, actually, I’d like to propose a piece on Rio fashion designers, as there are lots of young, exciting designers there who I think are going to be really big names in the future. It might be expensive, but it would be tie in nicely with the World Championships. Also, a lot of celebrities have been seen wearing the latest designs by a couple of the designers I have in mind.

Jane:I don’t know. What about the logistics?

Charlotte: That’s not a problem. I’ll contact the photographer and stylist we used for the shoot we did in Brazil last year. Remember what incredible photos we came out with?

Jane:mm. I think it’s a great idea if you can keep within budget. Can check out how much it’ll cost and get back to me?

Charlotte:sure thing. I’ll do it immediately.

Jane:OK,what do you have for the food section, Scott?

Scott Fisher (features editor): I’d like to commission a couple of short pieces. One on vegetarian food –

Lisa Swan (art director): What, 500 words about beans!

Jane: OK, folks, let’s get back to the point.

* * *

Jane: Right, I think we’ve got some good ideas. Let’s go over what we’ve desided so far.

Sally (secretary): Sorry to interrupt, but you’re needed urgently.

Jane: Urgently?

Sally: Yes.

Jane: I guess I’d better go then. Excuse me, all. I’ll hand you over to Richard. Richard?

Richard: No problem… grace is going to do a short round-up of beach destinations in Rio, and Denise is going to do a true story feature about a couple who fell in love on holiday in Rio, lost touch for thirty years, and then found each other again by chance. And we’ve got vegetarian food and Rio fashion designers. Have I covered everything? Then that’s about it. I just want to finish by going over deadlines. The 21st of April is the deadline for the commissioning of any articles. Copy deadline is the 19^th of May. Artwork needs to go to the printer by the 30^th of May. Publication for the July issue is the 14^th of June. Has everyone got that?... that’s all. Don’t forget we’re meeting here on Thursday at 10 am for the final decisions on what’s in and what’s out.

• 0.4

Maggie: Hi, Frank! Great news: it seems we're nearly there. Only a few more major deadlines. We'll probably only need to meet a couple more times before we finish.

Frank: That's good. It's been quite stressful trying to keep working at this rate. I think the whole team's really starting to feel it. Anyway, here are the last proofs of the material for the press kit; we need to get the green light on them ASAP in order to meet the final deadline.

Maggie: I'm sure you're doing an excellent job with the press kit.

Frank: Thanks. By the way, what do you think of this slogan on the front of the invitation cards for the launch event here in Vancouver: 'At last, sophisticated women get the magazine they've always deserved?

Maggie: Excellent!

Frank: And I'd like your opinion on something else, too. After a careful and lengthy selection process, we've received these three photos to choose from for the covers of the September issue of our magazine.

Maggie: Let me see, AM of them lock good. But wow, this one with the woman holding the rose seems to be exactly what we're looking for. An image like this should help us to attract both the younger and more mature market. It also gives the magazine an air of elegance and refinement. I'd go for this one.

Frank: OK. Good choice. Maggie: Great job! And have you completed the final arrangements for the launch event yet? Frank: Yes. The main advertisers and the top press people have already been contacted and most have confirmed they're coming. As usual, getting the testimonials that we need from the celebrities is more difficult, but that's normal, so don't worry. I'll make sure a few celebrities will come anyway, as that'll help get the press to attend as well.

Maggie: Well done to you and all of your team. I'm really impressed with the way you've organised the event That's brilliant work. Weil, the end is in sight. Um, just one more thing, what's the news from New York about the organisation of their local event? Frank: Everything's fine, I spoke to ...

• 0.5

Marianne: Good morning, everybody. My name is Marianne Reed, and I’m the managing director of Media Design Advertising here in New York. It’s great to finally meet face-to-face after speaking only on the phone.

To begin of with I hope you won’t mind me saying something about our history. Our headquarters are in Milan, and this is our main branch outside Italy, wish 22 more scattered around the States, Australia, Japan and, of course Europe. We have 2.300 employees altogether.

We’re a very well-established company with many years of valuable experience. We’ve worked with many of the top names in the fashion, food and transport industries, though we specialize in media products. Over the years we’ve won numerous awards for our innovative approach to advertising, and just last year we won there prizes at a national level and internationally. I can honestly say that we’ve never had dissatisfied client.

Well, if there are no questions…? I think we might as well get started then. I’d like to hand you over to our art director, Dave Terry.

