Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Сэнсавыя разрады прыметніка.docx
Скачиваний:
16
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
38 Кб
Скачать
☆

Формы ступеней параўнання прыметнікаў

вясёлы, добры, дрэнны, вялікі, малы, прыгожы

Ступень параўнання

Вышэйшая

Найвышэйшая

Простая

весялейшы, прыгажэйшы

лепшы, горшы

большы, меншы

най весялейшы, найпрыгажэйшы

найлепшы, найгоршы

найбольшы, найменшы

Складаная

больш вясёлы

менш прыгожая

найбольш вясёлы

найменш прыгожы

самая вясёлая

Запомні!

  1. нельга змешваць розныя формы ступеняў параўнання: больш весялейшы

  2. у беларускай мове формы ступеняў параўнання падзвіжныя: ён весялейшы за (, чым, як)…, яна прыгажэйшая за (,чым, як)…, пар. у рускай мове: он красивее, она красивее, они красивее.

  3. Прыметнікі маюць у суфіксе Е: Ванеў, Колеў,

а ў канчатку – Я: сіняга, летняму, сіняй (далі), летняй (ночы);

Ад жан. роду

Ад мужч. роду

-ін- -ын-

-аў- - оў - еў- ёў-

Сашын, Валін, Галін, настаўніцын, Вольчын

Сашаў, Колеў, настаўнікаў

Правільна: дзядулеў, дзядзеў.

Няправільна: дзядулін, дзядзін.

УВАГА!

  1. Не ўтвараюць ні простых, ні складаных формаў ступеняў параўнання прыметнікі, якія абазначаюць абсалютную (колькасна нязменную, статычную) якасць:

    са значэннем стану асобы ці жывой істоты

    жывы, мёртвы, сонны; халасты, жанаты

    прымета па знешняй адзнацы

    бязногі, аднарукі, барадаты, вусаты, чубаты, хвастаты

    масці жывёл і колер жывых істот ці прадметаў

    вараны, гняды, буланы, шэры, шызы, ру­сы; карычневы, кафейны, бэзавы, мышасты, паласаты, попельны, зямлісты, залацісты, бронзавы

    прыметнікі, якія з’яўляюцца якаснымі толькі ў пераносным значэнні

    жалезная воля, пшанічныя вусы, алавяныя вочы, каменнае сэрца

    ўжываюцца ва ўстойлівых спалучэннях

    лёгкая атлетыка, цяжкая прамысло-васць, Блізкі Усход.

    складаныя прыметнікі

    Бела-жоўты, ружоватвары

  2. Утвараюцца толькі скла­даныя формы ступеняў параўнання наступныя группы прыметнікаў:

некаторыя невытворныя якасныя прыметнікі

упарты, бадзёры, пануры, прыкры, варожы, благі, любы, ліхі, хцівы

некаторыя вытворныя прыметнікі

а) –н-

радасны, надзейны, марозны, сумны, мірны, звычайны, адважны, стыхійны, трывожны, сардэчны,

б) –ічн- (-ычн-)

крытычны, паэтычны, гераічны, рытмічны

в) –льн-, -альн-, яльн-

натуральны, максімальны, спрыяльны,адчувальны

г) –ів- (-ыв-), -лів-

бурлівы, імклівы, фальшывы, дакучлівы

д) –ат-, -аст-, -іт-, -авіт-

касматы, стракаты, мурзаты, выгінасты, хваравіты

е) –к-, -ск-, (-цк-)

вёрткі, колкі, гнуткі, геройскі, таварыскі, здрадніцкі

ж) -іст-

агністы