3.Жорамалдарды тексерудің негізгі кезендері.

Екі бас жиынтықты Х пен У және таңдама жиынтық нәтижелері бойынша Н₀ жорамалды тексеруін талап етеді.

Жорамалды тексеру 5 кезеңнен құралады:

1. Зерделеуде нольдік не алтернативті жорамалдарды

2. Таңдамадан қажетті мәліметтерді алу

3. Н₀ жауапты статикалық критерияны есептеу

4. Статистикалық критерия мәліметтерін, тарау ықтимал мәліметтермен салыстыру

5. Айқындық (Р) деңгейін және нәтижесін дәлелдеу

Н₀ – жорамалды, орташа дисперсия және орташа таңдаманы анықтау қажет.

Келесі статистикалық критерийді анықтаймыз «Z»

Z

N_y –таңдама көлемі

№ 40 билет

1. Берілген сенім ықтималдығы бойынша сенім аралықтарын табу.

2. Параметрлердің арасындағы күш мен байланыстың сипатың анықтау.

3.SAS, SPSS , STATISTICA қолданбалы бағдарламалар пакетінқолданып,биомедициналық деректерге статистикалық талдаулар жасау.Соңғы кезде мәліметтерді өңдеуде өте кең түрде “Statistica for windows” статистикалық пакеттер қолданылуда.

• “Statistica” пакетінің ерекшелігі

1. функциональдық алгаритімініңкөптігі

2. Алдын-ала дайындалған міндеттер (230>)

3. Ғылыми зерттеуге мәліметтерді талдауды өткізу

4. қолжетерлігі

“Statistica” пакетінің кемшілігі

• Эксперименттің жоспарлау әдісінің жоқтығы

• сапалық бақылау әдістерінің графикалық бейнелеуінің жоктығы

№ 41 билет

1. Таралудың эмпириқалық функциясы.

Әр бір Х шамасының санына жағдайдың салыстырма жиілігін Х<Х анықтайтын Ғ_(х) функциясын таралудың эмперикалық функциясы дейміз Ғ_(х)= m_(х)/n m_(х) – байқау саны n – таңдама көлемі

2. Корреляциялық талдаудың негізгі ұғымдары және міндеттері.

Математикалық әдістер екі шаманың арасындағы корреляциялық байланысты ғана емес, статистикалық байланысты анықтауға мүмкіндік береді. У шаманың Х шамамен статистикалық байланысы дегеніміз, белгілі таралу заңымен сипатталатын Х шаманың әр бір мәніне, көп мүмкіндік мәні арасынан У шаманың көп көп мүмкіндік мәнінекелуі.

Кездейсоқ шаманың таралуын заң толығымен сипаттайды, сол себептен екі шаманың арасындағы байланысты анықтау үшін, олардың таралуының арасындағы байланысты анықтау қажет, бұл өте күрделі. Осы жағдайды еске алып, екі шаманың арасындағы корреляциялық байланысты анықтаумен ғана шектеледі. Екі шаманың арасындағыкорреляциялық байланыс дегеніміз, бір шаманың өзгеруі екінші шаманың өзгеруіне себеп болады. У шаманың Х шамасымен корреляциялық байланысын келесі формула көмегімен сипаттауға болады.

М(У)Х=f(Х) (1)

М(У)Х – берілген Х мәніне сәйкес У шаманың шарты математикалық күтуі.

Х-Хп шаманың бөлек мәндері. f(Х )- кейбір функциялар.

(1) теңдеу, У шаманың Х шамасына теңдеу регрессиясы деп аталады.

Кері корреляциялық байланысты Х шаманың У шамасына теңдеу регрессиясы бойынша анықтауға болады.

М(Х)у=φ(У)

М(Х)у) – берілгенУ шаманың мәніне сәйкес, Х шаманың шарты орташа мәні, φ(У) – кейбір функциялар.

f(Х), φ(У) – У шаманың Х шамасына және Х шаманың У шамасына сәйкес регрессиялары деп аталады,оларды график арқылы бейнелеуді – регрессия сызықтары дейміз.

Егер сызықтары тік болса, корреляциялық байланысты сызықты дейміз, егер тік болмаса корреляциялық байланыс сызықты емес дейміз.

3. Эпидемиологиялық талдаудың негізгі критерийлері.Берілген аймақта берілген құбылыстың таралуына әсер ететін эпидемиологиялық процесстің ерекшелігін анықтау мақсатымен әдістердің жиынтығын және шараларды даярлауын –эпидемиологиялық талдау дейміз.

Эпидемиологиялық талдаудың критериилері:

• Әлеуметтік-экономикалық (еңбек жағдайы, тұрмыс жағдапйы,т.б.)

• Әлеуметтік биологиялық ( жасы, жынысы, т.б. )

• Экологиялық (қоршаған ортаның ластығы )

• ұйымдастыру-медициналық (медициналық жәрдемнің деңгейі, сапасы, қолжетерлігі)

Эпидемиологиялық талдаудың көрсеткіштері:

• Індет дерттерді тіркеу және талдау (құрамын, жиілігін )

• Індеттен тыс дерттерді тіркеу және талдау (құрамын, жиілігін )

• Диспансерлеу (диспансерлік әдісімен толық қамту көрсеткіші)

• Профилактикалық тексеру (жалпы, алғашқы сырқаттанушылық )

№ 42 билет