Dave: good morning. I’d like to start by showing you a few of the campaigns we’ve producer in the past couple of years, which seem to be in line with what you would like us to do for you newspaper. Ok, soon the walls around this room you can see some examples of or best print ads. For instance this is a poster for a very popular fashion magazine, while these here some shots from and ad for a multimedia company. Many of these campaigns have won prestigious awards for outstanding design.

You’ll also notice the TV screen around the room showing some of our best TV ads. Sorry sound’s turned down, but I’m sure you can see that we always go for a very powerful visual effect. The won showing right now, for instance, was for-

Marianne: Er, sorry to interrupt, Dave, but I think Cecily Valley, our copywriter, has something to add here.

Cecily: Yes, could I just say that we always adapt and translate the slogans of each ad to take into account the cultural sensitivities of the countries where the product is being launched.

Raffaella: may I just a make quick point here? I’m Raffaella Livingstone, the general account manager. I think it’s important to imphasise that in the campaigns shown here, sales, according to our sales and marketing analysis, increased dramatically by up to 35% once the campaign were launched.

Marianne: Any initial thoughts or comments, Mr. McEwans?

John McEwans: There’s no doubt your work is of an extremely high quality. Of course, we were aware of that before coming here, and we can see that you definitely live up to your excellent reputation. I’ve been a brand manager for many years, and I think those TV ads you’ve just shown us are really impressive. What do you think of them, Frances? My assistant brand manager, Ms Lohan, has considerable expertise in this field.

  Frances Lohan: Mm, I just say the graphics are incredible effective, and the slogans are really snappy. I think a print and TV campaign along these lines would certainly meet our objectives at The Daily Sunshine.

Marianne: Well, now you know who we are and what we can produce. We do hope you’ll send us a full brief soon so we can prepare our proposal. How about meeting again in ten days` time, say, on 1 st August?  

• 0.6

Marianne: Good afternoon, everybody. Welcome back to Media Design Advertising. Needless to say, we’re delighted to be chosen to handle your campaign; we’ll make sure won’t regret it. Mr. McEwans, if there’s anything you would like to say before we proceed, please go ahead.

John: Well, as we told you in our brief, we intend to launch a brand advertising campaign in six months` time at the very latest. Our market is middle-class newspaper readers in their late twenties to early forties. Do you think you can provide us with a complete campaign by then?

Raffaella: Well, it all depends on what kind of campaign you have in mind. Just print? Or a full-range launch involving print, TV, radio and billboards?

John: Considering the budget at our disposal, which is somewhere between $800-%900.000, we’re prepared to spend a third of the money on a print campaign and the rest on a prime-time TV slot.

Marianne: Well, it seems, there’s no time for delay then! But don`t worry: we`re used to working at even shorter notice.  

John: How long would it take you to produce the campaign?

Marianne: Well, I think that we’ll be able to do it in three to four months. Is that right, Raffaella?  

Raffaella: Realistically, I’d say four months. But it all depends on the production team. It’s summer, and a lot of people are away on holiday.

Marianne: Don’t worry, Mr. McEwans, we won’t take longer than necessary. And let me add that we traditionally don’t work with more than one client in any given sector, so you’re  guaranteed our full attention.                                         

John: Well, that sounds both promising and professional. And what about commission?

Raffaella: If I may, we always tell our clients that what matters is not our price, but the selling power of your adverts. In any case, if it’s  OK with you, I’ll send tomorrow giving you a quote and drawing together all the details of the contract, including the deadline when the campaign will be ready. And, I can assure you, Mr. McEwans, we’ll provide you with work of an extremely high standard, and make sure you get on unforgettable campaign.

 Marianne: Also, very importantly, you’ll have the opportunity to get your adverts trialled with test audiences before you pay us. That way there’s no risk of you being dissatisfied with the finished product.

John: Great. In that case, you won’t mind if I request that my assistant, Frances, talks to your art director in more depth about few of our own ideas for the campaign.

Marianne: that’s no problem at all. Dave will be here in a minute. Can you please tell Dave Terry to come to the meeting room immediately. Thanks. By the way. Raffaella, will you please arrange a brainstorming meeting for next week?

Right, shall we …

• 0.7

Victoria: Good morning. Let’s get started. You’ll find my ideas about last night in the email I sent. Just to say I thought the package on the Prime Minister was excellent, and live footage from Georgia with the Scotland football squad was great. So well done on that. Donna’s producing today. What have you got for us, Donna?

