- •Электроника
- •5В070200 – Автоматтандыру және басқару мамандығының барлық оқу түрі студенттері үшін есептеу-графикалық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •2 Есептеу-графикалық жұмыстарға тапсырма
- •3 Есептеу-графикалық жұмыстың есептерін шешудің мысалдары
- •3.2 Диодтың сипаттамалық кедергілері
- •3.3 Түзеткіштік диодтың параметрлері
- •3.4 Кернеудің параметрлік стабилизаторы
- •3.5 Стабилитронның тұрақтану кернеуіне температураның ықпалы
- •3.6 Күшейткіштің графоаналитикалық есептеуі
- •3.7 Күшейткіш коллекторындағы кернеуді есептеу
- •3.8 Комбинациялық логикалық сұлбаны синтездеу
- •Әдебиеттер
- •Мазмұны
- •Электроника
- •5В070200 – Автоматтандыру және басқару мамандығының барлық оқу түрі студенттері үшін есептеу-графикалық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •050013, Алматы, Байтурсынов көш., 126
2 Есептеу-графикалық жұмыстарға тапсырма
2.1 №1 ЕГЖ-қа тапсырма
№1 есеп
Донорлық қоспаның концентрациясы Nд атом/см3, акцепторлық қоспада - Nа атом/см3 құрайды (2.1 кесте), шала өткізгіштегі тасымалдаушылардың өзіндік концентрациясы - ni. Берілген температурада (Т) р-n өткелінің потенциалдарының түйісу айырымын табу керек (2.2 кесте).
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Nд |
2∙1015 |
3∙1015 |
6∙1015 |
4∙1016 |
5∙1016 |
7∙1016 |
5∙1016 |
3∙1016 |
3∙1015 |
4∙1016 4∙10164∙1016 |
Na |
2∙1018 |
2∙1018 |
2∙1017 |
2∙1018 |
3∙1019 |
8∙1017 |
6∙1017 |
2∙1018 |
5∙1017 |
2∙1018 |
2.1 кесте
2.2 - кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Т, оС |
20 |
25 |
27 |
18 |
21 |
19 |
30 |
28 |
22 |
25 |
ni |
2∙1014 |
2∙1013 |
3∙1014 |
5∙1013 |
4∙1014 |
3∙1014 |
4∙1013 |
5∙1015 |
3∙1013 |
4∙1013 |
№ 2 есеп
Т=300 К болған кезде диодтың кері тогы I0 (2.3 кесте). Тұрақты токтағы шала өткізгішті диодтың кедергісін және тура кернеу Uпр кезіндегі дифференциалдық кедергісін анықтау керек (2.4 кесте).
2.3 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
I0, мкА |
1,5 |
1 |
2 |
1,5 |
1,5 |
3,5 |
2,5 |
2,5 |
3 |
1,8 |
2.4 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Uтура,мВ |
150 |
180 |
200 |
150 |
100 |
250 |
150 |
200 |
140 |
150 |
№3 есеп
Жартылай өткізгішті диодта тура кернеу Uтура және температура кезінде тура тогы Iтура бар. U = U1 және U = 0 кернеулері кезінде кері токты I0, дифференциалды кедергіні rдиф. анықтау керек ( 2.5, 2.6 кестелерді қара).
2.5 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Iтура,А |
0,07 |
0,08 |
0,5 |
0,8 |
0,8 |
0,09 |
0,6 |
0,7 |
0.09 |
0.4 |
Uтура,В |
0.4 |
0.4 |
0,2 |
0,3 |
0,3 |
0,2 |
0,4 |
0,2 |
0,3 |
0,2 |
2.6 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Т,оС |
30 |
25 |
40 |
35 |
32 |
40 |
35 |
40 |
30 |
32 |
U1,В |
0,2 |
0,2 |
0,1 |
0,4 |
0,2 |
0,1 |
0,2 |
0,1 |
0,2 |
0.4 |
№4 есеп
Кернеудің параметрлік тұрақтандырғыш сұлбасындағы жүктеменің кернеуі Rн . Стабилитронның сипаттамалары: Uтұр – тұрақтандыру кернеуі, Iтұр.макс.‑ тұрақтандырудың максимал тогы, Iтұр.мин .‑ тұрақтандырудың минимал тогы (2.7 кесте). Кіріс кернеу Uкірмин.-дан Uкірмакс.-ға дейін өзгереді (2.8 кесте). Тұрақтандырғыштың сұлбасын, стабилитронның вольт-амперлік сипаттамасын және ондағы жүктеме сызығын келтіру керек. Балласттық кедергіні Rб табу қажет. Uкір өзгеруіндегі барлық аясында тұрақтандыру болу мүмкіндігін анықтау керек.
