3. Студенттің оқытушымен өздік жұмысын рәсімдеуге қойылатын талаптар:

• Студент жазылған мәліметтерді ауызша баяндауы қажет.

• Берілген тапсырма бойынша студентке сұрақ қойылады.

• Баяндама жеке орындалады.

- Төтенше жағдайлар жөніндегі тапсырма алдын ала студенттерге беріледі. Студенттер берілген тапсырма бойынша сабақ барысында рөлдік ойын ойнайды. Ойын барысына барлық студенттер белсенді түрде қатысулары керек. Әрбір студенттің рөлі жекелей беріледі. Ойын барысында өзін белсенді түрде көрсете білген студентке жоғары балл қойылады.

Тақырып 7. Сыртқы ортадағы теріс факторлардың адам мен техносфераға әсері

:

Тапсырма №7

1. Зиянды заттардың жалпы сипаттамасын жасау.

2. Электромагниттік толқындар мен сәулелердің түсініктемесін беру. Иондық сәулелер дегеніміз не?

3. Өндірістік шудың зияны қандай? Электрлік токтан болған қауіптілік.

Тапсырманың мақсаты: Адамның сыртқы орта жағдайын қабылдау жүйесіндегі теріс факторларды, зиянды заттардың адам ағзасына тигізетін әсерлерін қарастыру және теріс факторлардың ықпалының салдарын жою жолдарын қарастыру.

Тапсырманы орындау бойынша әдістемелік нұсқау

1 – ші тапсырма. Қазіргі заманда адамзатқа белгілі 7 млн. астам химиялық заттар бар. Улы химиялық заттар, өзінің пайдалануына байланысты жіктелетін кестесін жасау.

2 – ші тапсырма. Электромагниттік сәулелену жасанды және табиғи болады. Жасанды сәулелену адамға өте қауіпті. Сол тақырыпта баяндама жасау.

3– ші тапсырма. Шудың адамға, жануарларға және өсімдіктерге зияндығы зор. Ол адамға әсерін тигізе отырып есту мүшелеріне, жүйке жүйелеріне әсерін тигізе отырып кәсіби науқасқа әкеліп соғады да еңбек қабілетін төмендетеді немесе мүлде жоғалтады. Осы тақырыпта баяндама жасау.

Бақылау нысаны: Баяндама, ауызша, кесте құрастыру, пікірталас.

Тапсырманы орындауды бағалау баллы

Орындалған тапсырмаға келесі жағдайларда ғана жоғары балл қойылады:

• Мәселе нақты шешімін таба білгенде

• оқытушының берілген материалдарынан басқа да маңызды материалдар пайдаланылғанда.

Бағалау баллы: 9

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

1. Сагимбаев Г.К. Экология и экономика. Алматы. 1997г.

2. Аипов А.К. Тіршілік қауіпсіздігі. –Астана- 2009

3. Тайжанов С. Өмір қауіпсіздігі негіздері. (Оқу-әдістемелік құрал). Алматы 2004.

4. Өмір қауіпсіздігі . Оқулық. Құрастырған С.Арпабеков. Алматы 2004 ж.

3. Студенттің оқытушымен өздік жұмысын рәсімдеуге қойылатын талаптар:

• Студент жазылған мәліметтерді ауызша баяндауы қажет.

• Берілген тапсырма бойынша студентке сұрақ қойылады.

• Баяндама жеке орындалады.

• Тапсырма компьютерлік машинада теріліп, беті 6-ке дейін болуы керек.

• Тапсырма талапқа сай орындалуы керек: Шрифт – Times New Roman, кегль - 14, интервал – 1,5, оң жағы – 2 см, сол жағы – 3 см, үсті – 2 см, асты – 2 см.

• Пән аты, студенттің аты-жөні, мамандығы және тобы көрсетіледі.

• Интернеттен дайын күйінде алынған түсініксіз баяндамалар қабылданбайды.

Тақырып 8. Осы заманғы зақымдаушы қарулар және олардың зақымдау факторлары Тапсырма №8

1. Ядролық қарудың қауіптілігін баяндау. Сәулелену дозасы туралы түсініктеме беру.

2. Адамға сәуле алудың қауіптілігінің сипаттамасы.

3. Радиация көздерін қарастыру. Жердің және аумақтың радиоактивті ластануының қауіптілігі жайында баяндама жасау.

Тапсырманың мақсаты: Осы заманғы зақымдаушы қарулар және олардың зақымдау факторларын қарастыру және қорғанылатын тәсілдерін меңгеру.

Тапсырманы орындау бойынша әдістемелік нұсқау

1–ші тапсырма. Ядролық қару осы заманғы зақымдаушы қарулардың ішіндегі ең қуатты түрі, себебі ядролық жарылыс кезінде күшті энергия бөлініп шығады, бұл әр түрлі зақымдаушы факторлары: соққы толқыны, өткіш радиация, жарық сәулесі, радиоактивті зақым, электрлі магниттік импульс. Осы тақырыпты нақты баядау.

2 – ші тапсырма. Адамға сәуле алудың қауіптілігінің сипаттамасын кесте арқылы көрсету.

3– ші тапсырма. Радиация көздерін кесте арқылы көрсету. Жердің және аумақтың радиоактивті ластануының қауіптілігі жайында баяндама жасау.

Бақылау нысаны: Баяндама, кесте, ауызша, пікірталас.

Тапсырманы орындауды бағалау баллы

Орындалған тапсырмаға келесі жағдайларда ғана жоғары балл қойылады:

• Тапсырма уақытылы орындалып, берілген мерзім ішінде тапсырылғанда;

• Тапсырманың берілген әдебиеттерден басқа, тапсырма мазмұнына сәйкес басқа құнды мәліметтермен, материалдармен толықтырылғанда;

• түсінікті, жатық тілмен жазылғанда;

• Қорытынды мен ұсыныстардың баяндама мазмұнына сәйкес болғанда;

• Студент тақырыпты еркін меңгеріп, қорытындысы мен талаптарын көрсете білгенде.

Бағалау баллы: 5

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

1. Сагимбаев Г.К. Экология и экономика. Алматы. 1997г.

2. ҚР 05.07.1996ж. № 19-1 «Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» Заң.

3. Аипов А.К. Тіршілік қауіпсіздігі. –Астана- 2009

4. Тайжанов С. Өмір қауіпсіздігі негіздері. (Оқу-әдістемелік құрал). Алматы 2004.

5. Өмір қауіпсіздігі . Оқулық. Құрастырған С.Арпабеков. Алматы 2004 ж.