- •Gfghfқоғамның саяси жүйесін құрайды
- •2. Саяси партиялар қызметін ішкі реттеудің төмендегі конституциялық реттелуінің қате бабын көрсет:
- •3. Саяси партиялардың жұмысын заңды негізде мемлекет тарапынан қаржыландыратын мемлекеттер:
- •4. Саяси партиялар әр түрлі бағытына және түріне байланысты басқарушы ретінде немесе кез келген сәтте үкімет құра алатын оппозиция ролін атқаратын социал-демократиялық партиялары күшті елдер:
- •5. Консерватизм көзқарасының анықтамасы:
- •1)Эволюционистік
- •1) Мұнда жалпыға бірдей тікелей сайлау екі партияның бірі өзінен өзі автоматты түрде парламентте көпшілік орынды қамтамасыз етеді
- •32. Мемлекеттік билікті жүзеге асыру үшін партиялар құратын коалиция (латынның «бірлестік») түрлерін сипаттамайтын тармақ:
- •97. Көппартиялық жүйе
- •1) Билік үшін күресті легитимді жолмен екі партиядан көппартиялардың жүргізуі. Көппартиялық жүйе жағдайында одақтар, блоктар құрылады
- •98. Дж.Сартори бойынша партиялық жүйені жіктеу:
- •2) Жастар және кәрілер
- •99. Саяси партиялардың мәнін түсінудегі негізсіз көзқарас:
- •100. Партия міндеті
- •1) Ұсыныстар мен талаптарды шынайы саяси баламаға айналдыру
- •96. Екіпартиялық жүйе
1)Эволюционистік
2) консервативтік
3) революциялық-коммунистік
4) социал-демократиялық
5) либералды
26. Екіпартиялық жүйеде (бипартизм) басқа да кішігірім партиялар болуы мүмкін, бірақ билік үшін нағыз бәсекелестік ең ірі екі партияның арасында жүреді.
1) Мұнда жалпыға бірдей тікелей сайлау екі партияның бірі өзінен өзі автоматты түрде парламентте көпшілік орынды қамтамасыз етеді
2) Себебі, ол үкіметті заң бойынша көрсетілген мерзімі біткенше қызметін атқаруына мүмкіндік береді.
3) Ол Министрлер Кабинетінің орнықтылығын қамтамасыз етеді.
4) Ол мемлекет басшысын сайлауға жіберілген қаржыны да үнемдейді. Өйткені ол орынға сайлауда жеңіске жеткен партияның серкесі ие болады.
5) Бипартиялық көппартиялықтағы сияқты өзінің жіберген қателіктерін бірге билеген басқа партияларға аудара салмайды. Саяси күреске басқа да партиялар араласады. Бірақ, әдетте, олар шешуші рөл атқармайды және жеңіске жетерлік мүмкіндіктері де жоқ. Дегенмен, мұндай жүйенің өміршендігін аты аталған елдердің өмірі дәлелдеп отыр.
27. Көппартиялы жүйенің сипаттамасы мынада:.
1) мұнда әрбір партия сайлауда көпшілік қолдауына ие болу үшін сол партияның идеялық-саяси бағытын бұқараға білдіруге тырысады
2) Осылайша халықты өздеріне сендіру арқылы басқа партиялардың қисындарын жоққа шығарады.
3) Осыған тән басқа бір сипаттамасы азаматтардың саяси қолдауына ие болуға ұмтылған саяси субъектілердің неғұрлым көп болуы.
4) Бұл плюралистік демократияның негізін жасайды.
5) Саяси мәселелер баспасөзде жан-жақты жарык, көреді.