Donna: Lots of stuff on the wires. Reuters is reporting that a terrorist has made a video threatening foreign embassies. The twist is that this guy’s an American. Also, it’s First Minister’s Questions in the Scottish Parliament today. Our political editor’s saying that the Opposition will be complaining about the lack of police on the streets again. A flood has killed 330 people in South-east Asia, so there’s serious concern about disease there. We should be getting a package from our Asia correspondent who’s in Birmingham at the moment. There’s a great story in Birmingham about human trafficking. The police raided a suspected building there as part of a big operation to crack down on people involved in the trade of humans. They’ve got DV footage that they shot themselves available for us, and it’s horrific stuff. The conditions these people have been kept in are absolutely terrible.

Neil: It would be great if we could get the story as an exclusive, wouldn’t it?

Donna: Yes, definitely, Neil. I’ll look into that. Anyway, those are the main news events. What do you think?

Victoria: The American terrorists video has got to be the top story. Could we get a package and a live from the Washington bureau?

Donna: Yeah, that shouldn’t be a problem. I’ve already asked for a correspondent.

Neil: Er, Andrew, can we get a Scottish angle on the trafficking story?

Andrew: Sure, I could get an interview with a woman I know who was trafficked from Eastern Europe to London but who managed to get away and is now living in Glasgow. I’ll talk to the Serious Crimes Agency as well to find out how big a problem trafficking is in Scotland. I could pack it up using the police footage from Birmingham. I think it’d be great if we could produce a whole programme on this issue here and abroad by using our own camera crews.

Victoria: I’ll see what we can do about that. It sounds good to me. It would be an excellent start for the next winter series of our current affairs programme, Bird’s Eye View. In the meantime, we’ll put our top reporters, Andrew and Neil, on to getting people’s views on the trafficking issue. So, going back to our news programme, Donna, what’s the running order?

Donna: Well, for the moment I’ll go with terrorism, trafficking, First Minister’s Questions in the Scottish Parliament, floods in Bangladesh. Ok? Let’s meet back here at 2.30.

• 0.8

Dawn: So let’s get the ball rolling. Who wants to comment first on this morning’s show? Jim, perhaps?

Jim: Well, obviously the studio going down for several seconds, and the show being off air was not a great moment. We’re still trying to figure out what happened.

Dawn: Do you have any idea what the cause was and how we can avoid it happening again in the future?

Jim: As I said, its still a mystery, but my guess is that it was a problem with the electricity current. As soon as we know the cause, I’ll let you know.

Dawn: OK. Elsa, what happened to the meteorology expert?

Jim: I’ve just spoken to him. He says he was stuck in traffic.

Dawn: For the entire programme?

Jim: He said that he tried to phone on several occasions, but he couldn’t get through. I’ve no record of him calling me. Personally, I think he forgot to set his alarm clock. He sounded very sleepy when he answered his home phone.

Dawn: Well, we’ll know not to use him again. On a positive note. I think you’ll agree getting an eyewitness account of the rail crash was a real scoop. I was also very happy with the piece about house prices, and I think the piece about house prices, and I think the piece on the Picasso museum was well done.

• 0.9

Hilary: morning, everyone. Well then it seems we’re having problems with Sparkle. Basically, sales are failing. Robert, please, what`s the latest on this front?

Robert: As the first graphs shows, there`s been a dramatic 20% decline in the number of copies sold during financial year 2007/8 compared with those sold in 2006/7. Sales have dropped from 151,056 copies to 120,845-

Hilary: Sorry to interrupt, but how much is that in market share terms?

Robert: Well, this is shown in the next two graphs. Graph 2 shows that in the previous year we had around 35% of the market share with Sparkle, whereas our main Competitor, Golden, had just under 50, and Jewels the remaining 15 or so. In Graph 3 you can see that in the past 12 month we lost 7 percentage points of our original market share altogether, while our competitors` sales have risen by 5 percentage points and 2 percentage points respectively.

• 0.10

Hilary: Do we know what`s caused this decline in sales?

Robert: Well, it seems that Sparkle is simply no longer appealing to readers between 25 and 35. We`ve virtually lost contact with that market segment. Obviously the problem is with the product itself and to some extent with promotion. We need to rise brand awareness.

Frank: This is all pretty bad, isn`t it?

Robert: Well, it`s certainly not great news, no. But we can reverse this negative trend if we look carefully at the four Ps to see where we can increase demand. I`m sure that if we can get the marketing mix right, we`ll get our customers back.

