Ғылыми ізденісі: зат алмасудың патофизиологиясы.

Ғылыми мектебі: 2005 ҚММА-да (1 ай) БКФ өтті. 2008 ж «Инновационные технологии в медицинском образовании» циклы бойынша (1 ай) ҚММА-да БКФ өтті.

Қазақ және орыс тілдерінде дәріс оқиды және тәжірибелік сабақтар жүргізеді.

Оқытушы: Бесков Владимир Николаевич, медицина ғылымының кандидаты, доцент, педагогикалық жұмыс стажы – 48 жыл.

Ғылыми мектебі: 1974 жылы «Морфологические и чистохимические изменения миометрия крыс в процессе беременности и получил ученую степень кандидата медицинских наук (раздел цитология и гистология)» тақырыбы бойынша кандидаттық диссертациясын қорғаған.

1979 жылы патологиялық анатомия мамандығы бойынша аға ғылыми қызметкер оқу атағына ие болған, ҚММА-ның ОҒЗЛ патоморфологиялық тобының жетекшілік лауазымын атқарған.

1980 жылдан 2005 жылға дейін ҚММА-ның гистология кафедрасының доценті болған.

2003 жылы ҚММА-да БКФ өткен.

2009 жылдын 1 қыркүйегінен бастап патологиялық физиология кафедрасының оқытушысы болып жұмыс атқарады. Орыс тіліндегі тәжірибелік сабақтарды жүргізеді.

Оқытушы: Мохир Юрий Михайлович, медицина ғылымының кандидаты, доцент, педагогикалық жұмыс стажы – 38 жыл.

Ғылыми ізденісі: биохимия

Ғылыми мектебі: 1969 ж. «Влияние унитиола на обмен холестерина при лучевом поражении» кандидаттық диссертациясын қорғаған. 093 – биологиялық химия бойынша, ғылыми жетекшілері б.ғ.д., проф. В.И. Якубовская Қарағанды қ., Қарағанды мемлекеттік медицина институтында. 1970 жылы Новосибирскіде биохимия пәні бойынша квалификациясын жоғарлатқан. 1971 және 1985, 1987 ж. Москва қаласында квалификациясын жоғарлатқан. 1989 жылы биохимия бойынша Ленинградта педиатрия институтында квалификациясын жоғарлатты.ҚММИ 1996 жылы педагогикалық квалификациясын жоғарлатты,1998 жылы ҚММИ клиникалық биохимия бойынша квалификациясын жоғарлатты. 2003 жылы КММА квалификациясын жоғарлатты. 2010 жылдың 1 қыркүйегінен бастап патологиялық физиология кафедрасында оқытушы болып еңбек етеді. Орыс тілінде тәжірибелік сабақ жүргізеді.

Оқытушы: Жиенбаева Кымбат Мураткызы, педагогикалық жұмыс стажы – 8 жыл.

Ғылыми ізденісі: Гигиеналық еңбек, зат алмасудың патофизиологиясы.

Ғылыми мектебі: патологиялық физиология кафедрасының магистранты, ғылыми жетекшісі м.ғ.д., профессор - Сраубаев Е.Н.

Жетістіктері: 2006 ж. (1 ай) ҚММА-да БКФ өтті, 2008 ж (1ай) «Медициналық білім берудегі инновациялық технология» циклы бойынша БКФ өтті. Қазақ және орыс тілдерінде тәжірибелік сабақ жүргізеді.

Оқытушы: Умер Фарук, педагогикалық жұмыс стажы – 1 жыл.

Ғылыми ізденісі: зат алмасудың патофизиологиясы.

Жетістіктері: ҚММУ ішінде «Повышение пед.квалификации» циклі бойынша

БКФ Қарағанды қ. - 2012 ж., Ағылшын және орыс тілдеріндегі тәжірибелік сабақтарды жүргізеді.

Оқытушы: Сүлейменова Бахыт Маратқызы, жалпы стаж -18 жыл, педагогикалық жұмыс стажы – 1 ай.

Ғылыми ізденісі: эпидемиология, зат алмасудың патофизиологиясы.