28. Бірпартиялық жүйеде:
бәсекелес партиялар болмайды
бәсекелес партиялар болады, бірақ бір ғана бастаушы партия болады
бәсекелес партиялар болады, бірақ олар билікке ұмтылмайды
бәсекелес партиялардың мақсаты бастаушы партияны көтермелеу болып табылады
бәсекелес партиялар бастаушы партиямен келісімге отырып, оның идеясына жұм
29. Бір партиялық жүйе:
тоталитарлық және авторитарлық қоғамдарға тән
демократиялық қоғамға тән
өркениетті қоғамға тән
технологиялық қоғамға тән
заманауи технологиялық дамыған қоғамға тән
30. Қазіргі әлемдік саяси жүйелердегі бір партиялы мемлекеттер:
Қытай, КХДР, Куба
Қытай, Гондурас, Мексика
Қытай, Канада, Майами
Куба, Гватамела, Сингапур
КХДР, Сенегал, ЮАР
31. Саяси партиялардың ішіндегі фракцияларға тән емес белгілер:
саяси ұстанымда екі түрлі көзқарастың пайда болып, оны ұстанушылардың партияның идеологиясын өзгертуге бағыт алуы
латын тілінен аударғанда «бөлшектену, бөлектену» мағынасында, әдетте, ол өтпелі кезеңдерде пайда болады және ұзаққа созылмайды
бір партияның парламентте, мемлекеттік органдарда, қоғамдық ұйымдарда өздерінің саяси нұсқау, мақсаттарын ұйымшылдықпен жүргізу үшін құрған ұйым
азшылықтың құқы бұрмаланған кезде дүниеге келеді
бір партияның ішінде өзіндік бағыты, құрылысы, тәртібі бар, бірақ сол партияның қатарынан шықпаған мүшелердің бөлігі
32. Мемлекеттік билікті жүзеге асыру үшін партиялар құратын коалиция (латынның «бірлестік») түрлерін сипаттамайтын тармақ:
1) азаматтық қоғам белсенділерінің жаңа саяси партияға бірігуі
2) екі күшті партияның әр қайсысы өкіметті өз қолына алып билей алатындай жағдайда екіпартиялық коалиция орнайды. Мұндайда бір партия парламентте көпшілік дауыс ала алады да, екіншісі оппозицияда болады. Егер екеуінің де парламенттегі орны тең болса, үкіметті құру үшін басқа кішірек партиямен келісімге келуге мәжбүр болады. Мұндайды түрін өзгерткен екіпартиялық коалиция дейді.
3) билік үшін бәсеке екі партия одағының арасында болса, оны екі блоктық коалиция дейді. Мұндай коалиция әсіресе Францияға тән. Онда президенттік, парламенттік, кантондық сайлаулар кезінде екі блок құрылады. Оң блокқа гольдықтар, жискарлықтар (Францияның бұрынғы президенттері Де Голь мен Жискар де Эстеннің фамилияларынан шыққан), т.т. кіреді, сол блокқа социалистер, коммунистер, солшыл радикалдар жатады
4) егер дербес партия ұзақ уақыт (20-30 жыл бойы) билік етсе, оны басымдық коалициясы дейді. Мысалы, Швеция социял-демократиялық партиясы 1932 жылдан 1976 жылға дейін, содан кейін 1982 жылдан осы уақытқа дейін билік басында. Жапонияда либералдық-демократиялық партия 1955 жылдан бері өкімет басында келеді
5) парламентке қатысатын партиялардың ешқайсысы өз алдына бөлек, дербес басқара алмайтындай жағдайда құралған көппартиялық коалиция
33. Итальяндық сасаттанушы Дж. Сарторидың партия жүйесін жіктеуіне жатпайтын жүйе:
1) соғыс алдындағы қоғамдағы бейбітшілікті қорғау идеясына біріккен әлемдік партиялық жүйе
2) бірпартиялы (Албания, КХДР), гегемониялық статусқа ие болған партиясы бар жүйе (Мексика)
3) доминантты партиялы жүйе (Жапония)
4) екіпартиялы жүйе (АҚШ)
5) бірқалыпты орташа шектелген плюралистік жүйе (Бельгия), полярлық немесе радикалдық сипаттағы плюралистік жүйе (Италия) және атомдандырылған жүйе (Малайзия), яғни идеялық тұрғыдан бір – біріне тым ұқсамайтын партиялар жүйесі
34. Ресейлік ғалым В. Евдокимовтың партия жүйесі типологиясында көрсетілмеген жүйе:
көппартиялық заманауи жүйе;
кооалицилық жүйе;
полярландырылған коалициялық жүйе;
бір партия үстемдік ететін жүйе;
екі партия үстемдік құрған жүйе.