Hilary: Thanks, Robert. Now, I saw these figures when the analysis came in the last week, and I`ve been thinking about what we should do. Here`s what I`ve come up with. We need to take into account the findings from the competitor analysis and the trend report which were presented to us last week. I also think we need to redesign our overall communication strategy. Any ideas on how we can do that, Maggie?

Maggie: Um, I suppose the first thing we should do is increase consumer awareness of Sparkle and reinforce its image as one of the most contemporary, prestigious and exclusive magazines on the market.

Frank: Yes.

Maggie: Secondly, we should investigate new communication tools so we can create marketing material that addresses customers’ needs. Integrated marketing communications. That’s the solution to the problem – good old IMC.

Robert: Um, talking about needs, one extremely important finding that emerged from our marketing analysis is that younger people are strongly attracted to digital magazines.

Frank: You mean online magazines, don’t you?

Robert: yeah, it’s the same thing. Our problem is that our competitors have invested a lot of time and money in digital magazines and managed to broaden their readership.

• 0.11

Hilary: yes, in fact, it all links up with my idea that Sparkle badly needs restyling. I think we could improve results by using more creative and original photos. That means hiring the best photographers on the market. We also need a graphic layout that’s more contemporary and functional, and perhaps even a more appealing font.

Maggie: Absolutely. We should also bring in a fashion consultant.

Frank: Um, but it would be great if we could also have an advertising campaign, wouldn’t it?

Hilary: yes, it would. But, as always, it depends on the budget. In any case, when we know the answer to that we’ll need to come up with a coherent strategy and decide what to do, and who’s going to do it. It goes without saying that a key role will be played by the PR and the press office. And this is where both of you, Maggie and Frank, with your teams, can do a lot to get us out of this difficult situation.

Maggie: I hope so. You’re suggesting not only a complete restyling, but also the inclusion of new content, aren’t you?

Hilary: that’s right. I believe that both of these ingredients will increase our readership and give a big boost to our sales. We need to relaunch Sparkle as soon as possible. You should start setting up the communication strategy and activity scheduling as soon as you can. Today is February the 7^th… I guess one week will be enough for the communication strategy, won’t it?

Maggie: I’d think so. Frank?

Frank: yes, that seems realistic.

Hilary: Right then, I’ll get some costs for these objectives we’ve discussed. I’ll email you with that information well before our next meeting. If everything goes according to plan, I would expect the launch to take place in eight months, just in time to catch the September issue. Any questions or comments? No? OK, that’s it for today then. Oh, Jennifer, please, don’t forget to email me the minutes of this minutes of this meeting, I need them on my desk by 10 o’clock tomorrow morning, as I have to brief the chief executive officer.

• 0.12

1.w-w-w dot the Scottish bookshop dot com

2. Gavin underscore Bennett at the Scottish bookshop dot com

• 0.13

Paolo: So,you were given my name by Julie?

She tells me that you`re keen to get your physical shop onto the web.

Lan: Yeah, that`s right. I don`t know if she also told you that neither of us are particularly websavvy, so you`ll have to keep your explanations simple.

Paolo:She did mention it, but that`s what I`m here for! We could start by thinking about what is you want to achieve with your website.

I assume you want a site that will enable you to sell books online?

Fiona:That`s right. Nowadays a web presence is absolutely necessary, especially in the industry. We need to showcase our stock, and at the same time, our shop in Glasgow.

Paolo:Right. Do you have any ideas of what domain name you`d like?

Fiona:Domain what, sorry? What`s that?

Paolo:It`s the address of your website. It`s important to keep it simple. We should try to get www.thescottishbookshop.com. I`ve checked with company wich offers web hosting services that I think you should use,and the name is available.

Ian: It`s my turn to be confused. What exactly are web hosting services?

Paolo:A web hosting services is the type of service which allows individuals and organizations to set up their own websites. They`re companies that provide space on a server- a server is a kind of computer system which provides specific programs or application.

Ian: Ok. So my new virtual shop would be stored on a server by the web hosting service, and I don`t have worry about running my own server or anything like that.

Paolo: That`s right. You`ll pay a monthly fee, and they`ll take care all the technical infrastructure, which allows you to focus on selling books. So let`s start thinking about what you would like to include in your new web shop…..

