Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
UMK2_dlya_stud_2012_lektsia_SRSP_SRS.doc
Скачиваний:
4
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

Лексикалық тақырып: Еуропалық одақ

1-тапсырма. Жаңа сөздерді пайдаланып, мәтінді оқып, аударыңыз.

Еуропалық одақ – халықаралық саяси және экономикалық бірлестік.

Еуропалық одақ комиссиясының штаб-пәтері Брюссельде орналасқан. Еуропалық одақ 1993 жылы Еуропа елдерінің қатысуымен құрылған.

1999 жылдың 1 қаңтарынан бастап, Еуропа елдерінде есеп айырысу операциялары үшін бірегей еуро (1996 жылға дейін ЭКЮ) валютасын енгізді. Еуропалық одақтың жалпы органдары мен институттарының қатарына Еуропалық комиссия, Еуропалық парламент, Еуропалық Одақтың Кеңесі, Еуропалық қауымдастықтардың комиссары, Еуропалық сот, Аудиторлар палатасы, сондай-ақ, экономикалық және әлеуметтік комитет, Аймақтар жөніндегі комитет жатады.

Еуропалық одақ әлемдегі ең ірі сауда қауымдастығы болып табылады. 1995 жылдың қаңтарында Қазақстан Республикасы мен Еуропалық одақ және оның мүше мемлекеттерінің арасында серіктестік және ынтымақтастық туралы келімісге қол қойылды.

Жаңа тәуелсіз мемлекеттерге, оның ішінде Қазақстанға Еуропалық одақ ТАСИС бағдарламасы шеңберінде үлкен көмек көрсетіп отыр. Бұл бағдарлама 1991 жылдан бастап орындалуда. («Қазақстан» энциклопедиясы, Алматы. 2001. 458-бет).

2-тапсырма. Сұрақтарға мәтіннен жауап іздеңіз.

  1. Еуропалық одақ қандай бірлестік?

  2. Ол қай елдердің қатысуымен құрылған?

  3. Еуро валютасы қай жылы айналымға енгізілді?

  4. Еуропалық одақ қандай сауда қауымдастығы?

Еуропалық одақ бағдарламасы қай жылдан бастап орындалуда?

Сөздерді есте сақтаймыз

айқындау – выяснить, уточнить, вскрыть

айналым– оборот

бірлестік– объединения

бағыттар– направления

бағдарлама шеңберінде– в рамках программы

енгізу– включить, внедрить

есеп айырысу– рассчет (расчитываться)

қатысуымен– с присутствием, с участием

қауымдастық– ассоциация

құқын қорғау– защищать право

қарым-қатынастар– отношения

қорыту -плавить, выплавить

ынтымақтастық– сотрудничество,

содружество

серіктестік– компания

мақсат– цель

негіз– основание, основа, фундамент

төлем– платеж

теңдік– равенство, равноправие.

одақ– союз

орындау– выполнить

өрістету– расширять, распрастранение

3-тапсырма. Керекті сөздерді тауып жазыңыз.

  1. Соңғы … Еуропалық одақ мынадай бағыттарда жұмыс істейді.

  2. Әлеуметтік саладағы … одан әрі арттырады.

  3. Азия, Латын Америкасы, Африка құрылымындағы … саясатты жандандырады.

  4. Құқық қорғау және ішкі тәртіпті сақтау ісіне … байланыстарды өрістету мұратына қызмет етіп келеді.

Керекті сөздер: әріптестік, жылдары, үйлесімділікті, аймақтық.

4-тапсырма. Сөз, сөз тіркестерімен сөйлем құраңыз.

Экономикалық бірлестік, экономикалық қауымдастық, қолма-қол төлем, қауіпсіздік саласы, келісімшарт, Еуропалық қауымдастық, валюталық одақ.

5-тапсырма. Сөз тіркестерін жасаңыз.

1) саясат

2) сақтау

3) өрістету

4) ынтымақтастық

5) аудиторлар

6) есеп

7) құқық (право)

а) тәртіпті

ә) байланыстарды

б) сыртқы

в) палатасы

г) интеграциялық (интеграционный)

ғ) қорғау

д) айырысу

6-тапсырма. Орыс тіліне аударыңыз.

Еуропа елдері, орталық рынок, интеграциялық, ынтымақтастық, басты мақсаттары, банкноттар айналымы, есеп айырысу операциялары.