35. Көппартиялы жүйенің болуы саяси жүйені қиындата түсуі мүмкін және мемлекеттің өмір сүруіне қауіп төндіруі ықтимал дейтін пікірдің авторы:
Сартори
Ньюмен
Евдокимов
Вебер
Кеннеди
36. Партия – бұл:
А) билік үшін немесе билікті жүзеге асыруға қатысу үшін күресетін саяси қоғадық ұйым;
B) қауымдастықтың бір түрі,белгілі бір психологиясы мен өзіндік сана-сезімі бар адамдардың тарихи тұрғыдан пайда болған әлеуметтік –экономикалық және рухани бірлігі;
C) жылдамалы жұмыскерлерден құралып, еңбек процесінде солардың мүдделерінің жиынтығына негізделген және өз мүшелерінің әл-ауқаты мен еңбегін жақсартуды мақсат ететін көпшілік қоғамдық ұйым;
D) саяси қауымдастық;
E) өнегелік-саяси одақ .
37. Саяси институт ретінде саяси партиялардың қалыптасу үрдісі
A) даму;
B) партогенез;
C) этногенез;
D) қалыптасу;
E) генезис.
38. Саяси партиялардың дамуында 3 кезеңді (аристократиялық топтар, саяси клубтар, бұқаралыққ партиялар) белгіленген ғалым:
A) А. Бентли;
B) Р. Арон;
C) М. Вебер;
D) Э. Бернштейн;
E) Р. Даль.
39. «Кокус» - Бұл орталықты (саяси басқарушылар) бұқаралықпен байланысынды қамтамасыз ететің партияның бастапқы ұйымшылдық ячейкасы деп ұсынған ұғымды орыс ғалымы
A) С. Франк;
B) Н. Бердяев;
C) М. Ковалевский;
D) М. Острогорский;
E) П. Струве.
40. Саяси партияларды олигархизациялау теориясының авторы:
А) У.Кларк;
B) Д.Урвин;
C) Р.Даль;
D) М.Дюверже;
E) Р.Михельс.
41. Парламенттік, президенттік немесе муниципалдық сайлауларда қандай да бір саяси партияға дауыс беретін сайлаушылар тобы:
А) электорат;
B) элита;
C) люмпендер;
D) азаматтар;
E) әлеуметтік топ.
42. Партияның негізгі саяси қызметі:
А) саяси әлеуметтендіру;
B) билік үшін күрес,оны қолдану немесе оған бақылау жасау;
C) саяси құрамын толықтыру;
D) партиялық идеологияны жасау;
E) коммуникативтік.
43. «Партия» латын тілінең аударғанда
A) саясат;
B) ұйым;
C) бөлшек;
D) одақ;
E) пікір.
44. Алғашқы саяси партиялар Ежелгі......... қалыптасты
A) Қытай;
B) Мысыр;
C) Рим;
D) Греция;
E) Вавилон.
45. Партиялардың жалпыұлттық саяси құрылымы ретінде қалыптасуына әсер тигізген төнкеріс
A) ақпараттық;
B) ғылыми-техникалыққ;
C) бархаттық;
D) социалисттік;
E) буржуазиялық.
46. Алғашқы бұқаралық партия қайда қалыптасты
A) Англия;
B) Германия;
C) Франция;
D) Ресей;
E) Польша.
47. Алғашқы бұқаралық партия қашан қалыптасты
A) 1863 ж.;
B) 1831 ж.;
C) 1905 ж.;
D) 1917 ж.;
E) 1991 ж..
48. Алғашқы жұмысшы бұқаралық партия қашан қалыптасты
A) 1905 ж.;
B) 1861 ж.;
C) 1863 ж.;
D) 1917 ж.;
E) 1991 ж..
