Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
эконом кагида накты воуд).docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
195 Кб
Скачать
☆

Мемлекеттік реттеудің кейнсиандық үлгісі нені білдіреді:

Рыноктық механизм мен мемлекеттік реттеуді біріктіру арқылы басқару қажеттігін; «тиімді сұранысты» мемлекет реттейді; Әеуметтік әділеттілікті жүзеге асырады.

Меншікті қандай жақтарын көруге болады: Экономикалық және пайдалылық; Жеке еңбек;Экономикалық және құқықтық; Құқықтық және психологиялық;Психологиялық және экономикалық.

Меркантилизмнiң бiрiншi кезеңі қай жылдарды қамтиды: XV-XVІғғ; Капиталистік жүйенің тұрақтану кезеңі; Индустриялдық қоғамның қарқынды дамуы.

Материалдық игiлiктердiң бастапқы құндылығы ретiндегi пайдалылық туралы экономикалық теорияның бастапқы ой-пiкiрлерiн қарастырған: К.Маркс, Ф.Энгельс;Г.Госсен, А.Курно ; И.Тюнен, Ф.Визер.

Меркантилизмнiң екiншi кезеңiнiң ұсынған теориясы:"сауда балансы" теориясын; "экспорттық басымдылық" үрдісі; "минималды қажетті тауар" импорты.

Монометализмнің түрлеріне жатпайды: Алтын несиелік стандарт; Ақша массасы алтынмен теңестіледі; Алтын стандарты ақшаның бірлігемен есептеледі.

Мемлекеттік бюджет дегеніміз:

Табыстар мен шығыстарды көрсететін мемлекеттік қаржы жоспары; Мемлекеттің табыс қалтасы; Кіріс пен шығыстың қаржылық есептік көрсеткіштері.

Макроэкономикалық тұрақсыздығы бір көрнісі: Өндірістің тауар мен қызметінің бағасының өсуі;Жұмыссыздық;Инфляция.

Монополия кезіндегі нарықтық жағдайB) бір сатушы және көптеген тұтынушылар:рыноктағы бiр фирманың үстемдiк етуi:Рыноктағы жалғыз кәсіпорынның айрықша билік ету құқығы

НННННННН

Нарықтық экономика жағдайындағы банктік несиенің маңызды мақсаты:Несие пайызын алу.Пайданы табу.Ұтымды пайызын алу.

Нарықтық экономикадағы салықтың атқаратын қызметі:

Фискалды, ынталандырушы.Әлеуметтік.Реттеуші.

Нарықтық шаруашылықтағы мемлекеттің негізгі функциялары: Экономиканың макро деңгейде орнықтылығы;

Өндірістік, табиғатты қорғайтын және әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту;

Нарықтық экономикалық жүйе негізделеді:Меншікке, бәсекеге;Еркін кәсіпкерлік қызмет;Шаруашылық субъектілерінің еркіндігі.

Нарықтық шаруашылықтың негізгі субьектілері:Үй шаруашылығы, бизнес, үкімет;Бизнес;Үкімет.

Нарықтың негізгі белгісі:Ресурстарды тиімді бөлуі;Кәсіпкерліктің еркіндігі, жеке меншік;Өндірушілер мен тұтынушылардың дербестігі.

Нарықтың мәні:

-Айырбас айналыс категорияларға өзара тығыз байланысты және тұрмыстық деңгейде жай теңестіріледі.

-Өндіріс, бөлу, айырбас, тұтыну және сатумен сатып алу арқылы жүзеге асырлатын ұйымдық-экономикалық қатыстардың жүйесі.

-Өндірушілердің сатуға ұсынатын тауарларын ақша көмегімен айырбастау процесінде туындайтын экономикалық қарым-қатынастардың жиынтығы.

Нарықтық экономиканың принциптері:Жетілген бәсеке;Баға калыптастыру еркіндігі;Кәсіпкерлік қызығушылық;

Нарықтық экономика жағдайында дағдарыс ең бірінші көрінеді:Тауарды артық өндіруден;Несиенің қысқаруынан;Несие пайызының жоғарылауынан.

Нарықтық механизмнің элементіне мыналар жатпайды:

Жоспарлау;Бағдарламалау;Стратегия жасау.