2.7 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Rж,кОм |
0,6 |
1 |
1 |
0,8 |
1,5 |
1,5 |
2 |
2 |
3 |
2,5 |
Uтұр,В |
8 |
5 |
6 |
6,5 |
7 |
8 |
6,8 |
9 |
10 |
5 |
Iтұр.мин,мА |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
0,7 |
0,8 |
0,5 |
0,5 |
0,6 |
0,8 |
0.5 |
Iтұр.макс,мА |
2,5 |
1,5 |
3 |
3,2 |
3,1 |
2,5 |
3 |
2,8 |
2,9 |
3.2 |
2.8 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Uкір.мин,В |
9 |
7 |
8 |
10 |
10 |
10 |
10 |
12 |
12 |
8 |
Uкір.макс,В |
20 |
17 |
18 |
20 |
22 |
22 |
20 |
24 |
23 |
15 |
№5 есеп
Стабилитрон кернеуінің температуралық коэффициенті αн. %/ оС, 200С кезінде стабилизацияның кернеуі - Uст В, (2.9- кесте). Т,0С кезінде стабилизация кернеуі қандай болатынын анықтау керек (2.10- кесте).
2.9 кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
αн, %/ оС |
0,02 |
0,03 |
0,01 |
0,05 |
0,04 |
0,04 |
0,05 |
0,03 |
0,02 |
0,03 |
Uтұр,В |
10 |
9 |
8 |
8 |
6,2 |
5,6 |
10 |
15 |
12 |
5,6 |
2.10 - кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
||||||||||
Нұсқа |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
Т,0С |
40 |
50 |
60 |
70 |
50 |
70 |
60 |
60 |
60 |
70 |
2.2 №2 ЕГЖ-қа тапсырма
№1 есеп
VT транзисторы тыныштық күйдегі база тоғының ығысуы бар ОЭ сұлбасы (2.1 сурет) бойынша күшейткіштік каскадқа қосылған. База тізбегіне ығысуды беру үшін Rб резисторы пайдаланылады. Каскад теріс Ек кернеуі бар бір энергия көзінен қоректенеді. База тоғының тұрақты құраушысы Iб0, база тоғының айнымалы құраушысы Imб, жүктеме резисторының кедергісі Rк, коллектормен жиналатын максимал рұқсат етілген қуат РКmax (2.11- кесте) берілген. Күшейтілетін тербелістің жиілік диапазоны fт fж (2.12- кесте).
Күшейткіштің графоаналитикалық есебін орындау керек.
Оған мынандай талаптар қойылады:
а) РКmax сызығын салу керек;
б) шығыс сипаттамалары бойынша мына шамаларды табу керек:
тұрақты құраушы коллектор тоғын Iк0;
тұрақты құраушы коллектор-эмиттер кернеуін Uкэ0;
айнымалы құраушы коллектор тоғының амплитудасын Imк;
шығыс қуатын Ршығ;
шығыс кернеудің амплитудасын UmR = Umкэ;
тоқ бойынша күшейту коэффициентін КI;
коллекторлық тізбектегі толық жұмсалатын қуатты Р0;
коллекторлық тізбектегі ПӘК .
Тыныштық режиміндегі коллекторда бөлінетін Рк0 қуаты максималды рұқсат етілген РКmax қуатынан асып кетпейтінін тексеру қажет.
в) кіріс сипаттамаларының көмегімен мыналарды анықтау керек:
ығысу кернеуін Uбэ0;
кіріс сигналының амплитудасын Umбэ;
кіріс қуатты Ркір;
кернеу КU және қуат КP бойынша күшейту коэффициенттерін;
каскадтың кіріс кедергісін Rкір;
резистордың кедергісін Rб;
бөлгіш конденсатордың сыйымдылығын СР;
г) күшейткіштің жұмыс нүктелері үшін мына параметрлерді табу h21э, h22э, Rшығ = 1/ h22э, h11э, және осыған сәйкес КI, КU, КР, Rкір шамаларын есептеу қажет.