49. Алғашқы жұмысшы бұқаралық партия қайда қалыптасты
A) Польша;
B) Англия;
C) Франция;
D) Германия;
E) Ресей.
50. Билікті жұзіге асыру қатысыуна байланысты партиялар қандай түрлеріне бөлінеді
A) Жақсы және жаман;
B) Белсенді және белсенді емес;
C) Жұмсақ пен қатты;
D) Демократиялық;
E) Басқарушы және оппозициялық.
51. Кадрлық партиялардың негізгі белгілері
A) көпшілік емес, еркін мүшелік,мамандырылған саясаткерлерге және қаржылық элитаға сүйену;
B) көпшілік, идеологиялық бағыт,мүшелер арасындағы жақын аралас және қатал ұйымшылдық;
C) жалпыұлттық мүдделерің қорғауға тырысуы;
D) төменде тұрған органдардың партияларбың басқарылуына сөзсіз бағынуы;
E) радикалды идеологиясын ұстануы.
52. Қандай қағидалары бойынша партиялар демократиялық, авторитарлы және тоталитарлы боп бөлінеді
A) өмір сүру тұрақтылығы бойынша;
B) билікті жүзіге асыру қатысыуна байланысты;
C) саяси жүйелердің басқа элементерінің қатысына бойынша;
D) іс-әрекеттің әлеуметтік ортасына байланысты;
E) саяси темпераменті бойынша.
53. Қандай қағида бойынша партиялар «оңшыл», «солшыл» и «центристтік» боп бөлінеді
A) өмір сүру тұрақтылығы бойынша;
B) саяси жүйелердің басқа элементерінің қатысына бойынша;
C) саяси темпераменті бойынша;
D) іс-әрекеттің әлеуметтік ортасына байланысты;
E) билікті жүзіге асыру қатысыуна байланысты.
54. Аристократиялық топтар кімнің мүдделерің қорғады
A) зиялылардың;
B) буржуазияның;
C) құл иеленушілердің;
D) жериеленушілердің;
E) шіркеудің.
55. ХХ ғасырдың 50-ші жылдарында Кадрлық және бұқаралық партиялар деп бөлген ғалым
A) Боднард;
B) Ла Паломбара;
C) Арон;
D) Вебер;
E) Дюверже.
56. Саяси клубтар кімнің мүдделерің қорғады
A) буржуазияның;
B) жериеленушілердің;
C) құл иеленушілердің;
D) зиялылардың;
E) шіркеудің.
57. ХХ ғасырдың 60-ші жылдарында Әмбебап партияны деп бөлген ғалым
A) Дюверже;
B) Ла Паломбара;
C) Арон;
D) Вебер;
E) Боднард.
58. Партиялық жүйе – бұл:
A) партиямен билікті жүзіге асыру жүйесі;
B) партиялар мен мемлекеттің арасындағы қатынастардың жүйесі;
C) өмір сүретің және жүзіге асыратың барлық партиялардың жиынтығы;
D) өкілетті мекемелердің жүйесі;
E) лоббистік топтар.
59. Бірпартиялық жүйелер қандай режимдерге тән:
А) консервативтік және реформаторлық саяси жүйелерге;
B) демократиялық саяси жүйелерге;
C) автократиялық саяси жүйелерге;
D) тоталитарлық және авторитарлық саяси жүйелерге;
E) барлық саяси жүйелерге.
60. «Партия – бұл еркін өкіметтің зұлымдылығы» деп тұжырымдаған ғалым
A) Д.Юм.
B) Э.Берк;
C) М.Вебер;
D) К.Маркс;
E) А.Гоквиль;
61. «Екіпартиялық жүйе» - бұл:
A) екі қуатты партиялары бар, әрқайсысы билікті қолына алу қабілеттері бар;
B) тек екі партиялардің болуы;
C) екі партиялары бар, әрқайсысы үкіметті қалыптастыру жағдайы жоқ;
D) сайлау кампанияларда тек екі партиялар қатысады;
E) сайлау кампанияларда қатысуға тек екі партиялар жіберіледі.
