Методологиялық сапаны жүйеленген бағалануы

Осы мақсатпен КН және ДЕХ-ды бағалаудың түрлі құралдары қолданылады. Бірақ едәуір түсінікті Халықаралық сұраушысы AGREE (Appraisal of Guidelines Research and Evaluation / Нұсқауларды Сараптау және Аттестациялау бойынша сұраушы) – халықаралық қауымдастықпен қабылданған, 13 еуропалық тілге (соның ішінде орыс) аударылған, КН және ДЕХ бағалауға арналған алғашқы құрал ДДҰ-нан мақұлдау алған, сонымен қатар Еуропаның Кеңесімен қолданылуға ұсынылған.

AGREE қолдану жұмыстық топқа келесіге рұқсат береді:

• Бағаланып жатқан КН және ДЕХ оларға талап етілетін сапа критерийлеріне жауап беретініне көз жеткізу;

• Өңделуі үрдісі кезінде қолданылған КН және ДЕХ мазмұны және методологияның сұрақтарына назар салу;

• Әрбір КН және ДЕХ сарапшыларымен қойылатын баға келіспеушіліктерді анықтауға және белгілі бір (едәуір даулы) сұрақтарды бөлшектеп талқылауда күшті жұмылдыруға көмектеседі;

• Жұмыстық топқа КН және ДЕХ өңдеу үрдісін жүйелеуге және құжаттауға рұқсат береді.

АGRЕЕ сұраушысы материалды және ұсыныстардың кейбір аспектілерін ұсынудың сапасын бағалауға рұқсат береді. Ол клиникалық ұсыныстардың күтілетін нәтижелілігінің, яғни қажетті нәтижеге жету мүмкіндігінің бағалануын қамтамасыз етеді. Сұраушы аурудың клиникалық соңына ұсыныстардың әсерін бағалауға рұқсат етпейді.

АGREE сұраушысында қолданылған бағалану критерийлерінің көпшілігі зерттеу дәлелдерден гөрі, теоретикалық болжамдарға негізделуі керек. Олар клиникалық ұсыныстарды өңдеу облысындағы таным және кең тәжірибесі бар бірнеше елдердің зерттеушілері арасындағы дискуссиялар барысында өңделген болатын. Осылайша, АGREE сұраушысы қазіргі уақытта осы сұрақ бойынша білімдердің деңгейін қарастыруы қажет.

АGRЕЕ сұраушысы жергілікті, аймақтық, жалпыұлттық, халықаралық үкіметтік емес немесе үкіметтік ұйымдармен өңделген клиникалық ұсыныстарды сараптауға арналған. Бұл клиникалық ұсыныстарға жатады:

• Жаңа клиникалық ұсыныстар

• Бар клиникалық ұсыныстар

• Бар клиникалық ұсыныстардың жаңартулары.

АGRЕЕ сұраушысы жалпы сипатқа ие және кез келген ауруларды диагностикалау, алдын-алу және емдеу бойынша клиникалық ұсыныстарды бағалау үшін қолданылуы мүмкін. Сұраушы баспа және электрондық түрде ұсынылған клиникалық ұсыныстарды бағалау үшін қолданылуы мүмкін. AGRЕЕ сұраушысы келесіні қолдану үшін арналған:

• Мемлекеттік мекемелер қандай клиникалық ұсыныстарды тәжірибеге енгізілуі керек екендігі туралы көмек ретінде шешімді қабылдауда. Осы жағдайларда сұраушыны қолдану ресми сараптама үрдісінің бір бөлігі болуы керек.

• Клиникалық ұсыныстардың құрастырушылары өңдеудің құрылған және қатаң методологиясына және, сонымен қатар, өз ұсыныстар сапасын өзіндік бағалау үшін ілеседі

• Ұсыныстарды енгізуден бұрын, олар медициналық қызметкерлермен өзіндік бағалануы үшін.

• Оқытушылармен медициналық қызметкерлерді оқытуда көмектесу үшін жарияланатын мәліметтерді сыни қабылдаудың дағдыларына .

Бар құжаттарды бағалау кезінде AGREE критерийлері – бұл «алтын стандарт», немесе эталон екендігін есепке алу керек. Тәжірибеде өңделетін құжаттардың біреуі де эталонға толық сәйкес келмейді. Сондықтан негізгі міндеті бағаны қоюда емес, КН және ДЕХ құруда және бейімдеуде есептелетін жеткіліксіздіктері мен әлсіз жақтарын анықтауда.