3. XXғасырдың ресми іс қағаздары. 4. XXғасырдың ресми іс қағаздары. Ресми іс қағаздар тілі әдеби тілдің бір тармағы

Əдеби шығарманың көркемдік құралы – тіл. Əдеби тіл жалпы халықтық

тілдің ең жоғары формасы болып есептеледі. Қоғамның, мемлекеттің

дамуымен байланысты, сол мемлекет тілінің байлығы, мəдениеті артып,

қолдану аясы да кеңейе түседі. Мемлекет тілі – көркем əдебиеттің,

ғылымның, іс қағаздардың, өнер-білімнің, баспасөздің тілі. Көркем əдебиет

тілі ойды жəне сезімді образ арқылы бейнелейтін айрықша өнер. Тіл көркем

шығармада ерекше эстетикалық қызмет атқарады. Көркем шығармада да

ресми, іс қағаздар тілдеріне тəн стилдік элементтер кездеседі.

ХХ ғасырдың басында қазақ халқының өміріндегі саяси-əлеуметтік жəне

ғылым, білім өнер саласындағы өзгерістер жаңа атаулар, ұғымдар,

терминдер, терминдік сөз орамдарының пайда болуына əкелді.

1929-30 жылдары іс қағаздарын қазақ тілінде жүргізу, ана тілдерінде мектеп

ашу, кеңсе жұмыстарын ана тілінде жүргізу, газет, журнал, кітаптарды ана

тілінде шығару шараларына ерекше көңіл бөлінді. Ресми іс қағаздар стилі

жедел дами бастады. Əртүрлі қатынас қағаздары, қаулы-қарарлар, нұсқаулар,

указдар, актілер, мінездеме, рапорт, шарт, бұйрық, есеп, протокол, өкім

сияқты құжаттардың құрылысын, терминологиясын, стилдік ерекшеліктерін

қалыптастыру қолға алынды.

Қ азақ тілінде шыққан алғашқы басылымдар ресми-іс қағаздар стилінің

қалыптасып, ары қарай дамуына əсерін тигізді.Өнер мен білім, ғылым жəне

техника саласындағы жаңа терминдер, жаңа мағыналы сөздер 1920-30

жылдары аударма атаулар түрінде көбірек байқалды. Мысалы: тоқтам –

қаулы, қарар, шешім; жоғарғы өркендер – жоғарғы орындар; алушы –

подписчик; есеп-хисабы – отчет; қол баспа машинесі – жазу машинкасы;

қадірлі сақшы – құрметті карауыл; орындау комитеті – атқару комитеті;

жасау құралдары - өндіріс құралдары; үндеунама – обращение т.б. сөздері

қазіргіден гөрі өзгешелеу айтылып, кейбірі аударма атаулар түрінде кездесті.

Сол кезеңде жаңа атауларды, термин сөздерді қазақша аударып беру басым

болды. Соның салдарынан кейбір съезд, конференция, мəжіліс ұғымдары

«топ» деп қолданылды. Мысалы «партияның съезінде» деген сөздің орнына

«партианың тобында» деп жұмсалды. Сол сияқты радио, полиграф,

экспортная комиссия, реалист, стипендия, институт, коммунист,

бюллетень сөздері де ретсіз аударылды. Ол баспасөз материалдарындағы__

Художственные средство литературного произведения язык. Литературный язык считается высшей формат общенародного языка. Он связан с развитием общества, государства, он является богатством этого государства, развивается культура, растеряется сфере использования языка. Государственный язык- язык художественный литературы, науки, официальных бумаг, культуры и печати. Язык художественный литературы через образ воздействует на мысли и чувства. Язык выполняют в произведениях особую эстетическую роль. В художественный литературе встречаются деловые, официальные стилевые элементы языка.

В начале XX века в жизни казахского народа в политика-социальный, научной, образовании и культурный жизни появились новые называние, термины, понятия.

В 1929-30годахстали уделять внимание на ведение документаций на казахском языке, открывать школы на родном языке, на ведение официальных бумаг на родном языке, стали издавать газеты, журналы, книги на казахском языке. Стал развиваться официально деловой стиль языка. Началась работы над утверждением стилевых особенностей в разных деловых бумаг, решениях, протоколах, указах, актах, характеристиках, рапортах, соглашениях, приказах, отчетах в их системах и терминологиях.

Первые печатные издания на казахском языке утвердили официальный-деловой стиль и получили дальнейшее развитие. В культуре и знании, науке и технике появились новые термины, новые понятие, чем 1920-30 годах. Например: основание-решение, уважаемый охранник- почетный караул, исполняющий комитет- исполнительный комитет, производимая техника- производственная техника и т.д. слова звучат по-новому, некоторые производится по другому. В тот период начался новый перевод называний, терминов на казахский язык. По этой причине такие понятия как съезд, конференция, заседания, приминались как понятие группа. Например: вместо слова на партийном съезде употреблялось на партийной группе, а также неправильный перевод получили слова радио полиграф, экспертная комиссия, реалист, бюллетень. Это было в заметно по многим термином в переведенных словах в печатных изданиях.