62. Қоғамдық ұйымдар – бұл:
A) билік үшін күресетің саяси бірлестіктер;
B) мүдделер топтарының негізінде қалыптасқан әлеуметтік байланыстардың мемлекеттіктыс формалар;
C) өкіметке қысым көрсететің адамдардың бірлестігі;
D) мәдени қежеттіліктерді қанағаттандыруға арналған бейресми бірлестіктер;
E) қоғамдық ұйымдар – сөйлесу формасы.
63. Партия – бұл бір саяси доктринаны ұстайтың адамдардың тобы деп есептеген ғалым
A) Р.Берк;
B) М.Вебер;
C) Б.Констан;
D) Д.Юм;
E) Дюверже.
64. Көппартиялық жүйе қандай режимге тән
A) Феодалды;
B) Буржуазиялық,
C) Тоталитарлы;
D) Демократиялық;
E) Авторитарлы.
65. 1832 ж. Италияда құрылған партия
A) Жалпы жұмысшы одақ;
B) Консервативті;
C) Либералды;
D) Федералды;
E) Республикандық.
66. Қай жылы Қазақстанда Кадеттердің филиалы ашылды
A) 1905 ж.;
B) 1907 ж.;
C) 1909 ж.;
D) 1914 ж.;
E) 1917 ж.
67. А. Бөкейханов 1917 ж. қандай партияны құрды
A) Үш жүз;
B) Алаш;
C) Отан;
D) Кырғыз партиясы;
E) Коммунисттік.
68. 1917 ж. 21 қазанда «Алаш» партиясының бағдарламасы қай газетте басылып шығарылған
A) Искра;
B) Руханият;
C) Қазақ;
D) Алаш;
E) Егемен Қазақстан.
69. Қ. Тоғысов 1917 ж. қандай партияны құрды
A) Кырғыз партиясы;
B) Алаш;
C) Отан;
D) Үш жүз;
E) Коммунисттік.
70. 1918 ж. 1 қантарда қай қаласында большевиктердің партиялық ұйымы құрылды
A) Павлодар;
B) Орынбор;
C) Кызыл-Орда;
D) Алма-Ата;
E) Семей.
71. ҚР-на тән партиялық жүйесі:
А) Көп партиялық;
В) Екі партиялық;
С) Үш партиялық;
D) Төрт партиялық;
Е) Бір партиялық.
72. ҚР-нің көшбасшы партиясы
A) Ақжол;
B) НұрОтан;
C) Аист;
D) Коммунисттік;
E) Ауыл.
73. «Отан» партиясының алғашқы съезді қашан өтті
A) 2001 ж;
B) 1991 ж;
C) 1999 ж;
D) 2004 ж;
E) 2007 ж.
74. 1996 ж. 1 қантарда ҚР-ның Әділет Министрлігімен тіркелген партиялардың саңы
A) 4;
B) 7;
C) 8;
D) 9;
E) 15.
75. ҚР «Саяси партиялар тұралы» заңңың қабылданған жылы
A) 2000 ж.;
B) 1997 ж.;
C) 2005 ж.;
D) 2008 ж.;
E) 2002 ж. .