Нарықтық бағаның төмендеуiне әсер етпейтiн факторлар:

Жұмысшылардың тек өндірістік ресурстары үшін ғана төлемдер;Жер иелерінің тек өндірістік ресурстары үшін ғана төлемдер;Капитал иелерінің тек өндірістік ресурстары үшін ғана төлемдер.

Нарықтық экономиканың бастапқы негізі болып табылады:Қызметтің түрін таңдаудың және кәсіпкерліктің еркіндігі;Бәсекелестік;

Нарықтық инфраструктура қамтиды… Еңбек және тауар биржасы; Қор биржасы;Банктер және кредиттік ұйымдар.

Нарыктық экономиканың принциптері:Жетілген бәсеке;Баға калыптастыру еркіндігі;Кәсіпкерлік қызығушылық.

Нарықтық экономиканың сипатына жатпайды:Орталықтан жоспарлау;Мемлекеттің бір орталықтан басқаруы;Кәсіпорынға керекті құрал-жабдықтарды бір орталықтан бөлу.

Нарықтық экономикада бағаның атқаратын 3 функциясы:Ақпараттық;Ынталандырушы;Орнатушы.

Нарықтық бағаның төмендеуiне әсер ететiн факторлар:Орташа жалақы;Ұсыныс сұраныстан артық;Технологиялық жалақы.

Нарықтық баға деңгейіне толықтай нарық жағдайымен анықталатын қызметтер жатады:Тұрмыстық қызмет көрсету; Банк қызметі;Коммерциялық, медициналық қызмет көрсету.

Нарықтық бағаның төмендеуiне әсер етпейтiн факторлар:Жеке тұтынушының талдауы; Капитал ағымдарының саны;Капитал түрлерінің саны.

Нарықтық бағаның қалыптасуына әсер етеді:Сұраныс пен ұсыныс заңы;Ұсыныс заңы;Сұраныс заңы.

Нарықтық экономика жүйе ретінде төмендегідей сипатталады: Жеке меншікке негізділген;Еркін таңдауға негізделген;Бәсекеге негізделген.

Нағыз конкуренция рыногының моделі сипатталады: Кәсіпорындағы бағаға бақылаудың жоқтығы; Ұсақ фирмалардың көптігімен;Салаға енудің жеңіл шарттары.

Натуралдық шаруашылық – бұл: Өмірге қажетті өнімдердің барлығы өз күшімен өндірілетін.Тауарлық айырбас жүрмейтін.Жабық, толығымен автономды.

Нақты жалақыны өзгертуге әсер етуші негігі факторлар: Номиналды жалақы деңгейіндегі өзгеріс;Тауарлар мен қызмет бағасы деңгейіндегі өзгерістер;Салықтар мен жалақылардағы өзгерістер.

Нақты жалақы:Салыққа және номиналды жалақыға байланысты;Тауарлар мен қызметтер бағасына байланысты;

Жұмысшы өзінің номиналды жалақысына тұтына алатын тауарлар мен қызметтер.

«Не, қалай және кім үшін өндіру керек» мәселесі төмендегі жүйеге қатысты:Жалпы экономикаға;Маркетингтік экономикаға;Ұлғаймалы ұдайы өндіріске.

Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер: Ұлттық табыс.

Жалпы ұлттық өнім.Таза ұлттық өнім.

Негізгі капитал - бұл: Еңбек құрал-жабдығы.Машиналар мен құралдар. Ғимарат, жабдық.

Негізгі және айнымалы капиталдың бөліну себептері:Капиталдың айналыс саласына өтуіне байланысты;Құнның қалыптасуына байланысты;Материалдық байлықтың құрылуына байланысты.

Негізгі өндіріс қорлары дегеніміз -

Өндірістік циклда бірнеше рет қолданылатын, дайындалатын өнімнің бөліктеріне өз құнын біртіндеп өткізетін материалдық құралдар;

Құрал-жабдықтар;

Станок, ғимарат, негізгі активтер.

Негізгі қорлардың физикалық тозуы:Негізгі қордың тұтыну бағасының жоғалтуын ұсынады;Негізгі қорларды қызметтендіру кезінде жүзеге асады;Негізгі қорлардың әрекетсіздігі кезінде жүзеге асады.

