- •1. Оқытушылар туралы мәлімет
- •2. Пән туралы мәлімет:
- •3. Курстың пререквизиттері
- •4. Курстың постреквизиттері
- •5. Курсқа қысқаша шолу
- •6 Курстың мазмұны
- •7. Пән бойынша сөж орындау және тапсыру кестесі
- •8. Әдебиетттер тізімі
- •8.1. Негізгі әдебиеттер
- •8.2. Қосымша әдебиеттер
- •8.3. Әдістемелік нұсқаулар және техникалық құралдар тізімі
- •10. Білімді бағалау жөніндегі ақпарат
6 Курстың мазмұны
6.1 Бақылау және өлшеу құралдары туралы ұғымдар.
Өлшеу құралдарын жіктеу. Агро өнеркәсібі өндірісінде қолданылатын қондырғалар және өлшеуіш аспаптар.
6.2 Өлшеу құралдарының (ӨҚ) метрологиялық сипаттамалары. ӨҚ қателіктерінің сипаттамалары. Жүйелі және кездейсоқ қателіктердің құрастырушылары. ӨҚ сенімді қылу (салыстырмалы).
6.3 ӨҚ таңдау. ӨҚ таңдаудың принциптері. Ең көп таралған әмбебапты өлшеу құралдарының шектік қателіктері. Сынау және бақылау туралы ұғымдар. Шектік калибрлер.
6.4 Тасымалдау ережесі, ӨҚ күйіне келтіру, өлшеу әдістері. Штанген –құрал - саймандардың, микрометрлердің және иінтіректі - механикалық құрал - саймандардың құрылымдары және тасымалдануы, пайдаланылуы. Өлшеу құралдарын жөндеу өндірісінде және ауыл шаруашылық техникасы механизмдерін, тораптарын және агрегаттарды техникалық диагностикалауда қолдану.
6.5 Өзара ауысымдылықтың жалпы принциптері. Өзара ауысымдылықтың қысқаша тарихы. Қондырулар және дәлдік шектер туралы ұғымдар. Ұнамды сандар жүйелері және параметрлік қатарлар.
6.6 Машина бөлшектерін жаңадан жасаудағы өңдеудің және қайта қалпына келтіру дәлдігі. Мөлшер дәлдігі. Қондырудың және дәлдік шектердің бірыңғай жүйесін құрастырудың жалпы принциптері.
6.7 Беттердің формалар дәлдігі мен орналасуы. Беттің кедер - бұдырлығы бедері және толқын тәрізділік. Жаңадан жасауда сызбада өңдеудің дәлдіктер параметрлерін белгілеу.
6.8 Есептеудің негізі және қондыру мен дәлдік шектерді таңдау. Тегіс -жылтыр калибрлердің дәлдік шектері. Қондыру саңылаумен, керумен, шайқалу ішпектер қондыруын таңдау және есептеу. Топтық өзара ауысымдылық әдісі (селективті құрастыру).
6.9, Шпонка және жырашық қосылыстар, оймалы қосылыстар, тісті берілістерінің өзара ауысымдылығы, бақылау құралдары мен әдістері.