76. Партиология ғылымының негізгі зерттеу объектісі
1) саяси партиялар
2) қоғамдық қозғалыстар
3) үкіметтік емес ұйымдар
4) жастар қозғалысы
5) бұқаралық қозғалыстар
77. Саяси партия
1) мемлекеттік билікті қолға алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір идеология негізінде құрылған адамдардың ерікті одағы
2) қоғамдық қозғалыстар
3) үкіметтік емес ұйымдар
4) жастар қозғалысы
5) бұқаралық қозғалыстар
78. Алғашқы саяси партиялар... пайда болған:
1) ежелгі Грецияда
2) Куба, Гватамела, Сингапур
3) Қытай, КХДР, Куба
4) Қытай, Гондурас, Мексика
5) Қытай, Канада, Майами
79. Неміс ойшылы М.Вебер саяси партиялардың дамуында көрсетпеген кезеңдер:
1) аристократиялық үйірмелер
2) саяси клубтар
3) көпшілік партиялар
4) бастапқы даму кезеңі
5) саяси-көпшілік клубтар
78. Саяси партиология ... талқылайды:
1) саяси партиялардың даму кезеңдерін, оның мәнін
2) саяси партиялардың мүшелерінің өмірбаяны
3) қоғамдық қозғалыстар
4) жастар қозғалысы
5) үкіметтік емес ұйымдар
79. Демократиялық режим жағдайында партиялар:
1) азаматтар, әлеуметтік топтар мен қоғам мүдделерін шынайы саяси үрдіске айналдыра алады
2) азаматтарды рекрутингилеумен айналысады
3) қоғамдық ұйымдарды рекрутингилеумен айналысады
4) үкіметтік емес ұйымдар рекрутингилеумен айналысады
5) жастар қозғалысы рекрутингилеумен айналысады
80. Партияның, мемлекеттің, қоғамдық-саяси ұйым, қозғалыстардың саяси өмір, процесте, күресте басшылыққа алатын іс-әрекеті:
1) саяси стратегиясында айқындалады
2) саяси бағдарламада айқындалады
3) саяси тактикасында айқындалады
4) саяси жобада айқындалады
5) саяси сөзде айқындалады
81. Стратегия деп –
1) партия қызметінің ірі тарихи кезеңдегі жалпы бағытын, түпкі мақсатын айтады
2) қоғамдық қозғалыстар ірі тарихи кезеңдегі жалпы бағытын, түпкі мақсатын айтады
3) жастар қозғалысы ірі тарихи кезеңдегі жалпы бағытын, түпкі мақсатын айтады
4) үкіметтік емес ұйымдардың тарихи кезеңдегі жалпы бағытын, түпкі мақсатын айтады
5) партия қызметінің бағытын айтады
82. Осы стратегиялық мақсатты жүзеге асыру жолында нақтылы жағдайдағы партияның іс-әрекеті, оның таяудағы мүддесін орындаудың әдіс-тәсілдері :
1) саяси тактика деп аталады
2) саяси стратегия
2) саяси бағдарлама
3) саяси жоба
4) саяси бағыт
5) саяси сөз
83. Кез келген партияның саяси платформасы, негізгі қағидалары, оның қызметіндегі мақсаттары мен оны жүзеге асыру тәсіл-құралдары:
1) партия бағдарламаларынан көрініс табады
2) саяси тактикасында
2) саяси стратегиясында
3) саяси жобада
4) саяси бағытта
5) саяси сөзде
84. Бағдарламалар болмайды:
1) қысқа
2) концептуалды
3) кейде бүге-шегесіне дейін анықталған
4) кейде стратегиялық бағытты қамтитын
5) бизнес жоспары нақтыланған
85. Саясаттанушы білуге тиісті:
1) саяси партиялармен байланысты қоғамдағы саяси үрдістерді жүйелеп жеткізу арқылы студенттерді саяси партияларда жұмыс істеуге машықтандыру
2) қоғамдық қозғалыстарда жұмыс істеуге машықтандыру
3) үкіметтік емес ұйымдарда жұмыс істеуге машықтандыру
4) жастар қозғалысында жұмыс істеуге машықтандыру
5) бұқаралық қозғалыстарда жұмыс істеуге машықтандыру
86. Демократиялық режим жағдайында партиялар азаматтар, әлеуметтік топтар мен қоғам мүдделерін ... айналдыра алады
1) шынайы саяси үрдіске
2) айналдыра алмайды
3) мүмкін
4) болмайды
5) астыртын саяси үрдіске
87. Саяси партиялардың негізгі міндеттерінің бірі –