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
|||||
№ вар. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
VT |
КТ317А |
КТ313А |
КТ361Б |
КТ120А |
ГТ402Д |
Ек, В |
4 |
6 |
25 |
0,8 |
6 |
Iб0, мА |
0,005 |
0,5 |
0,2 |
0,4 |
3 |
Imб, мА |
0,002 |
0,1 |
0,1 |
0,2 |
1 |
Rк, кОм |
10 |
0,2 |
0,5 |
0,05 |
0,02 |
Pkmax, Вт |
0.001 |
0.1 |
0,75 |
0,012 |
2,0 |
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
|||||
№ вар. |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
VT |
КТ501А |
КТ601А |
КТ803А |
ГТ703А |
КТ902А |
Ек, В |
30 |
60 |
50 |
15 |
30 |
Iб0, мА |
0,15 |
0,15 |
75 |
10 |
24 |
Imб, мА |
0,05 |
0,075 |
20 |
100 |
8 |
Rк, кОм |
2,5 |
1,5 |
0,0125 |
0,01 |
0,012 |
Pkmax, Вт |
0,35 |
1.5 |
150 |
15 |
40 |
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
|||||
№ вар. |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
fт, Гц |
100 |
150 |
80 |
95 |
120 |
fж, кГц |
6 |
8 |
5 |
6 |
9 |
2.12 кестенің жалғасы
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
|||||
№ вар. |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
fт, Гц |
100 |
120 |
150 |
100 |
150 |
fж, кГц |
12 |
10 |
18 |
9 |
7 |
№2 есеп
2.2,а
суретте көрсетілген схемада тоқ бойынша
беріліс коэффициенті
бар транзистор базасының тізбегінде
бөлгіш қолданылады (2.13- кесте). Егер
берілген
болса,
кернеуін
табу қажет
(2.14-
кесте).
2.13 - кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры |
||||||||||
вариант |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
|
49 |
30 |
29 |
35 |
45 |
20 |
38 |
25 |
29 |
35 |
EK,В |
15 |
10 |
12 |
10 |
15 |
10 |
12 |
15 |
10 |
12 |
2.14 - кесте
Сынақ кітапшасы нөмірінің соңынан екінші цифры |
|||||||||||
вариант |
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
R1,кОм |
100 |
33 |
75 |
150 |
33 |
150 |
33 |
75 |
75 |
150 |
100 |
R2,кОм |
51 |
15 |
33 |
51 |
10 |
51 |
10 |
33 |
33 |
51 |
33 |
RK,кОм |
2 |
1,5 |
1 |
2 |
2 |
2 |
1 |
2 |
2 |
1 |
1 |
RЭ,кОм |
0.51 |
0,2 |
0,33 |
0,1 |
0,2 |
0,1 |
0,33 |
0,2 |
0,1 |
0,33 |
0,33 |
2.3 №3 ЕГЖ-қа тапсырма
Комбинациялық логикалық сұлбаны сентездеуді жүргізу, яғни:
берілген ақиқат кестесі бойынша (2.15, 2.16 кестелер) дизъюнктивті қалыпты формада (ДҚФ)логикалық өрнекті жазу;
Карно картасын пайдаланып, логикалық өрнектің минимизациясын жүргізу;
ЖӘНЕ-ЕМЕС базисіне өрнекті келтіру;
ЖӘНЕ-ЕМЕС логикалық элементінде сұлбаны құру;
сұлбаның кірісі мен шығысында сигналдардың уақытқа байланысты диаграммаларын салу керек.
2.15 - кесте
Барлық варианттар үшін жалпы мәліметтер |
Варианттар (сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры бойынша) |
|||||||||||||
Жи-нақ
|
Кіріс сигналдары |
Шығыс сигналдары |
||||||||||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
|||||
|
X1 |
X2 |
X3 |
X4 |
Y1 |
Y2 |
Y3 |
Y4 |
Y5 |
Y6 |
Y7 |
Y8 |
Y9 |
Y0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
2 |
0 |
0 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
3 |
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
4 |
0 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
5 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
6 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
7 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
2. 15 кестенің жалғасы
Барлық варианттар үшін жалпы мәліметтер |
Варианттар (сынақ кітапшасы нөмірінің соңғы цифры бойынша) |
|||||||||||||
Жи-нақ
|
Кіріс сигналдары |
Шығыс сигналдары |
||||||||||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
0 |
|||||
X1 |
X2 |
X3 |
X4 |
Y1 |
Y2 |
Y3 |
Y4 |
Y5 |
Y6 |
Y7 |
Y8 |
Y9 |
Y0 |
|
8 |
1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
9 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
10 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
11 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
12 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
0 |
13 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
1 |
0 |
0 |
14 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
0 |
0 |
0 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
15 |
1 |
1 |
1 |
1 |
0 |
1 |
1 |
1 |
0 |
0 |
1 |
1 |
1 |
1 |
