Прыкладны план працы над водгукам

1. Уважліва прачытаць верш цалкам з МЭТАЙ – выясніць першае сваё уражанне ад яго і запісаць:

– спадабаўся ці не, бо…

– зразумелы ці не, бо…

– чаму (ці каму прысвечаны)

– актуальны для сучаснасці ці не, чым актуальны.

2. Уважліва прачытаць па сказах (строфах), МЭТА:

-- вызначыць структуры сказаў, каб зрабіць выснову тыпу: (Увесь твор складаецца з пяці простых ці пяці складаных, складаназалежных сказаў у якіх і сканцэнтравана асноўная думка пра…

-- вызначыць наяўнасць вобразных сродкаў: ТРОПЫ ці СТЫЛІСТЫЧНЫЯ ФІГУРЫ;

– кантэкстуальнае значэнне слоў;

– мікратэмы кожнага абзаца (страфы);

– уражанні ад кожнай страфы

– кампазіцыю твора (кальцавая ці не, ці паслядоўнасць думак)

3. Устанавіць цэнтральны вобраз і адносіны аўтара да яго:

– колькі разоў паўтараецца ў творы;

– якімі сінонімамі ці перыфразамі замяняецца;

– якія эпітэты акружаюць яго.

– што проціпастаўляецца яму ў творы.

4. Вызначыць тэму і ідэю твора, раскрыццю якіх і падпарадкаваны ўсе сродкі.

Тэма – пра што, чаму прысвечаны … (Верш прысвечаны паказу…

Ідэя – тое, што сцвярджаецца. (Аўтар сцвярджае думку пра … )

5. Скласці ПЛАН тыпу:

Уступ:

-- што я знаю пра аўтара

-- чым мне падабаюцца яго творы

-- што мне вядома пра тэму і праблему, ўзнятыя аўтарам;

-- якіх я ведаю яшчэ аўтараў і іх творы па гэтай тэме;

ГАЛОЎНАЯ ЧАСТКА

1) Тэма верша і адносіны да яе аўтара з указаннем канкрэтных лексічных адзінак, якія пацвярджаюць сказанае;

2) Ідэя верша.

2) Раскрыццю тэмы падпарадкаваны – цэнтральны вобраз(ы). Адносіны аўтара да іх;

3) Адметнасць структуры твора (колькі частак, якія, што гэта дае)

4) Танальнасць верша (гучыць аптымістычны ці не, падабаецца ці не)

ЗАКЛЮЧЭННЕ

1) актуальнасць, запатрабаванасць, своечасовасць твора для сучаснасці, бо дазваляе …

5. Напісаць ВОДГУК

УВАГА! Адносіны аўтара выражаюцца:

1. словы з суфіксамі суб’ектыўнай ацэнкі;

2. словы з адмоўнай ці станоўчай канатацыяй (валацуга, махляры, развалюха)

3. прыметнікамі-эпітэтамі;

4. параўнаннямі;

ТЭКСТЫ ДЛЯ НАПІСАННЯ ВОДГУКАЎ

Адмаўлялі маю радзіму,

Ганьбавалі з усіх бакоў

Краем лапцяў і курадыму,

Краем невукаў і жабракоў.

А цяпер, драпежныя, дзеляць,

Як вялікі каштоўнейшы прыз,

Фаліянты старыя, што ў келлях

Мае продкі спісалі калісь.

У вялізных шумных сталіцах,

Дзе шукаць цяпер адрасы?

Як палонныя, на паліцах

Дрэмлюць слуцкія паясы.

Аж трымцяць, трымаючы дзверы.

Для забаў

– хай зайздросціць Парыж! –

У калекцыі мільярдэра

Ефрасінні Полацкай крыж.

Ім хацелася, мецэнатам,

Тых калекцый папоўніць груз:

У свае заморскія шаты

Залучыць саму Беларусь.

Адабраўшы даўняе гора,

Зрабаваўшы слёзы і пот,

Захацелі, каб на гісторыю

Назаўжды забыўся народ.

Вось чаму столькі год радзіму

Ганьбавалі з усіх бакоў

Краем лапцяў і курадыму,

Краем невукаў і жабракоў.

Вольга Іпатава

Тэма верша – лёс Беларусі і яе культуры; ідэя – сцвярджаецца трагічнасць лёсу Радзімы; тып маўлення – разважанне з элементамі апавядання (першая страфа тэзіс, затым доказ, апошняя страфа – вывад).