Пәннің мазмұны

Модуль I. Экономикалық талдаудың теориялық негіздері

1-ші Тақырып. Экономикалық талдаудың пәні мен міндеті, объектісі және мазмұны.

Экономикалық талдаудың мазмұны. Индукция және дедук­ция әдістері. Шаруашылық үдірістердегі себептік байланыстар. Экономикалық талдаудың пәні мен объектісі. Экономикалық талдаудың мақсаты мен оны пайдаланушылар. Экономикалық талдаудың міндеттері. Экономикалық талдау және шектес ғылымдар.

2-ші Тақырып. Экономикалық талдаудың әдістері мен тәсілдері

Экономикалық талдау әдістерінің түсінігі. Экономикалық талдаудың сипаттамалық ерекшеліктері. Экономикалық талдаудың әдістері мен тәсілдері дәстүрлік (абсолютті және қатысты айырымдар әдісі, орташа көлем әдісі, салыстыру әдісі, топтастыру әдісі, индекстік әдіс, тізбектелген қойылымдар әдісі, баланстық әдіс) және математикалық (математикалық статистика әдісі, энонометриялық әдістер, корреляционды-регрессиялық талдау әдіс).

3-ші Тақырып. Факторлық талдау

Факторларды жүйелендірудің қажеттілігі мен мазмұны. Детерминдік және стохастикалық әдістердегі факторларды жүйелендірудің негізгі тәсілдері. Детерминдік факторлық, модельдердің негізгі типтері. Модельдеу ережесі.

4-ші Тақырып. Қаржылық коэффициенттер әдсі

Қаржылық коэффициенттер. Төлем қабілеттілік және өтімділік көрсеткіштері. Табыстылық пен пайдалылық коэффициенттepi.Қорларды пайдаланудың тиімділік көрсеткіштері. Нарық белсенділігінің көрсеткіштері. Біріктірілген көрсеткіштер.

Модуль ІІ. Басқарушылық талдау

l-ші Тақырып. Басқарушылық талдаудың негізі

Басқарушылық талдаудың мақсаты мен міндеті. Басқарушылық талдаудың рөлі мен мәні. Басқарушылық және қаржылық талдау арасындағы байланыс. Басқарушылық талдаудың ақпарат көздері. Басқарушылық талдаудың ерекшеліктері мен негізі кезеңдері, мазмұны.

2-ші Тақырып. Компанияның маркетингтік қызметін талдау

Маркетингтік қызметті талдаудың мәні мен міндеті. Өнімге сұранысты және тапсырыстар портфелінің қалыптасуын талдау. Сұралмаған өнім тәуекелдігін бағалау. Өнімді жабдыктау нарығын талдау. Баға саясатын талдау. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін талдау.

3-ші Тақырып. Өнімді өткіу және өндірісті талдау

Өндірістік нәтижелерді талдаудың ақпарат көздері мен міндеттepi. Өнімді өткізу мен өндіріс динамикасын бағалау. Ассортимент және номенклатура бойынша, өндірістегі өлшмдерді талдау. Өнім көлеміне әсер ететін әртүрлі факторларды талдау. Өнім көлеміне құрылымдық ілгерілеудің әсерін талдау.Жұмыс ырғақтылығын талдау. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін талдау мен бағалау.

4-ші Тақырып. Өндірістік ресурстарды қолдануды талдау .

Еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуін талдау. Жұмыс уақыты қорын пайдалануды талдау. Еңбек өнімділігін талдау. Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін талдау. Өндірістің негізгi құралдармен қамтамасыз етілгендігін талдау. Негізгі құралдарды пайдаланудың тиімділігі мен қарқындылығын талдау. Материалдық ресурстармен қамтамасыз етілуін талдау. Материалдық ресурстар­ды пайдалану тиімділігін талдау.

5-ші Тақырып. Өнімнің өзіндік құнын талдау.