1) қоғамдық мүдделерді жинақтау мен оларды саяси шешімдерді қабылдау жүйесі шеңберіне ұйымдасқан және бағытталған түрде ендіру
2) қоғамдық қозғалыстарда жұмыс істеуге машықтандыру
3) үкіметтік емес ұйымдарда жұмыс істеуге машықтандыру
4) жастар қозғалысында жұмыс істеуге машықтандыру
5) бұқаралық қозғалыстарда жұмыс істеуге машықтандыру
88. Саяси партиялар билік үшін бәсекелестік күресте ... қызмет жасайды
1) қоғамдық қолдауды жұмылдырушы құрал ретінде
2) қоғамдық қозғалыстарда жұмыс істеуге машықтандыру
3) үкіметтік емес ұйымдарда жұмыс істеуге машықтандыру
4) жастар қозғалысында жұмыс істеуге машықтандыру
5) бұқаралық қозғалыстарда жұмыс істеуге машықтандыру
89. Партиялық жұмылдыру арқылы азаматтар ... айналады
1) қазіргі заманның саяси үрдісінің белсенді мүшесіне
2) кәсіпкерге
3) саяси технологқа
4) қазіргі заманның технологиялық үрдісінің белсенді мүшесіне
5) заманауи саяси жүйе тетігіне
90. Партияның қызметі:
1) іріктеу қызметін атқарады
2) сайлау
3) ресурстық
4) жоспарлау
5) болжамдау
91. Партиялар қоғамдық мүдделерді қалыптастырады
1) иә
2) жоқ
3) мүмкін
4) қалыптастырмайды
5) салыстырмалы түрде
92. АҚШ - та маңызды рөл атөарған партиялар:
1) нәсілдік мәселелерді көтерген ұйымдар
2) таптық негіздегі партиялар
3) жалпы таптық ұйымдар
4) дамыған институттар
5) заманауи институттар
93. Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партиялардың түрлеріне жатпайды:
1) авангардтық партиялар. Олардың ұйымы жоғары орталықтанумен сипатталады, өзінің барлық мүшелерінен партияның жұмысына белсенді қатынасуын талап етеді.
2) сайлаушылар партиясы. Олардың негізігі мақсаты үміткерлердің сайлау науқанын ұйымдастыру; қаржы жинау, үгіт жүргізу және т.б.
3) парламенттік партия. Ол негізгі екі қызметті атқарады: сайлауға дайындалы және парламентке бақылау жасау.
4) қауымдастық партия. Ол адамдарды белгілі бір саяси жолды ұстағандығына қарай емес, ортақ қөзқарас, ұқсас мүдделеріне орай өзара қатынасып, маңызды мәселелерді талқылау үшін біріктіріледі.
5) жастар партиясы мен қоғамдық қозғалыстары
94. Саяси партияларды идеологиялық негізіне байланысты бөлмейді:
1) коммунистік
2) социал-демократиялық
3) либералдық, консервативтік
4) фашистік
5) жастар және кәрілер партиясы
95. Бірпартиялық жүйе
1) бұл саяси жүйеде партияның билік үшін күрес жүргізетін бәсекелесі жоқ. Мұндай жүйелерде жоғарғы саяси билік партия жетекшілерімен жүзеге асырылады. Жаңа саяси партияларды құруға тйым салынады. Тек бір партия ғана легитимді саяси қызметке монополия орнатады. Ал басқа саяси қызмет заңсыз. Бірпартиялық жүйелерге партия мен мемлекеттің бірігп кетуі тән.
2) жоғарғы билікке партиялар кезекпен келіп отырады. Екіпартиялық жүйе басым көпшілігнде англо-саксондық елдерде кең өріс алған, бұл жерде басқа да саяси партиялардың өмір сүру мүмкіндігін айтуымыз қажет, яғни басқа партияларға тйым салынбайды. Бірақ екі партияға ғана билікке заңды жолмен келе алады. Бипартизм тікелей дауыс беру арқылы сайланатын екі партияның біреуіне өзінен-өзі парламетттегі басым орынды иемденуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде парламеттік басқару тәртібінде үкіметтің тұрақтылығын кепілдендіріп, мемлкеттің басқармалығын арттырады.
3) билік үшін күресті легитимді жолмен екі партиядан көппартиялардың жүргізуі. Көппартиялық жүйе жағдайында одақтар, блоктар құрылады
