Гади ия

Кереш сүзләрнең мәгънәләре

Мисаллар

Шикләнү

Ихтимал, күрәсең, бәлки, ахрысы, никтер, шәт

Фикернең шиксез икәнлеге

Әлбәттә, шөбһәсез, шиксез, һичшиксез, дөрес, бәхәссез, билгеле,чынлап та

Фикернең чыганагы

Минемчә, синеңчә, аныңча, минем уемча

Үтенү

Зинһар

Фикернең гадәтилеге

Табигый, гадәттә, билгеле булганча, мәгълүм булганча

Сөйләүченең төрле тойгылары

Бәхеткә, кызганычка каршы, имеш, янәсе, ичмасам, валлаһи, билләһи

Игътибар җәлеп итү

Кара әле, тыңла әле, беләсең килсә, әйтсәм әйтим, гафу ит, тукта әле

Фикерләрнең үзара мөнәсәбәте

Мисал өчен, ниһаять, гомумән, киресенчә, беренчедән, икенчедән, әйтик, бер яктан, икенче яктан, мәсәлән, хәер

Бәйләүче чара

Мисаллар

1. Тезү интонациясе:

а) санау интонациясе

ә) каршы кую интонациясе

2. Тезүче теркәгечләр:

а) җыючы: һәм, вә, да, дә, та, тә, тагын (тагы), янә-янә, ни-ни, белән

ә) каршы куючы: ә, әмма, ләкин, тик, бары, бары тик, мәгәр, фәкать, бәлки

Гармун, җыр тавышлары якында гына ишетелә башлады. (М.Галиев)

Ул, өстәл асларына кереп, үрмәли-үрмәли, карандашын эзләгән –

Тапмаган. (Д.Аппакова)

Узган ел җәй җылы һәм яңгырлы килгән иде. (Р.Низамиев)

Аның суы тәмле дә, салкын да, шифалы да. (Ф.Яруллин)

Тагы атлый, тагы туктый. (Д.Аппакова)

Әни, ни көләргә, ни еларга белмичә, мичкә сөялеп тора иде.

(Ф.Шәфигуллин)

Сатучы апа белән җыештыручы апа бер-берсенә карап көлештеләр.

(Ф.Шәфигуллин)

Без бит бер-беребезне төсмерләдек кенә, ә танымадык. (М.Галиев)

Әхнәф апасының эчтән генә көлүен сизде, әмма сер бирмәскә ты-

Рышты. (Ф.Шәфигуллин)

Эзләгән, ләкин таба алмаган. (Р.Батулла)

Беләм, тик үзем белән берни дә кыла алмыйм. (Җ.Дәрзаман)

Бәйләүче чара

Мисаллар

б) бүлүче: я (йә), яки, яисә, я булмаса, бер-бер, әле-әле, әллә-әллә

Мәмәт бинең сораулары кемгәдер төбәлгән сөаль түгел, бәлки, сүз куәтен арттыру өчен, үзенә атап эндәшү иде. (Ф.Латыйфи)

Әлбәттә, ул минем тавышны ишетмәде, мәгәр кул болгавымны күрде.

(Х.Сарьян)

Зуррак балалар йә кырга эшкә, йә күрше урманга походка юнәләләр.

(Р.Хафизова)

Инженер, агроном яки бакчачы булу хыялы да башыма кергәне юк.

(Г.Сабитов)

Һәркемнең дусты яисә иптәш малае бар. (Ф.Шәфигуллин)

Арпа башагы төсле кызгылт-сары кашларын көндәгегә караганда ешрак хәрәкәтләндерде, я булмаса йөзен учакка якын китереп, кирәксә-кирәкмәсә дә, кисәү башларын рәтләштергәләде.

(Ф.Шәфигуллин)

Ул бер баткан, бер калыккан. (Ф.Яруллин)

Ә туп әле уңга, әле сулга оча. (В.Нуриев)

Әллә җырлый, әллә әрнеп елый иде ул. (Г.Сабитов)