8,17,24,26,27,28 Билеттеги есептер

450 номиналды температурасын өлшеу үшін потенциометрдің дәлдік классын және өлшеу диапазонын таңдау егер салыстырмалы қателігі 0,5%-тен аспайтын болса өлшеу нәтижесін жазу. Егер потенциометрдің көрсетімі 455 , өлшеу нормаль жағдайда өткізілсе және әдістемелік қателік өте аз болса.

Шешімі

Өлшенетін параметрдің номиналды мәні потенциометрдің өлшеу диапазонының екінші жартысына түсу керектігін ескеріп, өлшеу диапазоны 0 - 600 дейін потенциометр таңдаймыз.

Салыстырмалы қателігі 0,4% тен аспауы үшін, абсолюттік қателігінің модулі келесі мәнінен аспауы керек:

Келтірілген қателіктің модулі келесі мәннен аспауы керек:

Бұл 0,37 дәлдік классына сәйкес және мұндай дәлдік классы бар аспаптар шығарылады. Дәлдік классының шамасы К=(1; 1,5; 2,0;2,5; 3,0; 4,0; 5,0; 6,0 ) Қатарынан таңдалынатын сандары. n=1; 0; -1; -2…

Сондықтан дәлдік классы 0,5 потенциометрін таңдаймыз. Онда абсолюттік қателігінің модулі келесі мәннен аспауы керек:

Жауабы: өлшеу нәтижесі келесі түрде жазылады

t=(455,0±2,25) °C

15,16,25 Билеттеги есептер

Берілгені: Құбырдың ауаға жылуберуін зерттеген кезде жылуберу коэффициенті келесі өрнекпен есептелінеді

Құбырдың конвекция арқылы берілетін жылу мөлшері Q электрқыздырғыштың тұтынатын қуаты арқылы анықтау үшін сол құбырдың кедергісін тоқ күшінің квадратына көбейтеміз .

Тоқ күшін өлшейтін амперметрдің шкаласы 0-50 А, дәлдік класы 0,25 , тоқтың номиналдық мәні 40 А. Тоқ күшін өлшеудің негізгі қателігі А аспау керек.

Құбыр кедергісі мен температура арсындағы тәуелділік арнайы тәжірибеден табылған және келесі өрнекпен анықталады

(2.3)

Температура t=0 болса, кедергінің мәні R =0,5 Ом, . Кедергіні өлшеу қателігі аспайды.

Құбыр үсті F ұзындығы l және оның диаметрі d арқылы анықталады

.

Ұзындық мәні l = 150 0,5 мм, диаметр d = 15 0,01 мм.

Құбыр қабырғасының температурасы градустауы ХК стандартты термоэлектрлік термометрмен өлшенеді. Термометр бос ұштарының ыдысы арқылы класы 0,05 ПП-63 зертханалық потенциометріне жалғастырылады. Қабырға температурасының номиналдық мәні 260 . ПП-63 потенциометрінің рұқсат етілетін қателігінің шегі, мВ, келесі өрнекпен анықталады

мұнда U – потенциометрдің көрсетімі, мВ;

U - шкала бөлігінің бағасы, мВ.

U =0,05 мВ.

Ауа температурасы құбырдан алыстау дәлдігі жоғары сынап термометрмен өлшенеді, оның шкаласы 0 – 100 және бөліктену бағасы 0,2 . Ауа температурасының номиналды мәні 75 .

Зертханалық құрылғысында жылуберу коэффициентін өлшеу қателігін бағалау. Әдістемелік қателіктеріне мән бермейміз. Өлшеу нәтижесін дөңгелектену ережелеріне сәйкес жазу керек.

Дара тапсырмалардың варианттары Б Қосымшада келтірілген , Б4, Б5, Б6 кестелерінде.

есептің шешімі

Жылуберу коэффициенті Q, F, және параметрлердің жанама өлшеулер нәтижесі ретінде анықталады. Сондықтан жылуберу коэффициентін анықтаудың абсолюттік қателігінің рұқсат етілетін шегі келесі өрнекпен есептелінеді

.

Барлық өлшенетін параметрлер рұқсат етілетін ауытқуымен анықталады, сондықтан жылуберу коэффициенті де кейбір рұқсат етілетін қателіктің шегімен бағаланады.

Жылу мөлшері Q электрқыздырғыштың қуаты бойынша анықталады. Сондықтан, Q өз кезегі бойынша I және R жанама өлшеулер нәтижесі болып табылады.

Құбыр температурасы градустауы ХА стандартты термоэлектрлік термометрмен, ПП-63 потенциометрмен бірге, өлшенеді. ТХА термоэлектрлік термометрдің рұқсат етілетін термо-ЭҚК ауытқуы тең болады мВ, егер , (кесте 4-7-3 [1]). ПП-63 потенциометрдің рұқсат етілетін қателігінің шегі

мВ;

мВ.

Термометрмен потенциометрдің қателіктері тәуелсіз шамалар деп жорамал жасағанда температура өлшеудің қосынды қателігінің . Онда

мВ,

бұл сәйкес немесе .

Құбыр кедергісі R өлшенген температура бойынша (2.3) өрнегімен анықталады

Ом.

R мәнін анықтау қателігі кедергіні өлшейтін аспап қателігімен және температураны өлшеу қателігімен анықталады. Аспап қателігі мынадан аспайды

Ом.

Температураны өлшеу қателігі мынадан аспайды

Ом.

Кедергіні анықтау қосынды қателігінің шегін бағалайық

Ом

немесе салыстырмалы шамасы .

Енді құбырдан ауаға берілетін жылу мөлшерін анықтау қателігін бағалауға болады

Вт,

онда

Вт.

Құбырдың үстін F анықтау қателігінің шегін бағалайық м ;

м .

Ауа температурасын өлшеу қателігін шыны термометрдің мінездемелері бойынша бағалайық. Термометрдің бөліктену бағасы 0,2 , шкаласы 0 – 100 , рұқсат етілетін қателіктің шегі . Онда = немесе .

Жылуберу коэффициентін анықтау қателігінің шегін бағалау үшін абсолюттік қателігін анықтау өрнегін пайдаланамыз. Алдымен туындыларын анықтаймыз

;

;

;

.

Жылуберу есептеу коэффициенті

.

Рұқсат етілетін салыстырмалы қателіктің шегі

.

Жауабы: , .