Жетістіктері: 2006 жылы «Дезинфекция и стерилизация» - 156 сағат циклі бойынша РМҚК АМБДЖИ қарамағында. 2012 жылы «Актуальные проблемы гигиены и эпидемиологии»- 216 сағат циклі бойынша ҚММУ ішінде.

Қазақ және орыс тілдерінде тәжірибелік сабақ жүргізеді.

Оқытушы: Таласпекова Юлия Павловна, педагогикалық жұмыс стажы – 1 ай.

Ғылыми ізденісі: зат алмасудың патофизиологиясы.

Жетістіктері: 2009 жылы «Избранное вопросы организации внутреннего аудита качество медицинских услуг с элементами аккредитации» циклы бойынша 306 сағат ҚММА-да БКФ өтті. 2009 жылы «Внедрения Единой национальной система здравоохранения» -

24 сағат циклі бойынша ҚММУ ішінде. Орыс тілінде тәжірибелік сабақ жүргізеді

Оқытушы: Мұстафина Дана Жантөреқызы, 2012 жылдың 3 қыркүйегінен бастап патологиялық физиология кафедрасының оқытушысы болып жұмыс істейді.

Ғылыми ізденісі: зат алмасудың патофизиологиясы.

Орыс тілінде тәжірибелік сабақ жүргізеді

Оқытушы: Горошко Валентина Олеговна, 2012 жылдың 3 қыркүйегінен бастап патологиялық физиология кафедрасының оқытушысы болып жұмыс істейді.

Ғылыми ізденісі: зат алмасудың патофизиологиясы.

Орыс тілінде тәжірибелік сабақ жүргізеді.

Байланыс ақпараты:

Патологиялық физиология кафедрасы мына мекен жайда: Қарағанды қ..

Алалыкин көшесі 7, ІІ корпус, 2 қабат, тел.; 56-41-81 (115)

Пәннің саясаты:

Патологиялық физиология кафедрасының басты талабы студенттердің теориялық материалдардан алған және патологиялық физиологияның негізгі кілті болып табылатын: пәннің негізгі анықтамалары, себептері, аурудың даму механизмі және сауығудың жалпы заңдылықтары, патологиялық процестердің дамуы, ағыны, шығуы, организм жүйелерінің қызметінің бұзылуы және олардың көріністерінің патогенезі; эксперименттік жануарлармен жұмыс дағдыларын игеру, негізгі типтік патологиялық процестердің экспериметтік моделдерін таба білу; даму механизмін анықтау мақсатында алынған қорытындыларды өңдеу және анализдеу сияқты тәжірибелік дағдыларды білу болып табылады; сонымен қатар студенттер ҚММУ-де қабылданған жалпы талаптарды сақтау қажет: тәжірибелік сабақ уақытнда ұялы телефондарды қолданбау, барлық босатқан оқу сабақтарын өтеу; сабақта формада болу: бейжды бар ақ халат, қалпақ және ауыстыратын аяқ киім. Пәнді оқу емтихан тапсырумен аяқталады.

Кіріспе

Патологиялыќ физиология – бұл ауру адамның тіршілік ету заңдылықтарын зерттейтін ғылым. Патологиялық физиология диалектикалық материализм принциптері және эксперимент пен клиникада алынған айқын мәліметтер негізінде аурудың маңызын, себептері мен жағдайларын, олардың пайда болу механизмдерін, дамуы мен соңдарын зерттеумен айналыса отырып, ауру, нозология, этиология, патогенез және т.б. негізгі медициналық түсініктердің анықтамасын тұжырымдайды және мазмұнын ашады. Бұл жағдайдың барлық мамандық дәрігерлерінің дүниетаным қалыптастыру үшін үлкен маңызы бар.

«Патологиялыќ физиология» пәнініњ зерттеу объектісі болып ауру және соѓан шекаралас жаѓдайлар (ауру алды, патологиялыќ реакция және процестер, төтенші жаѓдайлар және т.б.) табылады.