21-сабақ Еуропалық төлем одағы ОСӨЖ

Мазмұндау

Еуропалық төлем одағы – 1950-1958 жылдары Батыс Еуропаның он жеті елі арасында төлемдерді қамтамасыз ету мақсатымен әрекет еткен төлем жүйесі. Қатысушы елдердің өзара талаптары мен міндеттемелерін есепке алу халықаралық төлемдерді теңестіру жолымен жүзеге асырылатын көп жақты клирингтік жүйе. Еуропалық төлем одағы АҚШ-тың бастамасымен және қолдауымен құрылды. Оның валютасы халықаралық есептік ақша өлшемі – эпунит болды. Еуропалық төлем одағы шеңберіндегі есеп айырысу палатасының рөлін Халықаралық есеп айырысу банкі атқарды. 1958 жылдан бастап Еуропалық валюта келісімі шеңберіндегі төлем жүйесімен ауыстырылды.

(«Қазақстан» энциклопедиясы, Алматы 2001, 458-бет).

1-тапсырма. Сұрақтарға жауап беріңіз.

  1. Еуропалық төлем одағы қашан құрылды?

  2. Еуропалық төлем одағы қай елдің қолдауымен құрылды?

2-тапсырма. Сөйлем мүшесіне талдаңыз.

Бұл ұйым АҚШ-тың бастамасымен және қолдауымен құрылды. Оның валютасы халықаралық есептік ақша өлшемі – эпунит болды.

3-тапсырма. Мәтінді оқып, мазмұндаңыз.

21 сабақ. Еуропа экономикалық қоғамдастығы СӨЖ

Мазмұндау

Еуропа экономикалық қоғамдастығы – батыс Еуропа елдерінің аса ірі экономикалық одағы. 1957 жылы құрылған. Оған Батыс Еуропаның 12 мемлекеті: Германия, Франция, Италия, Бельгия, Дания, Нидерланд, Люксембург, Ұлыбритания, Ирландия, Греция, Испания, Португалия кіреді. Еуропа экономикалық қоғамдастықта біртұтас кеден одағы құрылып, мүше елдер арасында капиталдардың, тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің, жұмыс күшінің еркін орын ауыстыруына қойылатын шектеулерді жоятын ортақ нарық жұмыс істеді, сондай-ақ, бірыңғай валюта жүйесі құрылды. 1992 жылдан бастап ол Еуропа қауымдастығы деп аталды.

С. Тоқсанбай,(«Қазақстан» энциклопедиясы, Алматы 2001, 458-бет.).

1-тапсырма. Мәтінді оқып, мазмұндаңыз.

2-тапсырма. Сұрақтарға мәтіннен жауап іздеңіз.

  1. Еуропа экономикалық қоғамдастығы қашан құрылды?

  2. Оған неше мемлекет кіреді?

  3. 1992 жылдан бастап қоғамдастық қалай аталады?

3-тапсырма. Мәтіннен таныс емес сөздер мен сөз тіркестерін теріп жазыңыз.

4-тапсырма. Өзіңіз жазып алған таныс емес сөздермен сөйлем құраңыз.

22-сабақ Лексикалық тақырып: Еуразия экономикалық қауымдастығы.

Еуразия экономикалық қауымдастығы (ЕЭҚ) 2000 жылдың 10 қазанында Астана қаласында Белорусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан мемлекеттерінің қатысуымен құрылған саяси-экономикалық ұйым. Оған дейін бұл ұйым Кедендік одақ деп аталды. Еуразиялық одақ құру идеясын тұңғыш рет Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев 1994 жылы 28 наурызда В.Ломоносов атындағы ММУ-дің профессорлары мен оқытушылары алдында сөйлеген сөзінде ұсынды. 1995 жылы 28 қаңтарда Қазақстан, Ресей, Белорусь мемлекеттері арасында Кедендік одақ құру жөнінде келісім жасалды. Бұл Одаққа 1996 жылдың наурызында Қырғыз Республикасы, 1999 жылдың 26 ақпанында Тәжікстан Республикасы қосылды. Кедендік одақтың мақсаты - одаққа кіретін елдер арасында бірдей кедендік тариф қалыптастыру; мүше-мемлекеттердің кедендік аумақтарын біріктіріп, біртұтас кедендік аумақ жүйесіне көшу. 1996 жылдың 29 наурызында Белорусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей Президенттері экономика мен гуманитарлық салаларын дамытуды жетілдіру жөнінде келісімге қол қойды. Бұл келісімде Қазақстан Республикасы Президентінің Еуразиялық одақ құру жөніндегі көптеген идеялары мен ұсыныстары жүзеге асты. («Қазақстан» энциклопедиясы. Алматы, 2001. 448-бет.).

