- •2.2 Дәрістік сабақтардың конспектісі
- •1 Дәріс. Кіріспе. MatLab ортасы туралы жалпы мәліметтер
- •1.2 Сурет. Командалар терезесі Жұмыс ортасы келесі негізгі элементтерден тұрады:
- •1.3 Сурет. Екі санның қосындысы
- •1.6 Жұмыс ортасын сақтау
- •2 Дәріс. MatLab тілінде элементарлық функцияларды қолдану
- •2.1 Сурет. Функцияның мәнін командалар терезесінде енгізу және нәтижесін көрсету
- •3 Дәріс. Векторлармен жұмыс, оларға қолданылатын функциялар
- •3.1 Сурет. Векторды енгізу
- •4 Дәріс. Матрицалармен жұмыс, оларға қолданылатын функциялар
- •4.1 Сурет.
- •4.2 Сурет. М матрицасын интерпретациялау
- •5 Дәріс. Екі және үш өлшемді графиктерді құру
- •5.2 Сурет
- •5.3 Сурет.
- •5.4 Сурет. Үш өлшемді график
- •5.6 Сурет. Каркасты 3d_графикты құру мысалы
- •5.7 Сурет. Үшөлшемді графикті форматтау мысалы
- •5.8 Сурет. Графиктің бағытын өзгерту
- •6 Дәріс. Таңдау, шарттық және циклдық операторлар
- •7 Дәріс. Сценарийлері мен функциялары бар м-файлдар
- •7.1 Сурет. Pcr файлымен жұмыстың мысалы
- •8 Дәріс. M-файлды орындауды басқару
- •9 Дәріс. Функцияның минимумын табу
- •10 Дәріс. Gui арқылы қосымша құру принциптері
- •11 Дәріс. Guide ортасында оқиғаларды бағдарламалау
- •12 Дәріс. Simulink пакетімен жұмыс істеуді үйрену
- •12.3 Сурет. Sinks блогының терезесі
- •12.4 Сурет. Scope блогы
- •12.5 Сурет. Sources блогының терезесі
- •13 Дәріс. Бейсызықты жүйелерді моделдеу
- •14 Дәріс. Simulink пакетін қолданып дифференциалды теңдеулерді және динамикалық процестерді моделдеу
- •15 Дәріс. Басқару жүйесінің математикалық моделдерінің әртүрлі формаларымен жұмыс істеу
- •2.3 Зертханалық жұмыстардың жоспары
- •Зертрханалық жұмыс «MatLab бағдарламасымен танысу»
- •– Зертханалық жұмыс «Сызықты алгебраның есептері»
- •«Векторлармен және матрицалармен жұмыс істеу»
- •«Полиномдар және олармен жұмыс істеу операциялар»
- •«Дифференциалдық теңдеулерді сандық шешімдерді табу»
- •«Анықталған интегралдарды есептеу»
- •«Matlab ортасында бейсызықты теңдеулердің түбірін табу»
- •«Тиімділеу әдістердің сандық шешімін м-файлда бағдарламалау»
- •«Matlab ортасында бағдарламалау if, else тармақталу операторлары»
- •«2 Және 3 өлшемді графиктерді құрып үйрену»
- •«Matlab ортасындағы gui құру»
- •«Simulink ортасында модельдерді құру»
- •«Simulink ортасында дифференциалдық теңдеулерді модельдеу»
- •«Simulink ортасында Stateflow жүйесін қолдану»
- •2.4 Студенттің оқытушының жетекшілігімен жасайтын өзіндік жұмыстарының жоспары (соөж)
- •Студеттің өзіндік жұмыстарының жоспарлары (сөж)
- •2.6 Бақылау үшін тест сұрақтары
- •Дұрыс жауаптардың кодтары
- •2.7 Өтіліп кеткен курс бойынша емтихандық сұрақтар
- •2.2 Дәрістік сабақтардың конспектісі ......…………….…………….. 8
1.2 Сурет. Командалар терезесі Жұмыс ортасы келесі негізгі элементтерден тұрады:
меню;
тізімі, батырмалары бар саймандар тақтасы;
Workspace, Current Directory командалары (айнымалыларды қарау және ағымдағы каталогты орнату үшін қажет) бар терезе;
Командаларды енгізуге және нәтижені шығаруға арналған Command Window терезесі;
Бұрын енгізілген командаларды қайта орындау және қарау үшін керекті Command History терезесі;
Start батырмасы бар күй қатары.
