Ондық бөлшектерді екілік санау жүйесіне ауыстыру.

Ондық бөлшек сандарды екілік санау жүйесіне ауыстыру үшін оны 2-ге көбейтіп, бүтін бөлікті іздеу керек. (үтірден кейін төрт таңбаға дейін)

Мысалы: 0,32210 8,8310

0.322*2=0.644 0 8:2=4 қалдық 0

0.644*2=1.288 1 4:2=2 қалдық 0

0.288*2=0.576 0 2:2=1 қалдық 0

0.576*2=1.152 1 1:2=0 қалдық 1

1.152*2=2.304>2 саналмайды – процесс тоқтатылады

Жауабы:

0,3222₁₀=0.0101₂ 0.83*2=1.66 бүтін бөлік 1

0.66*2=1.32 бүтін бөлік 1

0.32*2=0.64 бүтін бөлік 0

0.64*2=1.28 бүтін бөлік 1

Жауабы: 8,83=1000,1101

Ондық сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстыру.

Ондық жүйеден сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстыру үшін екілік жүйесі сияқты сандарды тек 8 санына бөлеміз. Егер алынған бөлінді 7-ден көп болса, онда оны да, қалдықты сақтап 8-ге бөлуге болады. Мысалы: Ондық жүйедегі 891 санын сегіздік санау жүйесіне келтірейік.

Шешімі: қалдық

891:8=111 3 111:8=13 7

13:8=1 5

1:8=0 1 (қалдық сегіздік санның үлкен цифры жазылады)

891₁₀=1573₈

Ондық сандарды он алтылық санау жүйесіне ауыстыру.

Ондық санды он алтылық санау жүйесіне ауыстыру үшін 16-ға бөлу керек.

Шешімі: қалдық

891:16 =55 11

55:16=3 7

3:16=0 3

89110=37B16

Студенттің өзіндік жеке жұмыс тапсырмалары:

1. Римдік санау жүйесінен ондық санау жүйесіне аударыңыз

	MMICVX		MMDXCXI
	DCVXLIX		LMCVX
	MDXCXI		DMDCIIL
	MICDCVX		DCVXIX
	DMICVL		MDXCXV
	MCVXIX		MCLVIIX
	CMDXCXI		MCVXLIX
	CDCVXDL		DXCLLXI
	MDCVXIX		CMDCVX
	МDMICVL		MМDXCX

2. Ондық сандарды келесі санау жүйелеріне ауыстырыңыз:

   1. Римдік санау жүйесіне

   2. Екілік санау жүйесіне

   3. Сегіздік санау жүйесіне

   4. Он алтылық санау жүйесіне

1. 32310

2. 12510

3. 15010

4. 22910

5. 28310

6. 8810

7. 42810

8. 25510

9. 31510

10. 32510

11. 18110

12. 25910

13. 17610

14. 65210

15. 78110

16. 86910

17. 82610

18. 42210

19. 64521

20. 81346