1-тапсырма. Мына сұрақтарға мәтіннен жауап іздеңіз.

Еуразиялық экономикалық одақ қандай ұйым?

Ол қашан және қай қалада құрылды?

Еуразиялық экономикалық одақ құру идеясын кім ұсынды?

Кедендік одақ құру келісімі қашан жасалды?

Бұл Одаққа 1996 жылы қандай республикалар қосылды?

Одақтың мақсаты қандай?

Кедендік одақ мемлекетаралық кеңесінің төрағасы кім?

Сөздік:

біртұтас – единый, монополитный, унитарный

бірлесу– объединяться, сплачиваться

деңгейге көшу – перейти в уровень

жүйесіне көшу – перейти в систему

жариялау – объявить, обнародовать

Кедендік одақ– Таможенный союз

келісім жасасу – соглашаться, делать договор

Қоғамдастық – общество

қосылу – присоединяться, прибавляться

қалыптасқан жағдайлар–

обычная обстановка

ұйым– организация

ұйымдасу- организовываться

Еуразиялық одақ– Еуразийский

союз

мәлімдеме – заявление, сообщение

шектеу – разграничить

Лексика-грамматикалық тапсырмалар

2-тапсырма. Мәтіннен жалқы зат есімдерді теріп жазыңыз.

3-тапсырма. Керекті жалғауларды жалғаңыз.

1. Еуразиялық одақ құру идея.... тұңғыш рет Қазақстан Республика..... ... Президент.. Н.Ә. Назарбаев ұсынды.

2. 1996 жыл... 29 наурыз.... экономика мен гуманитарлық салалар... дамыту...., жетілдіру жөнінде келісімге қол қойды.

3. Кедендік одақ... мақсат... – одақ... кіретін елдер арасында бірдей кедендік тариф қалыптастыру.

4-тапсырма. Сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз.

  1. Еуро – Еуропалық одаққа мүше елдерге арналған бірыңғай еуропалық валюта.

  2. Еуропалық одақ шешімі бойынша 2002 жылдан бастап қазіргі қолданылып жүрген ұлттық валюталардың орнына Еуро айналымға енді.

5-тапсырма. Жақшаның ішіндегі сөздерді қазақ тіліне аударыңыз.

1. Еуразия экономикалық (ассоциация) 2000 жылдың 10 қазанда Астана қаласында (образовалась).

2. Белорусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан мемлекеттерінің қатысуымен құрылған саяси-экономикалық (организация).

3. Еуразиялық одақ құру идеясын тұңғыш рет Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев (предложил).

22-сабақ Валюта ОСӨЖ

1. Тапсырма. Мәтінді мазмұндаңыз, аударыңыз.

Валюта 1. Елдің ақша бірлігіжәне түрлері (алтын, күміс, қағаз). Шетелдік мемлекеттер халықтарының есеп айырысуда пайдаланатын ақшалай белгісі (шетелдік валюта).

Қазіргі кезде көптеген елдерде қағаз валютаға негізделген ақша жүйесі тән сипат. Қағаз ақшалар оны айналыс құралы және төлем құралы функцияларында алмастыратын алтын белгісі болып табылады.

Валюталық белгіленім – қолданыстағы заңдық нормалар мен қалыптасқан тәжірибеге сәйкес шетелдік валюталардың бағамдарын белгілеу. Валюталық белгілеуді (бағамдауды) мемлекеттік (ұлттық) немесе ірі коммерциялық банктер жүргізеді. Әдетте валюталық белгіленім кезінде шетелдік валютаның ақшалай бірлігінің бағамы ұлттық валюта бірлігінің әлдеқанша санымен белгіленеді.

Валюталық бағам – олардың өтімділік қабілеті мен басқа да факторлар арқылы (төлем балансы жағдайына, инфляция деңгейіне қысқы мерзімдік капиталдардың еларалық ауысымы арқылы) белгіленетін әр түрлі елдердің ақша бірліктері арасындағы қатынас.

ЭКЮ дегеніміз – Европалық экономикалық кауымдастыққа мүше елдердің валюталары жиынтығына негізделген европалық валюталық бірлік.

ЕЭҚ шеңберінде біркелкі ақша жүйесіне көшкенде ЭКЮ негізгі валютаға айналады деген болжам бар.

22-сабақ

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]