Кесте 2 - Дәріс сабақтарының тізбесі
Тақырыптар атауы |
Көлем, сағат |
Әдебиет |
Ағымдағы бақылау, балл |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
1 Өзара ауыстырымдылық, стандарттау және техникалық өлшемдер |
15 |
|
15 |
|
1 Кіріспе. Негізгі ұғымы мен анықтамасы. Стандарттаудың негізгі мақсаты мен міндеті. Стандарт түрі. Халықаралық стандарттау. |
1 |
[ 1] [2 ] [3 ] [6 ] |
1
|
|
1.2 Стандарттаудың әдістемелік негізі. 1.2.1 Бірыңғайлау, агрегаттау. Бөлшек атауы саны бойынша бірыңғайлау дәрежесі. 1.2.2 Машина параметрлері мен олардың өзара байланысы. |
1 |
[ 1] [2 ] [3 ] [5 ] [6] |
1
|
|
1.3 Өзара ауыстырымдылықтың жалпы принциптері. 1.3,1 Өзара ауыстырымдылықты анықтау және оның түрлері. Функциональды өзара ауыстырымдылық туралы ұғым. 1.3.2 Тасымалдау талаптары мен жөндеудің өзара ауыстырымдылықпен байланысы. 1.3.3 Өзара ауыстырымдылықтың жалпы ұғымы мен анықтамасы: нақтылы, нақты шектік өлшемі, шектік ауыткуы, дәлдік шегі және кондыру, саңылау мен керу. Шектік саңылау мен керудің дәлдік шекпен байланысы. Өріс пен дәлдік шектің графикалық сұлбасы. |
1 |
[1 ] [3 ] [5 ] [6 ] |
1
|
|
1.4 Машинаның бөлшегін қайта жасаған және қайта қалпына келтірген кезде өңдеу дәлдігі. 1.4.1 Қателіктің жалпы түрлері және олардың пайда болу себебі, өңдеу дәлдігі. 1.4.2 Ықтималдық теориясын нақты өлшемнің өңдеу кезінде үйлестіру сипаттамасында қолдану. 1.4.3 Бөлшекті қайта жасау және қайта қалпына келтіру кезіндегі ақаулық пайызының ықтималдығын анықтау. 1.4.4 Форма дәлдігі және беттің орналасуы, толқын тәрізділік пен беттің кедір – бұдырлығы. 1.4.5 Беттің кедір – бұдырлығын сызбада белгілеу. |
1 |
[3] [6] [9] [12] [13] |
1 |
|
1.5 Тегіс қосылыстардың өзара ауысымдылығы. 1.5.1 Жүйенің жалпы белгісі: бірліктер, дәлдік шек, квалитет, тесік жүйесі мен білік жүйесі. 1.5.2 Дәлдік шек, квалитет және шектік дәлдіктің сызбада белгілеу. 1.5.3 Тегіс цилиндрлік қосылыстардың әдістері мен өлшеу құралдары. 1.5.4 Тегіс калибрлердің шектік калибрлері, дәлдік шектері. |
1 |
[ 2] [3] [6] [12] [13] |
1 |
|
1.6 Тегіс қосылыстар дәлдігінің кондыруы мен квалитеттін таңдау және есептеу. 1.6.1 Кондыруды таңдаудың жалпы принципі және кепілдеген саңылаумен, саңылауды кондыруды таңдау мен есептеу. 1.6.2 Кондыруды таңдаудың жалпы принципі және кепілдеген керумен, керуді кондыруды таңдау және есептеу. 1.6.3 Кондыруды таңдаудың жалпы принципі және кепілдеген квалитетпен, квалитетпен кондыруды таңдау және есептеу. 1.6.4 Ауыспалы кондыруды таңдау. |
1 |
[1] [2] [3] [9] [10] |
1 |
|
1.7 Мөлшерлі тізбекті есептеу. 1.7.1 Терминдер мен анықтамалар, мөлшерлі тізбектің түрі, мөлшерлі тізбекті құрастыру тәртібі. 1.7.2 Мөлшерлі тізбекті ең жоғарғы – ең төменгіге есептеу әдісі. 1.7.3 Орын толтыру әдісі. 1.7.4 Топтық өзара ауыстырымдылық әдісі. |
1 |
[1] [2 ] [5] [6] [8] [12] |
1 |
|