Мысалға а және b сандарының қосындысын есептейік, ол 1.3 суреттегідей жазылады:
1.3 Сурет. Екі санның қосындысы
1.6 Жұмыс ортасын сақтау
Сақтау үшін File (Файл) менюінен Save Workspace As (Сохранить рабочую среду как) командасына кіріп, пайда болған диалогтық терезеге файл атын жазамыз. Бұл файл кеңейтілуі .mat болады. Жұмыс ортасында барлық сеанс бойынша қолданылған айнымалылардың мәндері сақталады. Келесі сеанста айнымалылар мәндерін қайта қалпына келтіру үшін сақталған файлды ашамыз да, File (Файл) менюінен Load Workspace (Открыть рабочую область) пунктін ашамыз.
Әдебиет: 1 нег.[19-24 ], 2 нег.[ 5-10], интернет.
Бақылау сұрақтары:
1. MatLab қандай тіл?
2. MatLab сөзі қандай мағына береді?
3. MatLab ортасына қалай кіреміз?
4. MatLab қандай бөліктерден тұрады?
5. MatLab ортасында қалай сақтаймыз?
2 Дәріс. MatLab тілінде элементарлық функцияларды қолдану
Келесі өрнектің мәнін есептеу керек болсын:
Командалар терезесінде былай жазамыз:
>> exp(-2.5)*log(11.3)0.3-sqrt(sin(2.45*pi)+cos(3.78*pi))/tan(3.3)
Жауабы келесі түрде шығады:
ans=
-8.1934
Бұл жерде өрнектерді енгізу үшін MatLab-тың экспонентті, натуралды логарифмді, квадраттық түбірді және тригонометриялық функцияны есептеу сияқты кірістірілген функциялары қолданылған. Көріп тұрғанымыздай әр функция аргументі функция атынан кейін дөңгелек жақшаға алынып жазылады, ал функция аты кіші әріптермен жазылады. π санын енгізу үшін pi деп жазса жеткілікті, компьютер өзі оны 3.141592 деп қабылдайды.
Егер өрнекте = белгісі болмаса, яғни ешқандай айнымалыға меншіктелмесе, онда нәтиже аns айнымалысына теңестіріледі.
Ал, егер осы өрнекті қандай да бір айнымалыға меншіктесек, онда нәтиже де сол айнымалының мәні ретінде есептеледі. Мысалы:
>>у=exp(-2.5)*log(11.3)0.3-sqrt(sin(2.45*pi)+cos(3.78*pi))/tan(3.3)
Жауабы келесі түрде шығады:
у=
-8.1934
Арифметикалық операциялар MatLab-та басқа да программалау тіліндегідей ретпен орындалады:
дәрежелеу - ^;
көбейту және бөлу - *; /;
қосу және азайту - +; -.
Ал, осы ретті өзгерту үшін дөңгелек жақша қолданылады.
Егер жоғарыда жазылған өрнекке өзгерту енгізгіміз келсе, мысалы келесі түрде:
онда алдыңғы өрнекті қайта жазып қажеті жоқ, , «↓» таңбаларын бассақ, жеткілікті. Сол кезде жазған өрнектер рет-ретімен шығады.
Біздің есебімізде таңбасын «↑» бассақ сол өрнек командалар қатарына жазылады, тек бізге азайтуды қосуға, түбірді квадратқа ауыстырсақ болды. Ол келесі түрде жазылады:
>> у=exp(-2.5)*log(11.3)0.3+(sin(2.45*pi)+cos(3.78*pi)/tan(3.3))^2
Жауабы келесі түрде шығады:
у=
121.1972
MatLab ортасында 2.1 суреттегідей болады:
