Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
УМК каз 2015.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
132 Кб
Скачать
☆

1. Берілген амандасу түрлерін тез, баяу, сыпайы, көңілсіз, нәзік, құштарлық, таңғаларлық сезіммен айтып шығыңыз.

АПравая фигурная скобка 7 Левая фигурная скобка 8 мандасу түрлері

Сәлеметсіз бе! Амансыз ба!

Ассалаумағалейкум! Здравствуйте! Есенсіз бе!

Армысыз! Жақсымысыз!

Қайырлы таң! – Доброе утро!

Қайырлы күн! – Добрый день!

ҚПравая фигурная скобка 6 айырлы кеш! – Добрый вечер!

Кеш жарық!

Қош келіпсіз! – Добро пожаловать!

Қалай жеттіңіз! – Как Вы доехали?

Сізді көргеніме қуаныштымын! – Рад Вас видеть!

Алғыс айтам(ын)! – Благодарю!

Правая фигурная скобка 5

Халіңіз қалай?

Халіңіз жақсы ма? Как ваши дела?

Хал-жағдайыңыз қалай?

Правая фигурная скобка 4

Денсаулығыңыз қалай?

Денсаулық жақсы ма? Как ваше здоровье?

Тәуірсіз бе?

Көңіл-күйіңіз қалай? – Как ваше самочувствие?

Жақсы – хорошо нашар – плохо

Өте жақсы – очень хорошо жаман – плохо

ТПравая фигурная скобка 3 амаша – прекрасно жақсы емес

Жаман емес – неплохо онша емес неважно

Ойдағыдай – благополучно ойдағыдай емес

Тамаша – прекрасно

Тәуірмін – мне лучше (выздоравливаю)

Правая фигурная скобка 2

Қ ұдайға шүкір Шүкір

Құдай деп слава богу Шүкіршілік помаленьку

2. Мәтінді қысқа-нұсқа әңгімелеп беріңіз.

АМАНДАСУ САЛТЫ

Әр халықтың амандасу салттары әр түрлі. Мысалы, славян халықтары бір-біріне қол беріп амандасса, жапон, қытай үнді халықтары қос қолын бірлестіріп, маңдайына тигізіп тағзым ету арқылы амандасса, Шығыста арабтар кеудесіне қолын қусырып, түрікмендер қолдарын ұзын жеңіне тығып білдірген. Ал мұсылман халықтарында ертеде оң қолын жүрегінің басына апарып тағзым ету арқылы амандасу салты болған. Сондай-ақ мұсылман халықтарында амандық салты «Ассалаумағалейкум» деген сөзден басталады. Ол жақсы тілек: «Сізге алланың нұры жаусын» деген сөз. Жас адам жолы үлкен, жасы үлкен адамға алдымен қос қолын ұсынады, ал сәлем алушы қария: «Уағалейкумассалам!» - деп оң қолын береді. Ол: «Алланың рақым нұры маған бір есе жауса, сізге екі есе жаусын» деген сөз.

Осылай сәлемдесуден кейін амандасушылар бір-біріне:

  • Деніңіз сау ма?

  • Мал-жаныңыз аман ба?

  • Еліңіз тыныш па? – сұрақтарын қойып,

  • Деніміз сау,

  • Мал-жан аман.

  • Ел тыныш, - деген жауаптар қайырады.

Егер үй толы адам болса, сырттан келген адам отырғандардың ең үлкенінен бастап кішісіне дейін алма-кезек қол беріп амандасып шығып, отырғаннан кейін үй иесі ақсақалмен келген қонақ амандық-саулық сұрасады.

Көп жыл бойына көріспеген құрдас, ағайын-туыс адамдар қауышып амандасады.

Халқымызда алыстан келген ағайынға жиналып келіп амандасу, немесе алыс сапарға кетіп бара жатқан адамға жиналып барып «жол болсын» деп тілек айту дәстүрі бар.

3. «Сәлем – сөздің анасы» мақалын қалай түсінесіз. Екінші сабақ

Лексикалық тақырып: Қазіргі тұрғын үй

Тұрғын үй түрлері.

Қаладағы және ауылдағы тұрғын үй құрылысы.

Тұрғын үй дизайны.