1.8 Бұрыштық өлшемнің дәлдік шегі. Тегіс конустық қосылыстардың өзара ауысымдылығы. 1.8.1 Бұрыштық мөлшері мен оның дәлдік шегі. Дәлдік дәрежесі. 1.8.2 Тегіс конустық қосылыстардың өзара ауысымдылығы. 1.8.3 Бұрыштар мен конустарды бақылау құралдары мен әдісі. |
1 |
[1] [2 ] [6] |
1 |
|
1.9 Оймалы қосылыстардың өзара ауысымдылығы. 1.9.1 Ойманың негізгі параметрі және оның өзара ауысымдылығын анықтайтын. 1.9.2 Ойманың дәлдік дәрежесі. 1.9.3 Ауыспалы кондырулар. Кондырулар керумен. 1.9.4 Ойманың бақылау құралдары мен әдістері. |
1 |
[1] [2] [4] [6] [14] |
1 |
|
1.10 Шпонкалы және жырашық қосылыстардың өзара ауыстырымдылығы. 1.10.1 Шпонкалы қосылыстардың негізгі өлшемі. Шпонкалы қосылыстардың өзара ауыстырымдылығы. 1.10.2 Жырашық қосылыстардың бөлшектерін бақылау құралы және әдісі. |
1 |
[3] [5] [15] [16] |
1 |
|
1.11 Тісті передач өзара ауыстырымдылығы, бақылау құралдары және әдістері. 1.11.1 Тісті передачаларының дәлдік параметрі және оны бақылау әдісі. 1.11.2 Тісті передачаларды тасымалдау талаптары. |
1 |
[1] [2] [3] [5] [8] [15] |
1 |
|
1.12 Мемлекеттік стандарттау жүйесі. 1.12.1 Стандартты жетілдіру, бекіту және енгізу тәртібі. 1.12.2 Стандартты қайта қарастыру және тексеру тәртібі. |
1 |
[1] [3] [5] [16] [17] |
1 |
|
1.13 Стандарттау және өнім сапасы. 1.13.1 Сапа бойынша терминдер. 1.13.2 Сапаның технико – экономикалық көрсеткіштері. 1.13.3 Өнім сапасын бақылау. |
1 |
[1] [2] [5] [8] [15] [17] |
1 |
|
1.14 Техникалық өлшеу негізі. 1.14.1 Өлшеу және бақылау құралдарын сұрыптау. 1.14.2 Өлшеу құралдарының негізгі метрологиялық көрсеткіштері және өлшеу әдістері. 1.14.3 Өлшемді өлшегенде қателіктерді есепке алу. |
1 |
[1] [2] [4] [5] [8] [15] |
1 |
|
1.15 Әмбебапты өлшеу құралдары. 1.15.1 Өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамасы. Жазық – параллельді соңды өлшем ұзындықтары. Штанген құрал – саймандар. Микрометрлік құрал – саймандар. Иінтіректі – механикалық аспаптар. |
1 |
[1] [2] [3] [5] [8] [15] |
1 |
|
Кесте 3 - Практиқалық сабақтарының тізбесі |
||||
Тақырыптар атауы |
Көлем, сағат |
Әдебиет |
Ағымдағы бақылау, балл |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
Өзара ауыстырымдылық, стандарттау және техникалық өлшеулер |
30 |
|
5...10 |
|
1 Өзара ауысымдылық. Параметрлік қатарлар. Бірыңғайлаудың деңгейін анықтау |
4 |
[1] [2] [3] [5] [6] |
0,7…1,4 |
|
2 Стандарттау бойынша есептер. |
4 |
[1][3][6][9] |
0,7…1,4 |
|
3 Кондырулар және дәлдік шектер бірыңғай жүйесін (ҚДБЖ) құрастырудың принциптері |
6 |
[2] [3] [6] |
0,8…1,6 |
|
4 Беттің кедір - бұдырлығы және толқын -тәрізділік. Сызбада беттің кедір - бұдырлығын таңдау және белгілеу. |
4 |
[2 ] [3] [12] |
0,7…1,4 |
|
5 Дәлдік шектер мен кондыруды таңдау, есептеу және оның есептері. |
4 |
[1] [2] [3] [10] [12] |
0,7…1,4 |
|
6 Өлшемдер тізбегін есептеу әдістері. Машиналарды жөндеуде өлшемдерді талдауды қолдану. |
4 |
[3] [6] [7] [9] [12] |
0,7…1,4 |
|
7 Өлшемдер тізбегін есептеу бойынша есептер |
4 |
[5] [8] [10] [12] |
0,7…1,4 |
|
Зертханалық
