16. Көпсәулелі тарағышғы бар радиосигналдардың моделдері..

Радиотолқындарға таралуларға жолдарға ғимараттардан және басқа бөгеуілдерден берілетін сигналдың бірнеше рет шағылысулар нәтижесі сияқты жиі көпсәулелік (мно­го­лу­че­вость) пайда болады. Қозғалатын байланысты іске асыруда көпсәулелік әсерінен басқа сеансқа процессте абоненттің орын ауыстырумен мерзімді жиіліктер доплеровские жылжулары кейде пайда болып жатады. Тіпті, әрқайсы сәулелердің сигналдары әр түрлі мәндерге ие болады,олардың: амплитудалары, бастапқы фазалары, тоқтаулары және доплеровские жылжулары да әртүрлі болып келеді.

Жақын орналасқан жиіліктерде қатып қалулардың бірақ сипаты жаттығу бірдей, ал сигналдардың корреляциялары дәрежесі жеткілікті биік, сондықтан бұрмалаулар айқындалу бастап жатыр тек қана егер берілетін сигналдың жолағы осы каналдың когереттіліктері деп аталатын жолақтарының енінен асса, сол жағдайда – Bc . Берілетін сигналдың спектрі қанша кең болса, онда соншалықты үлкен дәрежеде жиілік-таңдаулы қатып қалуларға душар болады,сондықтанда берілген сигналдың спектрі кең болмауы тиімдірек. Жиілікті-уақытша сигналдардың жылжулары көпсәулелі канал байланысында таңдаулы және тәуелді болатын қатып қалуларға алып келеді.

Таралу (распространение)- қатып қалулармен (с замираниями ) күресу әдісі,сигналдарды қазіргі және бұрынғы ақпараттармен қабылдауға арналған бірнеше канал организацияларына негізделген. Теория бойынша, таратылған қабылдаудан ұтыс тек қана мына жағдайда болады: егер сигнал , қабылдау нүктесіне бірнеше тәуелсіз жолдар бойынша қолға түсетін жағдайда, сәулелердің шамамен бірдей орташа қуаты алып жатады (тек қана сонда болады, сонда кем дегенде бір келетін сигнал терең қатып қалуларға) ұшырамайды.

Қатып қалулармен (с замираниями ) күресудің екі әдісі бар: анықталған және анықталмаған тарату.

Байланыс канал бойынша анықталған таратуда бір немесе бірнеше мол сигналдарды береді, яғни тек қана пайдалы мәліметтен тұратын, негізгі сәуле сияқты.. Анықталған тарату әдістің осы уақытқа өте жиi қолданылып жатқан түрлері – кеңістіктік, жиілік және уақытша.

Мол сигналдар анықталмаған таратуда қолданылылмайды. Олардың рөлі бірнеше тәуелсіз сигналдың рөлін ойнап жатыр. Қабылдағыштың кірісінде пайда болады, көпсәулелі каналда декорреляция сигналының әсерінен

17. Сигналдардың таралуының негізгі әдістері. Сигнал жолдары және бұтақтарының таралуының ұйымдастыру әдістері.

Тарату (разнесение)- қатып қалулармен (с замираниями ) күресу әдісі,сигналдарды қазіргі және бұрынғы ақпараттармен қабылдауға арналған бірнеше канал организацияларына негізделген. Теория бойынша, таратылған қабылдаудан ұтыс тек қана мына жағдайда болады: егер сигнал , қабылдау нүктесіне бірнеше тәуелсіз жолдар бойынша қолға түсетін жағдайда, сәулелердің шамамен бірдей орташа қуаты алып жатады (тек қана сонда болады, сонда кем дегенде бір келетін сигнал терең қатып қалуларға) ұшырамайды.

Қатып қалулармен (с замираниями ) күресудің екі әдісі бар: анықталған және анықталмаған тарату.

Байланыс канал бойынша анықталған таратуда бір немесе бірнеше мол сигналдарды береді, яғни тек қана пайдалы мәліметтен тұратын, негізгі сәуле сияқты.. Анықталған тарату әдістің осы уақытқа өте жиi қолданылып жатқан түрлері – кеңістіктік, жиілік және уақытша.

Мол сигналдар анықталмаған таратуда қолданылылмайды. Олардың рөлі бірнеше тәуелсіз сигналдың рөлін ойнап жатыр. Қабылдағыштың кірісінде пайда болады, көпсәулелі каналда декорреляция сигналының әсерінен .

Кеңістіктік тарату- ең алғашқы қатып қалумен күресудегі әдістердің түрі. Ол 1927 ж. Іске асты және бірнеше антенналарға қолдануда негізделді.Тиімді қабылдауды қамтамасыз ету үшін ,мысалы екі антеннаға, 10 немесе 20 н дан кем емес қашықтыққа таратсақ жеткілікті. (н – толқын ұзындығы)

Бұл жағдайда қосымша жиіліктік ресурс қажет етілмейді, қосымша антенналарды қолдану қажеттілігі станциялар жабдығын едәуір күрделендіріп жатыр.

Кеңістіктік таратудың бірнеше түрі бар. Базалық станцияларда негізінен кеңістіктік таратудың.

көлденең тұрғыда таралуы іске асады.

Егер кеңістіктің таратулар дың басқа бір түрі әсер етсе – поляризациялық, онда сигналдар жіберіледі және (тік және көлденең) әртүрлі ортогональ поляризациялармен қабылданып жатыр.

Жиіліктік тарату бұрынғы және жаңа сигналдардың әртүрлі жиіліктерде сәулеленулеріне негізделген.

Уақытша тарату CDMA-Желілерде сол рөлді атқарады, уақытша (TDMA) рұқсатпен басқарылатын жүйелердегідей.Бұл әдісті қателік пакеттерімен күресуде қолдануда ,терең қатып қалуларда пайда болатын, поблочное перемежение қатені түзетуші кодтармен бірге қолданылады.

Бөгеуілге шыдамдылық сипаттамаларын жақсарту(Улучшение характеристик помехоустойчивости) . Бөгеуілге шыдамдылықтарды көтеру әдістері кодтық доступ жүйелерінде қолданылады (CDMA) Радиотолқындардағы қатып қалуларға және көп сәуле таралу шарттарындағы жұмыста, таржолақты сигналдарды қабылдауда қолданған, сол маңызды айырмашылығы болып жатыр.

Қозғалатын байланысты іске асыруда көпсәулелік әсерінен басқа сеансқа процессте абоненттің орын ауыстырумен мерзімді жиіліктер доплеровские жылжулары кейде пайда болып жатады. Тіпті, әрқайсы сәулелердің сигналдары әр түрлі мәндерге ие болады,олардың: амплитудалары, бастапқы фазалары, тоқтаулары және доплеровские жылжулары да әртүрлі болып келеді.

Жақын орналасқан жиіліктерде қатып қалулардың бірақ сипаты жаттығу бірдей, ал сигналдардың корреляциялары дәрежесі жеткілікті биік, сондықтан бұрмалаулар айқындалу бастап жатыр тек қана егер берілетін сигналдың жолағы осы каналдың когереттіліктері деп аталатын жолақтарының енінен асса, сол жағдайда – Bc . Берілетін сигналдың спектрі қанша кең болса, онда соншалықты үлкен дәрежеде жиілік-таңдаулы қатып қалуларға душар болады,сондықтанда берілген сигналдың спектрі кең болмауы тиімдірек.