Өнімнің өзіндік құнын талдаудың ақпарат көздері, маңызы және міндеттері. Өнімнің өзіндік құнының құрамы мен құрылымы, Экономикалық элементтер бойынша, өнімді өткізу мен өндіріске кеткен шығындарды талдау. Шығындардың калькуляциялық баптары бойынша, өнімнің өзіндік құнын талдау. Жеке өнім түрлерінің өзіндік құнын талдау.

Модуль ІІІ. Қаржылық талдау.

1-ші Тақырып. Қаржылық талдаудың негізі

Қаржылық талдаудың мақсаты мен міндеті. Басқарушылық шешімдерді қабылдаудағы қаржылық талдаудың рөлі. Қаржылық және басқарушылық талдаудың өзара байланысы. Қаржылық тал­дау әдістері

2-ші Тақырып. Компанияның қаржылық жағдайын жалпы бағалау

Аналитикалық процедураларға сипаттама. Кәсіпорынның активтері мен пассивтерінің құрылымын талдау: пассив кұрылымын талдау, актив құрылымын талдау. Балансты тікелей және көлденең талдау. Салыстырмалы талдамалық баланс.

3-ші Тақырып. Баланс өтімділігін талдау

Өтімділік және төлем қабілеттік түсінігінің экономикалық, мазмұны. Өтімділіктің aбcoлюттi көрсеткіштері. Ағымдағы төлем қабілеттілік. Перспективтік төлем қабілеттілік. Өтімділіктің қатысты көрсеткіштері. Өтімділік негізгі көрсеткіштерінің серпінін экономикалық түсіндіру. Аралық көрсеткіштердің серпінін талдау және есеп айырысу.

4-ші Тақырып. Қаржылық тұрақтылықты талдау

Қаржылық тұрақтылықтың абсолюттік көрсеткшітері. Қаржылык тұрақтылықтың үш факторлы моделі. Қаржылық тұрактылықтың қатысты көрсеткштері мен оларды талдау. Қаржылық тұрақтылық коэффициенттерінің ерекшеліктерін түсіндіру. Баланстың қанағаттандырылмаған құрылымын бағалау (ішкі және сыртқы) белгілерінің жиынтығы. Компанияның абсолютті төлем қабілетсіздігі мен тұрақсыздығының түсінігі. Қарыз алушының қабілеттігін талдау.

5-ші Тақырып. Ақша ағынын талдау .

Ақша қаражаттары және олардың баламаларының түсінігі. Компанияның ақша қаражаттарын талдаудың мақсаты. Акша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп, оның талдамалық құндылығы. Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есептілікті қалыптастырудың тура және жанама әдістері, олардың жетістістіктері мен жетіспеушіліктері. Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есептілік құрылымы: компанияның қаржылық, инвестициялық ,операциондық қызметінен алынатын ақша ағыны. Ақша қаражаттарының таза ағынын анықтау.

6-шы Тақырып. Компанияның табыстылығын талдау

Компанияның табыстары мен шығастарын талдау. Таза та­быс (шығын) факторларын бағалау мен қалыптастырудың жалпы сызбасы. Сатудан алынған табыс факторларын талдау. Сатудың залалсыздық шарттарын анықтаудың әдістері. Операционды табыс­тар мен шығыстарды талдау. Төтенше табыстар мен шығыстарды талдау. Рентабельділікті факторлық талдау. Дюпон моделі.

ПРАКТИКАЛЫҚ САБАҚ ТАҚЫРЫПТАРЫНЫҢ ТІЗІМІ

1. Экономикалық талдау тәсілдері мен әдістері

2. Heгізгi қаржылық коэффициенттер

3. Басқару талдауының мазмұны, негізгі сатылары мен ерекшеліктері

4. Ұйымның ұйымдастырушылық-техникалық деңгейін тал­дау

5. «SWOT- талдау» әдісі

6. Ghim деген сұранысты және тапсырыс портфелінің қалыптастыруды талдау

7. Баға саясатын және өнімнің бәсекеге қабілеттігін талдау

8. Өнім өндіру мен өткізуді талдау

9. Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін талдау

10. Негізгі құралдарды пайдалану тиімділігін талдау

11. Материалдық ресурстарды пайдалану тиімділігін талдау

12. Өнім өндіру және өткізу шығындарын талдау

13. «Директ-кост» және «стандарт-кост» әдістері

14. Ұйым активтері мен олардың кездерінің құрылымын жал­пы бағалау

15. Ұзақ мерзімді активтерді талдау

16. Қысқа мерзімді активтерді талдау.