Пәннің мақсаты: негізгі тіршілік қызметтерінің бұзылуларының пайда болу, даму және жою заңдылықтарын зерттеу, аурулардың этиологиясын, патогенезін, клиникалық көріністерін, емдеу және алдын алу принциптерін терең түсінуге студенттерді дайындау

Оқытудың мақсаттары:

• типтік патологиялық процестер туралы білімді қалыптастыру;

• жыныстық және жасына байланысты ерекшеліктерін ескере отырып, мүшелер мен жүйелердің қызметтеріндегі ауытқуларды дұрыс түйсіне білуді үйрету;

• патологиялық процестердің қорғаныш-бейімделу (саногендік) және патогенетикалық механизмдерін ажыратуды үйрету;

• патологиялық процестердің дамуының жалпы және арнайы механизмдерінің негізінде клиникалық ойлаудың негізін дамыту;

• патологиялық процестердің және аурулардың моделін жасау дағдысын, экспериментальды терапияны жүргізудің машығын қалыптастыру

Оқытудың соңғы нәтижесі:

Дескрипторлар		Оқытудың соңғы нәтижесі	Құзыреттілік
А	Сол саладағы алдыңғы қатарлы білім элементтерін қосқанда, оқыған саласы бойынша білімі мен түсінігін көрсете білу	Пәнді, зерттеу объектісін, патологиялық физиологияның алдын алулық және клиникалық медицина үшін маңызын, басқа медико-биологиялық және медициналық пәндермен байланысын атап анықтама береді. Жалпы нозология туралы негізгі ұғымдар мен категорияларды, аурулардың пайда болуын, дамуы және аяқталуында себептік байланыстарды, себепттік жайттар және организмнің реактивтілігі мен төзімділігінің маңызын суреттейді.	1, 3, 4, 6, 7
В	Осы білімі мен түсінігін кәсіби деңгейде қолдана білу	Дерт кезінде организм ағзалары мен жүйелері қызметтерінің ауытқуларын жас шамасын және жынысын ескере отырып дұрыс ұғуға уйретуін ұғындырады. Дерттік үрдістердің қорғану – бейімделу (саногенді) және патогенді механизмдерін ажырата білуді болжап суреттейді.	1,2,3,4,6,7
С	Аргументтерді қалыптастырып, осы саладағы мәселелерді шешу	Пәннiң түсініктемелік терминологиялық аппаратын игергендігін айқындайды. Организмде жалпы және арнайыланған патологиялық үрдістердің даму механизмін жете біле отырып оқу-клиникалық есептерді шешеді.Топта жұмыс істеу дағдыларын игере,алған білімдеріне негізделе отырып оқу эксперименттерін жүргізеді. Оқу экспериментінің нәтижесін интерпретациялайды және бағалайды, бақыланған жағдайларды,көріністерді түсіндіреді,және олардың себеп-салдарлық байланысын ажыратады.	1, 2, 3, 4,6,7
D	Әлеуметтік, этикалық және ғылыми көзқарастарды ескере отырып, пайымдаулар жасауға қажет ақпараттарды жинау және интерпретациялауды жүзеге асыру	Жалпы патофизиология тұрғысында науқас организмінде физиологиялық процестердің реттелуін және қызмет атқару заңдылықтары бойынша ақпаратты құрастыру қабілеті.	1, 2, 3, 4, 6
	Ақпараттарды, идеялар, проблемалар және шешімдерді мамандарға да, маман еместерге де хабарлау	Оқу экспериментін жүргізуде және жоспарлауда жеке білімі мен түсінігін студенттерге,оқытушыларға, экзаменаторларға жеткізе алу, бақыланған көріністерді және олардың себеп-салдарлық байланысын түсіндіру. Оның маңызын бағалау,жеке түсінік беру, реферат, презентация, проект түрінде безендіру және тәжірибелік сабаққа, студенттердің үйірме отырысына,студенттердің ғылыми конференциясына ұсыну.	1,2,3,4,5,6

Реквизитке дейінгі: молекулярлы биология және медициналық генетика, медициналық биофизика, биохимия, анатомия-1, физиология-1, гистология-1

Реквизиттен кейінгі: патологиялық анатомия-2, патологиялық анатомия-2, ішкі аурулар пропедевтикасы, жалпы хирургия.

