- •Сэнсавыя разрады прыметніка
- •Формы ступеней параўнання прыметнікаў
- •Запомні!
- •Адрознівайце!
- •Правапіс суфіксаў прыметнікаў
- •1. Утварыце прыметнік ад назоўнікаў
- •Практыкаванні па тэме “Прыметнік”
- •Ці правільна ўжыты формы ступеняў параўнання прыметнікаў?
- •3. Знайдзіце сказы з граматычнымі памылкамі і запішыце выпраўленыя варыянты.
- •4. Знайсці і выправіць памылкі ва ўжыванні ступені параўнання прыметніка. Запісаць правільна.
- •5. Утварыце ступені параўнання ад прыметнікаў лёгкі, прыгожы.
- •Практыкаванні
- •Знайдзіце памылкі ў перакладзе прыметнікаў?
Формы ступеней параўнання прыметнікаў
вясёлы, добры, дрэнны, вялікі, малы, прыгожы
Ступень параўнання
|
Вышэйшая |
Найвышэйшая |
Простая
|
весялейшы, прыгажэйшы
лепшы, горшы большы, меншы |
най весялейшы, найпрыгажэйшы
найлепшы, найгоршы найбольшы, найменшы |
Складаная
|
больш вясёлы менш прыгожая |
найбольш вясёлы найменш прыгожы самая вясёлая |
Запомні!
нельга змешваць розныя формы ступеняў параўнання:
больш весялейшыу беларускай мове формы ступеняў параўнання падзвіжныя: ён весялейшы за (, чым, як)…, яна прыгажэйшая за (,чым, як)…, пар. у рускай мове: он красивее, она красивее, они красивее.
Прыметнікі маюць у суфіксе Е: Ванеў, Колеў,
а ў канчатку – Я: сіняга, летняму, сіняй (далі), летняй (ночы);
-
Ад жан. роду
Ад мужч. роду
-ін- -ын-
-аў- - оў - еў- ёў-
Сашын, Валін, Галін, настаўніцын, Вольчын
Сашаў, Колеў, настаўнікаў
Правільна: дзядулеў, дзядзеў.
Няправільна: дзядулін, дзядзін.
УВАГА!
Не ўтвараюць ні простых, ні складаных формаў ступеняў параўнання прыметнікі, якія абазначаюць абсалютную (колькасна нязменную, статычную) якасць:
са значэннем стану асобы ці жывой істоты
жывы, мёртвы, сонны; халасты, жанаты
прымета па знешняй адзнацы
бязногі, аднарукі, барадаты, вусаты, чубаты, хвастаты
масці жывёл і колер жывых істот ці прадметаў
вараны, гняды, буланы, шэры, шызы, русы; карычневы, кафейны, бэзавы, мышасты, паласаты, попельны, зямлісты, залацісты, бронзавы
прыметнікі, якія з’яўляюцца якаснымі толькі ў пераносным значэнні
жалезная воля, пшанічныя вусы, алавяныя вочы, каменнае сэрца
ўжываюцца ва ўстойлівых спалучэннях
лёгкая атлетыка, цяжкая прамысло-васць, Блізкі Усход.
складаныя прыметнікі
Бела-жоўты, ружоватвары
Утвараюцца толькі складаныя формы ступеняў параўнання наступныя группы прыметнікаў:
некаторыя невытворныя якасныя прыметнікі |
упарты, бадзёры, пануры, прыкры, варожы, благі, любы, ліхі, хцівы |
некаторыя вытворныя прыметнікі |
|
а) –н- |
радасны, надзейны, марозны, сумны, мірны, звычайны, адважны, стыхійны, трывожны, сардэчны, |
б) –ічн- (-ычн-) |
крытычны, паэтычны, гераічны, рытмічны |
в) –льн-, -альн-, яльн- |
натуральны, максімальны, спрыяльны,адчувальны |
г) –ів- (-ыв-), -лів- |
бурлівы, імклівы, фальшывы, дакучлівы |
д) –ат-, -аст-, -іт-, -авіт- |
касматы, стракаты, мурзаты, выгінасты, хваравіты |
е) –к-, -ск-, (-цк-) |
вёрткі, колкі, гнуткі, геройскі, таварыскі, здрадніцкі |
ж) -іст- |
агністы |
