1.Баспа, жиктелуи, этиологиясы, клиникасы, диагностикасы, еми

Баспа, ангина (латынша ango — кысамын, туншыктырамын) — комейдеги бадамша бездерининкабынуынан болатын жукпалы ауру. Ангина – жалпы жити жукпалы ауру болып табылады, бул кезде жуткыншактын лимфааденоидтык шенбериндеги бадамша бездердин аркайсысында жити каыну процесси журеди, кобинесе тандайдын бадамша безинин жити кабынуы байкалады. Аурудын аскынуы: ревматизм, полиартрит, нефрит, созылмалы тонзиллит. Этиологиясы: ауруды тудыратын коздыргыштар: кокктар, таякшалар, вирусар, саныраукулакшалар, спирохета (узын буранда таризиди бактерия) жатады. Негизинен ауруды – А топтагы в – гемолитикалык стрептококк, сол сиякты алтын стафилококк, аденовирустар, пневмококк микроорганиздер коздырады. Таралу жолдары: ауа – силекей ушпалары аркылы, наукаспен тикелей катынаста болу жане аутоинфекциялык жол аркылы таралады. Ангина басталуына Б.С.Преображенскийдин айтуынша 3 турли себеп бар: 1) эпизодтык аутоинфекция. 2) эпидемиялык ахуал. 3) ангина созылмалы тонзилиттаи оршуи кезинде.

Патогенези: суыкка бейимделу кабилиетинин томендеуи, узакка созылган аурулар натижесинде организмнин инфекцияга карсы тура алмауы. Баспанын жиктелуи Б.С.Преображенский бойынша тонзилитти жити жане созылмалы деп боледи. Жити тонзилиттозибириншилик жане екиншилик деп болинеди. Биринши реттеги ангина - тандай, мурын – жуткыншак, тил, комей бадамшаларын баспасы. Фарингоскопиялык коринистерне байланысты клиникалык турлерин ажыратады.

• Бириншилик тараланган

• Фолликулалаык

• Лакуналык

• Ойыкжаралы – кабыршакты симановский – венсан ангинасы

• Фибоинозды

• Флегманозды

• Аралас турдеги ангина

Екнши реттеги салдарлык баспаларга мыналар атады

• Жити жукпалы аурулар ( дифтерия, кызамык, иш-сузек, туляремия)

• Кан аурулары кезиндеги баспалар (жукпалы мононуклеоздык, агранулоцитоздык, алейкиялык, лейкоздык).

Клиникасы:Баспа адам организминин турли жукпалы вирустарга карсы туру кабилети томендегенде, суык тигизгенде, витаминдер жетиспегенде, шаршаганда пайда болады. Баспа — бадамша бездерининисинип, жуткыншактынкызаруымен басталады; тамаккургап, жутындырмайды. Тамак бездериисинип, кол тигизбей ауырады. Дене кызуы котерилип, бас ауырады, буын сыркырайды, адам дел-сал болып алсирейди. Ауру аскынганда бадамша бездерикабынып, акшыл сары ирин пайда болады. Баспаны дер кезинде емдемесе, ортангы кулакка отуи мумкин. Мундай Баспа озинен-ози жарылады, кейде оган операция жасауга тура келеди. Баспанын жедел отетин жане созылмалы турлери бар.

Еми: Баспаны емдемесе, ауру буйрекке, журекке, т.б. органдарга шабуы мумкин. Сондыкта

н Баспанын алгашкы белгиси билинисимен даригерге жедел коринип, созылмалы турге откизбей емделу кажет. Б-мен ауырганда миндетти турде жатып емделу, тамакты жылы устау, мезгил-мезгил суйык тагам ишу, жылы компресс кою, жии-жии тамакты сода, туз еритиндилеримен шаю, антибиотиктер ишу кажет. Баспанын алдын алуда дене шыныктырудын, спортпен шугылданудын манызы зор.

2.Мурыннын канмен камтамасыз ету ерекшеликтери:.Сырткы мурын канмен камтамасыз етилуи коз артериясынын сонгы (a.dorsalis nasi) тармактарымен жане бет артериясынын (a.angularis) сонгы тармактарымен жузеге асады. Олар оз ара мурын тубири мен аркасынын тусында анастомоз курайды. Венозды кан сырткы мурыннан шыгып бет венысынын бастапкы бастапкы болимине (v.angularis) куяды. Калыпты жагдайда венозды кан, бет венасы бойымен ишки мойындырыкты венага карай багыттылады. Бирак есте сактайтын бир жай, бурышты вена (v.angularis) коз уясы веналарымен анастомоз курайды, олардан кан тикелеи каверноздв синуска агады.

Мурын куысынын канмен камтамасыз етилуи: a.sphenоpalatina. sphenоpalatina тесигинен отип мурын койнауларынын жане мурын койнауларын канмен камтамасыз етеды. А.sphenоpalatina тармактары aa.nasalis posterior laterals et septi. Латеральные и перегородные аретрии. Мурын кусынын алдынгы жогаргы боликтери жане торлы лабиринт коз артериясымен канмен камтамасыз етиледи. Онын тармактары: алдынгы торлы артерия (a.ethmoidalisanterior) арткы торлы артерия (a.ethmoidalis posterior). Мурын куысынын шырышты кабыгынын 3\1 болигинде Киссельбахово орны (locus Kiesselbachi) орналаскан. Мунда шырышты кабык жукарган болады жане де осы жерде кан кету кобырек байкалады.

8. билет

1.Жедел мастоидит- емизик тариздиосиндинин житикабынуы. Кабыну процеси суйек элементтерин де камтиды. Этиологиясы:Дамуы кобинде рахит, туберкулез, эксудатты диатез, микрофлора вируленттиги; жергиликти: жити орт иринди отитти емдемеу салдары, емизик тар осиндикуысынан эксудаттын сыртка дурыс шыкпауынан, ойткениосинди жасушалары жане туракты унгир (антрум)арасындагы катынас бузылуы, не антрумен дабыл куысы арасындагы байланыс жолынын бузылуы нат-де ягни кабынып исинген шырышты кабыктын байланыс тесиги битеп калуы асеринен болад.

Клиника:

• жалпы жагдай куйинин озгеруи.

• Дене кызыуынын котерилуи

• Кан курамынын рзгеруи

• Буйрек кызметынын озгеруы

жалпы: дене ыстыгы, жагдай нашарлау, кан курамынынозгериси, кулакта шу, ауырсыну тунде кушеюи, пульсти шу; Жергиликти: емизикше тар осинди терисинин гиперемиясы мен инфильтрациясы, дабыл жаргагы тусикызарып исинеди, кулактан ирин агады, нагыз отоскопиялык белгиси- сырткы есту жолынын суйек болигиндеги – арткы-жогкабыргасынын тусип кетуи; термоозгешелик;

Дигностика: рентген.

Еми: консервативти антибактериальды сезимталдыкка суйене отырып, аллергияга карсы заттар, физиотерапиялык процедуралар, периостты тесу, егер алынбаса хирургиялык- мастоидэктомия. Ягни кулак арткы жол арк емизикше тар осиндинин каиозды тинин алу.