Пәннің қысқаша мазмұны

Патологиялық физиология – клиникалық тәжірибе үшін теориялық база болып табылатын негізгі экспериментальдық пән. Патологиялық физиология диалектикалық материализм принциптері және эксперимент пен клиникада алынған айқын мәліметтер негізінде аурудың маңызын, себептері мен жағдайларын, олардың пайда болу механизмдерін, дамуы мен соңдарын зерттеумен айналыса отырып, ауру, нозология, этиология, патогенез және т.б. негізгі медициналық түсініктердің анықтамасын тұжырымдайды және мазмұнын ашады. Бұл жағдайдың клиника-дәрігерлерінің дүниетаным қалыптастыру үшін үлкен маңызы бар.

Тақырыптық жоспары

Дәрістің тақырыптық жоспары:

№	Тақырыптың аталуы	өткізуі формасы	сағаты	құзырет-тілік
	Патологиялық физиология курсына кіріспе	мәселелік	3	4
	Жалпы нозология	мәселелік	1	1, 2, 5
	Жалпы этиология	мәселелік	1	1
	Жалпы патогенез.	мәселелік	1	1
	Аллергия: аллергиялық реакциялардың түрлері; олардың классификациясы.	мәселелік	1	1
	Аллергия: аллергиялық реакциялардың сатылары және олардың патогенезі.	мәселелік	1	1
	Қабыну: қабыну анықтамасы, оның этиологиясы; қабынудың жергілікті және жалпы белгілері	мәселелік	1	1
	Қабыну: қабынудың негізгі компоненттері	мәселелік	1	1
	Ісіктер: «ісіктік өсу» және «ісік» түсініктеріне анықтама.	мәселелік	1	1
	Ісіктер: ісік алды және обыр алды жағдай туралы түсінік.	мәселелік	1	1
	Гипоксия: этиология, патогенез және гипоксияның негізгі түрлері кезіндегі қанның газдық құрамының көрсеткіші	мәселелік	1	1
	Гипоксия: гипоксия кезіндегі жедел және баяу дамитын компенсаторлық бейімдеушілік реакциялар	мәселелік	1	1
	Су-электролит балансының бұзылысы: гипер-, изо- және гипоосмолярлы дегидратация	мәселелік	1	1
	Су-электролит балансының бұзылысы: гипер-, изо- және гипоосмолярлы гипергидратация.	мәселелік	1	1
	Көмірсу алмасуының бұзылысы: қант диабеті, панкреатиттік инсулин жетіспеушілігі	мәселелік	1	1
	Көмірсу алмасуының бұзылысы: қант диабеті, панкреатиттік емес инсулин жетіспеушілігі	мәселелік	1	1 7
	Липид алмасуының бұзылысы: майлардың сіңірілуінің және тасымалдануының бұзылысы	мәселелік	1	1
	Липид алмасуының бұзылысы: гиперлипопротеинемиялар, дислипопротеинемиялар, түрлері.	мәселелік	1	1

Тәжірибелік сабақтардың тақырыптық жоспары:

№	Тақырыптың аталуы	өткізу формасы	сағаты	құзырет-тілік
	Пән, патологиялық физиологияның әдістері және міндеттері	практикалық сабақ	2	4
	Ауру туралы жалпы ілім	практикалық сабақ	2	1, 3, 4
	Жалпы этиология	практикалық сабақ	2	1
	Адам организміне сыртқы орта факторларының патогенді әсері	практикалық сабақ	2	1, 4, 6
	Жалпы патогенез	практикалық сабақ	2	1
	Патологияда организмнің реактивтілігінің рөлі	практикалық сабақ	2	1
	Патологияда тұқымқуалаушылықтың рөлі	практикалық сабақ	2	1, 6
	Аллергия: адамдардың кең таралған аллергиялық ауруларының патогенезі	практикалық сабақ	2	1, 6
	Аллергия: экспериментте аллергиялық реакциялардың механизмдерін зерттеу.	практикалық сабақ	2	4
	Зақымдалуға организмнің жергілікті және жалпы реакциясы.	практикалық сабақ	2	1, 6
	Бөлім бойынша соңғы сабақ	бөлім бойынша соңғы сабақ	2	6
	Шеткі қанайналымның жєне микроциркуляция-ның бұзылыстары.	практикалық сабақ	2	1, 4, 6
	Қабыну: қабыну моделдері	практикалық сабақ	2	1, 6
	Қабыну: экспериментте қабыну механизмдерін зерттеу.	практикалық сабақ	2	1, 4
	Қызба	практикалық сабақ	2	1, 4, 6
	Ісіктік өсу	практикалық сабақ	2	1, 6
	Гипоксия	практикалық сабақ	2	1, 4, 6
	Бөлім бойынша соңғы сабақ	практикалық сабақ	2	6
	Су-электролит алмасуының бұзылысы: дисгидриялар	практикалық сабақ	2	1, 6
	Су-электролит алмасуының бұзылысы: ісіну, патогенетикалық факторлар	TBL	2	1, 2, 3 ,4, 6
	Қышқылдық-негіздік жағдайлардың бұзылыстары: ацидоздар, алкалоздар	практикалық сабақ	2	1, 6
	Қышқылдық-негіздік жағдайлардың бұзылыстары: қышқыл-негіз жағдайларының бұзылулары кезіндегі компенсаторлық механизмдер	практикалық сабақ	2	1, 6
	Көмірсу алмасуының бұзылысы: көмірсу алмасуының бұзылысының типтік формалары	практикалық сабақ	2	1, 6
	Көмірсу алмасуының бұзылысы: гипогликемия, гипергликемия түрлері, себептері және даму механизмдері	практикалық сабақ	2	1, 6
	Липид алмасуының бұзылысы	практикалық сабақ	2	1, 6
	Белок алмасуының бұзылысы. Ашығу.	практикалық сабақ	2	1, 6
	Бөлім бойынша соңғы сабақ	бөлім бойынша соңғы сабақ	2	6

