Ерітіндідегі бояйтын заттардың концентрациясы жоғарлаған сайын, олардан

өтетін жарықтың жұтылуы күшейеді. оның осы барлық өлшеулер спектрдің ерітіндідегі берілген

затпен ең күшті жұтылатын...... жүргізіледі. Сондықтан колориметрлер жарық

фильтрлерінің жыйынтығымен жабдықталады; өткізілетін жарықтың жінішке

спектральды әр...... әртүрлі компоненттердің концентрациясын жеке-жеке көз және... Көз

мөлшерімен өлшенетін колориметрде өлшенетін ерітінді... тек бір түсіреді, сол уақытта басқа бөлігіне

концентрациясы белгілі...... түседі.

Салыстырылулы ерітіндінің біреуінің 1 қабатының қалындығын немесе І... көз екі түс

тондары көзге бірдей болуына қол жеткізеді, осыдан соң 1, І арасындағы

белгілі қатынаста зерттелетін мүмкін.

Фотоэлектрлік колориметрлер көз мөлшерімен өлшейтіндерге қарағанда

өлшеудің үлкен нақтылығын қамтамассыз етеді; оларда сәулелену қабылдағышы

ретінде...... және... фотоэлектронды

көбейткіштер, фотокедергілер және фотодиодтар қолданылады. Қабылдағыштардың

фототогының күші оларға... және...... Тікелей ток күшінің есебімен

фотоэлектрлік... колориметрлер көп

тараған..........және өлшенетін

ерітінділерге әр электрлік және оптикалық

компенсатормен нөлге келтіріледі; бұл жағдайда есеп компенсатор шкаласынан

алынады. Компенсация...... қасиетінің тұрақсыздығы) дәлдікке әсерін минимумға жеткізуге

мүмкіндік береді. Колориметр көрсетулері ерітіндідегі...... бермейді; оларды анықтау үшін

концентрациясы белгілі.........қолданылады.

Колориметр көмегімен өлшеуді жүргізу жеңілдігімен және... көп... қиын талдау

әдістерінің дәлдігіне дес бермейді. Анықталатын концентрациялардың ең

төменгі шегі заттың түріне 10-8......концентрациялық фотоэлектрлі

колориметр КФК-2-мен танысайық. Бұл аспап толқын ұзындығы жарық сүзгілері

бөліп......315-980 нм... береді әрі ерітінділердің оптикалық тығыздығы мен және... бойынша да анықтай алады. Жетістірілген фотоэлектрлі концентрациялық

колориметр КФК–2 басқа бұл типті колориметрлерден әлдеқайда...... аударайық (сурет

2).

Сурет 2 – КФК–2 колориметрінің оптикалық сызбанұсқасы

Жарық қызғаң жарық көзінен (1), конденсордан (2) өтіп... Бұл (4) жөне (5) объективтермен олардың

300 мм қашықтықта орналасқан жазықтыққа... (10)... (9,11) орналастырылады. Лампа

сәулесінен шығатын спектрдың тар бөлімдерін таңдап алу үшін колориметрде

түсті жарық сүзгілері (8) жарық сүзгісі (6) жарық

ағынына спектрдың көрінетін бөлімінде жұмыс жасағанда (400 - 490... күшін азайту үшін спектрдің 400 - 500...... жарық сүзгілері орналастырылған.

Жарық ағыны жарық сүзгілерінен және кюветадан... онда өлшенетін ток пайда болады.

КФК – 2 колориметрімен жұмыс жасау барысында ток көзіне қосылған соң

кювета қойылатын бөлім (1)... жарық ағыны терезесі

өздігінен жабылады (сурет – 3). Алдын ала таңдалған жарық фильтр бұранда

көмегімен (6) ең... және "Дәл" (2) "Жуық - 100" тұтқасын (3) сол жағының соңына

дейін бұрап қояды.

1 – бөлім қақпағы; 2 – 3 – – 100» 4 –

тұтқа; 5 – тұтқа; 6 – бұранда; 7 – микроамперметр.

Сурет 3 –...бөліміне екі кювета қояды: біреуі дистильденген сумен, екіншісі

түсті ерітіндімен (стандартты немесе анализденетін). Алдымен жарық су бұранда (5) көмегімен салып, кювета бөлімінің

қақпағы жабылады (бұл жағдайда жарық ағынының терезесі ашылады). (4),...(7) көрсеткішін "0" келтіреді. (5)... бұрау арқылы суы бар кюветаны түсті

ерітінділі кюветаға ауыстырады. Микроамперметрдің көрсетуі "0"... ерітіндінің оптикалық тығыздығы болып

табылады. Әрбір...және...... 4-5 рет өлшеп, ортақ арифметикалық мәнін есептейді. Содан соң

градуирлеуші график сызады және сол...... рН-метр құралы

рН-метр – ерітіндіде, ауыз суында азық-түлік мен орта және техникалық процесстердің... бірге атрессивті ортада сутек

иондарының концентрациясын сипаттайтын сутекті көрсеткішін өлшеуге арналған

құрылғы.

рН-метрдің әрекеті ерітіндідегі сутегі иондарының активтілігіне –... ЭҚК мөлшерін өлшеуге

негізделген. Өлшеу схемасы мәні бойынша...... вольтметр болып есептелінеді (әдетте

өлшеу электроды – шыны, қосалқы – кіру өте – кіру тогы 10-10А (жақсы құралдарда 10-12А аз), кіру арасындағы айыру кедергісі 1011Ом

аз емес, бұл шыны – ішкі... кіру негізгі талабы.

Кердеудің рН-тан (шыны және......шамамен мынадай:

- қазіргі шыны электродтардың көбін хлорлыкүмісті электродпен жұпта

болғанда рН = 7, яғни бейтарап ЭҚК... тең (сілтілік) ортада рН, (әдетте шыны электродтар үшін 14-тен

аспайды) кернеу датчиктін 0-ден -0,41В......рН, кернеу датчиктің шығуында 0-ден +0,41В

көлемінде...... болып рН табылатын)

бақылауды қажет ететін көптеген өндірісте:...... косметологиялық, лак-

бояу, химиялық, азық-түлік өндірісінде және т.б. қолданылуы...... және топырақ зерттеушілердің,

агрохимиктердің, және де көшпелі,

сонымен қатар клинико-диагностикалық, сот-медициналық зертханаларда көптеп

қолданылады. Ақырғы... шаруашылықта судың

сапасын тұрмыстық жағдайда анықтауда, жер өндеу... – оптикалық диапазондағы электромагниттік сәулеленудің

толқындарының ұзындығы бойынша спекрлі құрамын зерттеуге, сәулеленумен

әрекеттескен объектілердің және... және де мен қолданылатын спектрлі

құрал. Спектрофотометрлер колориметрияда және...... әртүрлі толқын диапазонында (ультракүлгіннен

инфрақызылға дейін) жұмыс істей алады.

Спектрлі рұқсат берілетін бұл......Сәулелену ағынының шамасы бағаланатын толқын

ұзындығының жалғыз интервалының енімен...... 10 нм-ге тең. Бұл кез-келген сәулелену

спектрін өлшеуді жоғары нақтылықпен......бұдан дәлірек спектрофотометрлер 5нм мен 1нм-ге

тең жінішкерірек интервалдарда спектрды өлшеуді... және

екісәулелі деп екіге бөліп қарастыруға болады.