2. Балқыту цехтегі қауіпсіздік категорияларын есептеу

Металлдарды кесу және балқытып біріктіру учаскілері мен цехтарі. 3.2-кестеде балқыту және балқытып біріктіру кезінде қолданылатын материалдарды ескере отырып зиянды заттар шығарылуының үдемелі көрсеткіштері көрсетілген. Заттар шығарылуы мына формуламен анықталады:

М = q · m · 10^-6

мұндағы q_i – i зиянды заттың меншікті шығыны, г/кг

m – шығарылатын материалдардың массасы, кг/жыл.

ИОНИ-13/45 маркалы электродты қолданғанда атмосфераға шығарылады: пісіру аэрозолі 14,0 г/кг, марганец және оның оксидтері 0,51 г/кг.

Әрқайсысының шығарылымын есептейік:

Пісіру аэрозолі үшін:

М₁ = 14 · 800 · 10^-6 = 0,0112 (т/жыл),

Марганец және оның оксидтері үшін:

М₂ = 0,51 · 800 · 10^-6 = 0,000408 (т/жыл).

Балқыту цехтің толық ластайтын шығарылымы:

М_∑ = ∑ М_i = 0,0112+0,000408=0,011608 (т/жыл).

7

3. Гальваникалық цехтегі қауіпсіздік категорияларын есептеу

Гальваникалық өңдеу кезінде шығарылатын зиянды заттардың санын есептегенде; гальваникалық ваннаның беттік ауданына берілетін меншікті көрсеткіш q алынған. Технологиялық жабдықтың бірлігінен тыс келетін ластандырғыш заттар саны мына теңдеумен анықталады:

М = 10^-6 · q · Т · Ғ · К₃ · К_у

мұндағы Ғ – ванна айнасының ауданы, м² ;

К_у – ваннаны жабу коэффиценті: құрамында беттік активті заттар (БАЗ) бар болса, К_у = 0,5; К_у = 1 ;

К₃ = ваннаны жүктеу коэффиценті.

Әртүрлі технологиялық процесс кезінде гальваникалық ваналардың бетінен шығатын зиянды заттардың меншікті саны.

Процесс	Зат	Саны
Заттарды майсыздандыру: а) органикалық ерітінділермен	Жанармай	4530
	Керосин	1560
	Уайт-спирт	5800
	Бензол	2970
	Трихлорэтилен	3940
	Тетрахлорэтилен	4200
	Трифтортрихлорэтан	14910
б) электрохимиялық	Күкірт қышқылы	39,6

Жанармайды қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 4530 · 0,8 · 4150 · 95 = 1428,762 (т/жыл)

Керосинді қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 1560 · 0,8 · 4150 · 95 = 492,024 (т/жыл)

Уайт-спиртті қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 5800 · 0,8 · 4150 · 95 = 1829,32 (т/жыл)

Бензолды қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 2970 · 0,8 · 4150 · 95 = 936,738 (т/жыл)

8

Трихлрорэтиленді қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 3940 · 0,8 · 4150 · 95 = 1242,676 (т/жыл)

Тетрахлорэтиенді қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 4200 · 0,8 · 4150 · 95 = 1324,68 (т/жыл)

Трифторхлорэтанды қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 14910 · 0,8 · 4150 · 95 = 4702,614 (т/жыл)

Күкірт қышқылын қолданылғандағы ластайтын заттар саны:

М = 10^-6 · 39,6 · 0,8 · 4150 · 95 = 11,438064 (т/жыл)

Гальваникалық цехтің толық ластайтын шығарылымы:

М_∑ = ∑ М_i = 1428,762+492,024+1829,32+936,738+1242,676+1324,68+

+4702,614+11,438064=11968,252064 (т/жыл).

9