Кеңес беру уақыты: кеңес беру апта сайын дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 16.00-ден 18.00 аралығында және сенбі күндері 9.00-ден 13.00-ге дейін № 235, 236 оқу бөлмелерінде өткізіледі.

Аралық бақылау уақыты:

мамандық		топтама		пән	күні	уақыты
I РК
«Жалпы медицина»	І топтама		Патологиялық физиология-1		03.01.2013	1600- 1650
	ІІ топтама				04.01.2013	1600- 1650
II РК
«Жалпы медицина»	І поток		Патологиялық физиология-1			1600- 1650
	ІІ поток					1600- 1650

Қорытынды бақылау уақыты: қорытынды бақылау академиялық күнтізбеге сай емтихан түрінде өткізіледі.

Студенттердің өз бетінше атқаратын жұмысына арналған тапсырмалар

СӨЖ тақырыбының жоспары:

№	Тақырыптың аталуы	Орындалу түрі	сағаты	құзырет-тілік
	Алкоголизм, наркомания және токсикоманияның патофизиологиялық аспектілері	әдебиеттермен және электрондық тасымалдауыштармен жұмыс жасау, презентацияларды дайындау және қорғау	6	1 4 6
	Инфекциялық үрдістің патофизио-логиясы	әдебиеттермен және электрондық тасымалдауыштармен жұмыс жасау, презентацияларды дайындау және қорғау	6	1 4 6
	Сепсис патофизиологиясы.	әдебиеттермен және электрондық тасымалдауыштармен жұмыс жасау, презентацияларды дайындау және қорғау	6	1 4 6
	Иммундық жүйенің патофизио-логиясы. ЖИТС.	әдебиеттермен және электрондық тасымалдауыштармен жұмыс жасау, презентацияларды дайындау және қорғау	6	1 4 6 7
	Дәнекер тіннің патофизиологиясы	әдебиеттермен және электрондық тасымалдауыштармен жұмыс жасау, презентацияларды дайындау және қорғау	6	1 4 6
	Апоптоз патофизиологиясы	әдебиеттермен және электрондық тасымалдауыштармен жұмыс жасау, презентацияларды дайындау және қорғау	6	1 4 6

Пән бойынша тапсырмаларды тапсыру және орындау графигі

Апталар	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	17	18
СӨЖ бойынша тақырып						1	1, 2, 3	4	2, 3, 4	4	4	4	1, 2, 3		1, 2, 3, 4	2, 3	2, 3, 4	4

* Ескерту: СӨЖ бойынша тапсырмаларды студент пән бойынша сабақ беретін оқытушыға кафедраның «Консультация графигінде» көрсетілген күні және сағаты бойынша тапсырады.