Негізгі қорлардың моральды тозуы:

Является следствием появления более эффективного оборудования;

Является следствием научно-технического прогресса;

Вызывается повышением производительности труда в отраслях, производящих основные фонды.

Негізгі капиталдың белгілері:Құн өндірілетін өнімге ауысады;Өзінің табиғи формасын көпке сақтайды;Құн ақшалай формада қайтып келеді.

Негізгі салымдар аммортизациясы болжайды:

Негізгі қорлардың тозуын ақшалай өтеу;

Негізгі қорлардың құндарының өндірілетін өнімге біртіндеп көшуі;

Негізгі қорлардың толығымен қалпына келуіне ақша қаражаттарын жинау.

Негізгі капиталды тұтынуға бағытталған аударымдар:

Амортизация және амортизациялық аударымдар;

Амортизациялық салымдар;

Негізгі қордың өтелуі үшін жасалатын салымдар.

Несиенің қажеттігі немен байланысты:

Ұдайы өндіріс процесінде ауыспалы айналым заңдылығымен.

Жаңа жабдықтарды сатып алумен.

Өнімдердің жаңа түрлерің шығарумен.

Несие берудің негізгі қағидалары:Материалдық жағынан қамтамасыз етілуі.Мерзімділігі.Қайтарымдылығы.

Несие бағасы көрсетеді:Ақшаны пайдаланғаны үшін төлем - пайыздық мөлшерлеме.Несиені қолданғаны үшін төлемдерді.Керекті сомасына қосымша төленетін пайыз.

Номиналды ЖІӨ төмендегідей есептеледі:Табыс бойынша;Шығын бойынша;Қосылған кұн бойынша.

Номиналды жалақы 12%-ға жоғарылады, тауарлар мен қызметтердің бағасы 7%-ға өсті . Осы жағдайда: Нақты табыс деңгейі өсті;Нақты жалақы өсті;Нақты жалақы 5 %-ға өсті.

Нарықтың негізгі элементі: Баға, сұраныс және ұсыныс; Сұраныс, ұсыныс, баға.

Натуралды шаруашылықтың тұрақты тапшылықтары:

Ақша; Уақыт; Ұлттық өнім, табыс және сауда балансы.

Нарықтық экономикалық жүйеде негізделеді: Өнімді сұранысқа сай сату және өткізу; Еркін кәсіпкерлік қызмет;

Меншікке,бәсекеге. Жоғары жұмыссыздық.

Нарықтың мәні:

Өндіріс, бөлу, айырбас, тұтыну және сатумен сатып алу арқылы жүзеге асырылатын ұйымдық-экономикалық қарым-қатынастардың жүйесі.

Нарықтық экономиканың принциптері:Баға қалыптастыру еркіндігі; Жетілген бәсеке; Кәсіпкерлік қызығушылық.

Нарықтың кемшілігі көрінеді:

Тауарлар мен қызметтерді ұжымдасқан түрде өндіруге ынта тудырмайды.

Несие беру принципі: Несие қайтарылымдылығы;

Несие ақылылығы.

Несие беру кезіңде қолданылатын ұстанымдар:Өсімқорлық; Мерзімділік; Қайтарымдылық.

Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер: Ұлттық табыс, жеке табыс, қолда бар табыс.

Номиналды еңбек ақының мерзімді түрінің төлену ерекшеліктері: Сағатқа байланысты; Жұмыс уақытына байланысты; Белгіленген мерзім бойынша.

Натуралды шаруашылықтың тұрақты тапшылықтары:Ұлттық өнім, табыс, сауда балансы.

Негізгі капиталдың моральдық тозуы:Өндіріс процесінде қызмет атқару не тоқтап қалуына байланысты тұтыну құнын жою;Пайдалану мерзімінің өтелуі төмендегенде;Ескі көліктерді өнімділігі жоғары жаңа көліктермен ығыстыру;

Негізгі капиталдың физикалық тозуы Негізгі капиталдың істен шығуы;

Негізгі капиталдың элементтері физикалық тұрғыдан қызмет етуге жарамсыз болып қалуы;

Негізгі капиталдың тұтыну құндарын жоғалтуы.

Несие беру кезінде қолданылатын ұстанымдар:Өсімқорлық;Мерзімділік;Қайтарымдылық.