17. Баланс өтімділігін талдау

18. Ұйымның қаржылық тұрақтылығын бағалау

19. Ақша қаражаттары қозғалысын талдау

20. Ұйымның пайдалылығы мен рентабельділігін талдау

ҰСЫНЫЛАТЫН ӘДЕБИЕТТЕР TI3IMI

1.Баканов М.И., Шеремет А. Д. Теория экономического анализа: Учебник. -М.: Финансы и статистика, 2001. -416с

2. Басовский Л.Е. Теория экономического анализа: Учебное. пособие. -М.: ИНФРА-М, 2001. -222с.

3. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности пред­приятия: Учебник:М.: ИНФРА-М, 2002. -336с.

4. Дюсембаев К.Ш. Анализ финансовой отчетности: Учеб­ник. -Алматы: Экономика, 2009,366 с.

5.Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами: теория и методология. - Алматы: Экономика, 2000. -294с.

6.Дюсембаев K.IIL Анализ финансового положения пред­приятия: Учебное пособие. -Алматы: Экономика, 2005, -128с.

7. Любушин Н.П., Лещева В.Б., Дьякова В.Г., Анализ фи­нансово-экономической деятельности предприятия: Учеб. Пособие для вузов/Под ред. Проф. Н.П. Любушина. -М: ЮНИТИ-ДАНА, 2001. -471с.

8.Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С., Негашев Е.В. Методика фи­нансового анализа. - М.: ИНФРА-М, 2002. -208с.

9.Журавлев В.В., Савруков Н.Т. Анализ хозяйственно-фи­нансовой деятельности предприятия. Конспект лекций. - СПб.: Политехника,2001. -127с.

10. Методика анализа показателей эффективности производс­тва: Уч.пос, изд. 2-ое доп. и перераб. / Под ред. проф. Э.А. Маркарьяна. - Ростов н/Д: Издательский центр «МарТ», 2001.-208с.

11. Любушин Н.П., Лещева А.Б., Сучков Е.А. Теория эконо­мического анализа: Учебно-методический комплекс. -М.: Экономист, 2004. -480с.

12. Герасименко Г.П. и др. Управленческий, финансовый и нвестиционный. анализ: Практикум. -Ростов н/Д: Изда­тельский центр «МарТ»,2002.160с.

13. Бачаров В.В. Финансовый анализ.-СПб: Питер, 2005. -240с.

14. ДроздоваН.В., Дроздов В.В. Экономический анализ. Прак­тикум. - СПб: Питер, 2006.-240с.

15. Анализ финансово-хозяйственной деятельности: Учебно-методическое пособие /Под.ред. И.А. Налетова. М.:,ИНФРА-М, 2006. -124с.

16.Анализ и диагностика финансово-тхозяйственной деятель­ности предприятия/Под.ред. Т.Б. Бердникова. М.: ИНФРА-М, 2007.-212с.

17. Финансовый анализ: Учебное пособие / Под.ред. Е.А. Еф­ремова.-Томск: ТУСУР, 2007.-105с.

ABTOРЛAP

Э.ғ.д., Т.Рысқұлов атындағы ҚазЭУ профессоры Л.Б. Айманова

э.ғ.д., Т.Рысқұлов атындағы ҚазЭУ профессоры Р.Е. Джаншанло

Алматы экономика және статистика академиясы «Есеп және аудит» кафедрасы