Әдебиеттер

Орыс тілінде:

Негізгі:

1. А.И. Воложин, Г.В. Порядин. Патофизиология: Учеб.для вузов: В 3-х т М.: Академия.-(Высшее профессиональное образование). Т. 3.-2006.– 271.

2. А.И. Воложин, Г.В. Порядин. Патофизиология: Учеб.для вузов: В 3-х т М.: Академия.-(Высшее профессиональное образование). Т. 2.-2006.- 255.

3. А.И. Воложин, Г.В. Порядин. Патофизиология: Учеб.для вузов: В 3-х т М.: Академия.-(Высшее профессиональное образование). Т. 1.-2006 - 301

4. Н.Н. Зайко, Ю.В. Быця. Патологическая физиология. Учеб.для студ. мед. ин-тов. 4-е изд.-М.: МЕДпресс-информ, 2007.- 635.

5. Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учеб.для мед. вузов/ П.Ф. Литвийкий – 4-е изд. – испр. и доп.-М.: ГЭОТАР- МЕД, 2009. - 807.

6. Патофизиология: учебник в 2-х т./под ред. В.В.Новицкого, Е.Д.Гольдберга, О.И.Уразовой. – 4-е изд. перераб. и доп. – М.:ГЭОТАР-Медиа Т.1. - 2009.-630,629.

Қосымша:

1. Шанин В.Ю. Патофизиология СПб.: «Элби-СПб», 2005.- 639

2. Зайчик А.Ш., ЧуриловЛ.П. Механизмы развития болезней и синдромов. Изд. 2-е, доп. и перераб.-СПб.: ЭЛБИ-СПб. Т.3-2005.- 507

Қазақ тілінде:

Негізгі:

1. Нұрмұхамбетұлы Әділман. Патофизиология. Оқулық/ҚазММа Алматы. -2007.- 648.

2. Нұрмұхамбетұлы Әділман. Клиникалық патофизиология. Оқулық.Алматы. «Эверо» 2010.-760.

Қосымша:

1. Жаутикова С.Б., Абикенова Ф.С.,Өмірбаева Е.Қ., Аринова С.М. Мамандандырылған патологиялық физиология курсы. Оқу-әдістемелік кұрал. 2007 (стом.фак).- 60.

2. Жаутикова С.Б., Абикенова Ф.С.,Өмірбаева Е.Қ., Аринова С.М. Мамандандырылған патологиялық физиология курсы. Оқу-әдістемелік кұрал. 2007 (КДС фак).- 60.

3. Жаутикова С.Б., Абикенова Ф.С.,Өмірбаева Е.Қ., Аринова С.М. Патофизиология-1 бойынша тандамалы дәістер жинағы. Оку кұралы. 2009.-120.

Ағылшын тілінде:

Негізгі:

1. Cumar., Cotrein., Robbins. Pathology//India, 1997. - 1040

Қосымша:

1. Ass. prof. Zhauticova S. B., Maxutova A. K.“Pathophysiology of cardio-vascular system”// Educational-methodical manual// Karaganda, 2006.- 57.

Оқу және оқыту әдістері:

• Дәрістер: мәселелік

• Практикалық (семинарлық, лабораторлық) сабақтар: білім берудің белсенді әдістері: командалық бағытталған білім беру (TBL), клиникалық жағдайға негізделген білім беру (CBL), мәселеге негізделген білім беру(PBL), жобаға негізделген білім беру (PrBL), дискуссия, презентация; традициалық әдіс: жағдайлық есеп, жұптасып жұмыс істеу, тәжірибелік сабақтың жеке сұрақтарын терең меңгеру, барлық туындаған сұрақтар бойынша оқытушымен талқылау, тестілеу, оқу жұмысының хаттамаларын безендіру; зерттеушілік әдіс: шешімін өз бетінше табуға арналған мәселелік есептер,оқытушының есепті шешу барысын бақылауы; ақпаратты – рецептивті: репродуктивті жолмен типті есептерді шешу

• БАӨЖ: білім берудің белсенді әдістері: жобаға негізделген білім беру (PrBL), презентациялар; традициялық әдіс: оқулықтармен жұмыс істеу, реферат дайындау, өзіндік жұмыс тақырыптарын талқылау, компьютерлік модельдермен және бағдарламалармен жұмыс істеу, интернетте электронды базалармен жұмыс жасау;