Paolo: so we have decided that on the home page you want a shopping basket, a costumer log in, a drop- down menu of book categories and bookshop information, images of the latest releases, a search function, and possibly a short text about the shop. This brings up a few considerations. Firstly, how many images do you want to include? Before broadband the more images you include, the slower the download time was, but that`s no longer a problem. And secondly, who`s going to responsible for maintaining the site? if you include all this features, you`ll need someone to do web maintenance- you know, keep the catalogue up-to-date and reply to enquiries.

Ian: yeah, we`d realized that this was going to be complicated, but fortunately our son Gareth, who is on holyday this week, is much more TI literate than us. I`m sure that once he understands the system, he`ll be able to take care of these responsibilities. In fact, it`s real shame that he can`t be here for this initial meeting, but he`ll be present at future meeting.

Fiona:Julie said you might be able to help us out with the initial maintenance or suggest someone who can.

Paolo: Sure, that won`t be a problem. I`ll email you are quote in the next couple of days, and if you`re happy with my price we can take it from there.

Fiona: Great. It`s been really interesting talking to you.

Ian: yeah, I look forward to going business with you and getting our website up and running. Thanks for coming here today. Have a safe journey.

Paolo: Thanks. Bye.

• 0.14 (9.1)

Ben: Hello, everyone and welcome to the latest Notes from Spain podcast talking about setting up an online business in Spain.

Marina: Hello.

Ben: Now, the first thing you’re going to need to know is that most of the accountants you come across here aren’t used to working with online businesses. Why is that, Marina?

Marina: In Spain there is not many online businesses apart from the big companies. And also, buying on the Internet depends on age. Older people – people like my parents, for example – never buy on the Internet.

Ben: Yeah, whereas my dad, who is 65, is buying a lot on the Internet. So, problem number one is that you will probably have to find an accountant who is willing to take on the responsibility of the online side of things.

Marina: … to learn, yeah …

Ben: Really that involves two sides. Number one: processing payments. For example, payments for our Spanish site come in by Paypal, and we had to work closely with the accountant is going to have to work with you and a lawyer to draw up a privacy policy. Marina, what is the privacy policy and, why is it so important?

Marina: Well, you need to protect the data you receive from your clients.

Ben: OK.

Marina: And to do so you have to fill in a file for the data protection agency.

Ben: yeah.

Marina: and in that file you need to more or less explain what information you collect from you clients and what you use this information for.

Ben: So, for example, on our website, visitors can leave comments on article we write. And the simple fact that people write their name, their comment on our website, which .then gets stored on our servers means we have to declare this fact in our privacy policy to the data protection agency. I was pretty amazed by the fact that you had to declare people are leaving comments on your website! So this privacy policy is submitted not only to the data protection agency, but you also need it on your website.

Ben: Which we put both in Spanish, as it is a legal requirement, and in English, as most of our customer base is Englishspeaking. OK, what is next? Setting up your website. The actual mechanics of it…

• 0.15

Ben: OK, what’s next Setting up your website. The actual mechanics of it. Now our website is actually hosted in the USA by a company we’re very happy with. Why are we hosting our website in America and not Spain?

Marina: Well, the main reason our web host is in the USA is cos it’s cheaper.

Ben: Yeah.

Marina: But also cos the service you get is better. You get more bandwidth, the customer service is quicker-

Ben: And they tend to have more up-to-date online technologies on their server. OK, let’s move on the talk about getting your website designed, Marina.

Marina: We’ve used Elance for a few things. Elance is an online service where you can find information on about me project you want and people to complete and people will make you offers from all around the world.

Ben: Yeah. That’s E-L-A-N-C-E dot com, elance com. Very useful. You outline your project, people bid, and there is a great teedback system there from people who have already used the bidders so you can decide who is going to be best for your project. We actually did all of the web design ourselves, using Open Source software. Most of our sites are based on Word Press, which is a free piece of software-blogging software – that is very easy to customise. Even the store software we use is free. Right, I think that’s most of the main points covered. Er, finally how about it people want a bit of inspiration? Any books or websites that they might want to look at?

Marina: There was a book called The-4-hour Week which gave us a lot of inspiration and ideas. Even if we don’t work four hours a week.

Ben: The four-hour a week is a myth. Who works only four hours a week? Marina: Yeah. And a book –

Ben: OK, so wait I think that’s at fourhourworkweek.com or you can google Tim Ferris, F-E-R-R-I-S-S to find the book. And a website copyblogger I really like is copyblogger. com. Well, I think that’s all for now. Links to everything as usual over at notestromspain.com. See you soon Bye

Marina: Bye bye!