3. Дәрістердің қысқаша жазбасы

1 - бөлім Шахты қорындағы осы заманғы жағдайы

1 - тақырып Бассейнінің қысқаша даму тарихы. Бассейнің геологиялық сипаттамасы (3 сағат)

Дәрістер жоспары

1. Курстың мақсаты мен тапсырмалары. Басқа пәндермен байланысы. Қарағанды бассейнінің даму тарихы мен осы заманғы жағдайы.

2. Қысқаша геологиялық сипаттамасы.

3. Көмір тақталарын қазудың тау-геологиялық шарттары.

4. Көмірдің сапасы мен технологиялық қасиеттері.

5. Қормен қамтамасыздандырылғандығы. Резервті шахты алаңдары мен учаскелері.

6. Қарағанды бассейніне жанас орналасқан көмір кен орындары.

Бұл тақырыпта кіріспе дәріс ретінде Қарағанды көмір бассейнінің жалпы жағдайы туралы студенттер таныстырылады. Бұл пәнің мақсаты мен тапсырмалары және басқа пәедермен байланысы. Бассейннің қыскаша геологиялық сыйпаттамасы беріледі. Көмір тақталарын қазудың әдістері және шарттары. Көмірдің сапасы және оны өндіргенде сапасын төмендетпей сақтау. Бассейннің болашағы, қордың қамтамысым дарылғандығы. Шахтылар алаңдарының, олардың бөлшектерінің қоры. Қарағанды бассейніне жанас орналасқан көмір кен басейніне жанас орналасқан көмір кен орындары, олардың қорлары, болашағы.

Ұсынылатын әдебиет

1. Беркалиев Б.Т., Хамимолда Б.Ж. и др. «Проблемы комплексного освоения недр». Караганда, 1999 г.

2. Беркалиев Б.Т. «Железорудная промышленность Казахстана». – Алма-Ата, “Казахстан”, 1974 г.

3. Дрижд Н.А. «Карагандинский угольный бассейн». – Справочник, М., “Недра”, 1990.

СӨЖ-на бақылау тапсырмалары (1 тақырып) [1-3]

1. Қарағанды көмір басейнінің даму тарихы және оның бүгінгі күнгі жағдайы.

2. Қарағанды бассейні шахты қорының жетілдіру негізгі бағыттары.

2 - тақырып Шахты қоры (4 сағат)

Дәрістер жоспары

1. Шахты қорының жалпы сипаттамасы.

2. Өндірістік және Майқұдық учаскелерінің шахтылары.

3. Саран учаскесінің шахтылары.

4. Шерубай-Нұра учаскесінің шахтылары.

5. Қаражар-Шахан учаскесінің шахтылары.

6. Тентек ауданының шахтылары.

7. Жезқазған мыс-рудалы аймағының шахтылары

8. Атасу темір-марганец ауданың шахтылары

9. Рудалы Алтай шахтылары, Шығыс-Қазақстан ауданы

10. Оңтүстік-Қазақстан аймағының шахтылары

11. Қостанай темір-рудалы аймағының шахтылары

Шахты қорларының жалпы сыйпаттамасы. Өндірістік және Майқудуқ бөлімшелерінің шахтыларының геологиясы, оларды ашу, дайындау және өндіру әдістері. Қарағанды бассейнінің басқада бөлімшелері: Саран, Шерубай-Нура, Каражар-Шахан, Тентек ауданың шахталары жайында деректер. Оларды ашып, дайындап, қазып жер бетіне шығару әдістері, Жезқазған, Атасу, Алтай, Қостанай, Оңтүстік Қазакстан шахтылары және карьерлері жайында толық мәлішеттер беріледі. Олардағы түсті металлдар, темір, шырыш кендерін өндіру, олардың қарлары, сапалары. Ол өнірлердегі экологиядық жағдай. Табиғатты, қоршаған ортаны таза сақтау жайында мәліметтер.

Алтын, уран кен орындары жайында мәліметтер, оларды өндіру әдістері шахтылар, карьерлер, геотехнологиялық әдістер.

Ұсынылатын әдебиет

1. Беркалиев Б.Т., Хамимолда Б.Ж. и др. «Проблемы комплексного освоения недр». Караганда, 1999 г.

2. Беркалиев Б.Т. «Железорудная промышленность Казахстана». – Алма-Ата, “Казахстан”, 1974 г.

3. Дрижд Н.А. «Карагандинский угольный бассейн». – Справочник, М., “Недра”, 1990.

СӨЖ-на бақылау тапсырмалары (2 тақырып) [1-3]

1. Шахты қорының жалпы сипаттамасы.

2. Қарағанды бассейні шахты қорының жетілдіру негізгі бағыттары.

3 – тақырып Шахты алабтарын және жаңа горизонттарды ашу. Шахты алабтарын дайындау. Тазалау жұмыстарының қазу жүйелері және кешенді механизациалау. (4 сағат)

Дәрістер жоспары

1. Шахты алабтарын ашудың қысқаша сипаттамасы.

2. Әрекеттегі шахтылардың жаңа горизонттарын ашу схемалары.

3. Шахты алабтарын дайындау әдістерінің қысқаша сипаттамалары.

4. Әрекеттегі қазу жүйелерінің түрлері, жалпы мағлұматтар.

5. Тақталарды қазып-өндірудің прогрессивті технологиялық схемалары.

Шахта алабтарын ашудың белгілі және жаңа жүйелері. Кен орындарын олардын қорларына байлансты ашу әдістері:тік оқпанмен, қөлбей оқпанмен, көлбей оқпандарда конвейерлерді пайдалану, өзі жүретін машиналарды еңгізу. Тақталарды, кұрт құлама кен орындарын пайдаланғандағы жаңа технологиялық схемалар, шешімдер. Өндірілген кенді жер бетіне шығару үнгілері. Кенді ашық әдіспен өндіргенде қолданылатын жүйелері.