- •1 Мұнай газ геологиясының мақсаты және міндеттері
- •2 Каустобиолиттер туралы түсінік
- •3 Мұнай қатарындағы каустобиолиттер
- •4 Мұнай жане табиги газдар пайдалы казындылар
- •5 Коміртегінін геохимиясы
- •6 Мұнай туралы жалпы маліметтер. Физикалық қасиеттері
- •7 Мунайдын химиялык курамы элементті тобтың
- •8 Мұнайдың көмірсутекті емес қосындыларының сипаттамасы.
- •10 Табиги комірсутекті газдар. Физикалык касиеттері. Химиялык курамы
- •9 Газдын геохимиясы
- •11 Газдыконденсатты кс жуйелер
- •12 Мунайдын жіктемесі
- •13 Мұнайдын жаралу тегі
- •14 Мұнай мен газдың пайда болуының бейорганикалық болжамдары
- •15 Мұнайдың жаралу тегінің органикалық теориясы
- •16 Мунайдын жаралу тегінін шогінді миграциялык моделі
- •17 Мұнайдың жаралу процесінің басты фазасы және басты белдемі
- •18 Мұнай онтогенезінің геохимиясы
- •19 Органикалық заттың Диагенез жане Катагенез кезіндегі өзгерісі
- •20 Мунайдын жаралу тегінін сатылары
- •21 Мұнай және газ миграциясы
- •22 Миграция факторлары
- •23 Мг сыйғызушы тау жыныстары.Шөгінді таужыныстары
- •24 Мұнайгазаналық шөгінділер
- •25 Таужыныстардагы органикалык заттар, олардын озерістері
- •26 Мұнайлы жаралу тегіне қолайлы фациялар жане геохимиялык жагдайлар
- •27 Мунай мен газдын пайда болуында, миграциясында жерасты суларынын ролі
- •28 Коллектор жане флюидтіректі таужыныстары
- •29 Тау жыныстардың коллекторлық қасиеттері
- •30 Тау жыныстардың кеуектілігі
- •31 Таужыныстардын отімділігі
- •32 Коллекторлардын жіктемелері
- •33 Флюидтіректі (жапқыш) тау жыныстары
- •34 Табиғи резервуарлар (қоймалар)
- •35 Мұнай-газ тұтқыштары
- •36 Мұнай мен газ шоғырлары
- •37 Туткыштар мен шогырлар жіктемесі
- •38 Шоғырлардың и.О.Брод, а.А.Бакиров,о.К.Баженова бойынша жіктемесі
- •39 Шогырлардын калыптасуында катпарлар мен жарылу бузылыстардын ролі
- •40 Туткыштардын калыптасу мерзімін айкындау
- •41 Риф массивтері, олармен мг байланысы
- •43 Жер койнауындагы температура жане кысым
- •44 Мұнай және газ кенорындары
- •49 Мг к/о алынатын коры бойынша жіктемесі
- •50 Мунайдын корын есептеу (колемдік адіс)
- •51 Мг багалау жане іздеу-барлау жумыстарындагы геохимиялык зерттеулер
- •52 Жер койнауы мунайгаздылыгынын геохимиялык жане гидрогеохимиялык корсеткіштері
- •53 Бургылау жумыстары. Унгымалардын жіктемесі (турлері)
- •54 Мг іздеу-барлау жумыстарынын кезендерімен сатылары
- •55 Унгымаларды бургылау кезіндегі геологиялык, геофизикалык, геохимиялык
- •56 Мг жер койнауында таралуы
- •57 Мунайгеологиялык аудандастыру Бакиров, Брод бойынша
- •58 Казакстаннын мг провинциялары, облыстары
- •59 Қазақстан мұнай-газды провинциялары
- •60 Каспий маңы провинциясының сипаттамасы
- •61 Тұран мұнай-газды провинциясының сипаттамасы
- •62 Мг пайда болуынын геодинамикалык моделдері
- •63 Мг пайда болуынын субдукциялык-обдукциялык моделі
- •64 Мг пайда болуынын рифтогенді моделі
- •65 Курылымлык карта, мазмуны, курастыру адістері
- •66 Шогырдын курылымдык картасы бойынша кима курастыру
- •67 Мунай-газ жиналымдарынын калыптасу. Дифференциалдык устау тасілінін устанымдары
- •49 Сурак кесте
51 Мг багалау жане іздеу-барлау жумыстарындагы геохимиялык зерттеулер
Мұнайгазды іздеу геохимиясы мұнайгазды іздеу болашағын бағалаудың геохимиялық белгілерін, геохимиялық көрсеткіштерді айқындау, осы көрсеткіштерді мұнай және газ кенорындарын іздеуде қолдану сауалдарымен айналысады. Іздеу жұмыстарының әр түрлерімен байланысты мұнайгаз іздеу геохимиясының екі кезеңі немесе екі бағыты белгіленеді. Бірінші кезең жарым-жартылай барланған территориялардың болашағын салыстырмалы түрде бағалау үшін алдын ала іздеу жұмыстарын жүргізуге бағытталған. Мұнда геохимиялық зерттеулер мұнайгаз аналық жыныстарды, мұнайгазды қабаттарды, мұнай және газ шоғырларының қалыптасу және сақталу жағдайларын айқындаумен байланысты. Бұл сауалдарды зерттегеннен кейін геохимиялық әдістермен мұнайгаздылықтың сандық бағасы беріледі және мұнай және газдың болжау қоры есептеледі. Екінші кезең – нақтылы іздеу жұмыстары. Алаңдарды тереңдік бұрғылауға дайындауда, геохимияның міндеті құрылымдық ұңғымалардың қимасын зерттеу арқылы жер қойнауында мұнай және газ шоғырларының бар болуын болжау. Перспективті горизонттарды бұрғылау және сынамалау барысында геохимия мұнайгазды қабаттарды айқындаумен айналысады.
Мұнайгаздылықтың болашағын бағалаудағы геохимиялық зерттеулер. Алғашқы кезеңде, жаңа аудандарда немесе мұнайгаздылығы әлі белгіленбеген қималарды зерттегенде геохимияның алдындағы маңызды міндет мұнайгазды қабаттарды айқындау. Бұл сауалды шешуде геохимиялық әдіс жыныстардағы органикалық заттардың құрамында мұнай тектес заттарды табуға негізделген, яғни аллохтонды органикалық затты (эпибитумоидты) табу. Бұл белгілер судың құрамында органикалық компоненттердің және метанның гомологтарының артқан мөлшерімен толықтырылады. Қатқабаттардың газдылық жағдайында сулардың және жыныстардың көмірсутекті газдармен жоғары мөлшерде қанығуы өте маңызды болады.
Нафтидтерді (эпибитумоидтарды) табу мұнайгазды қатқабаттың мұнайгаздылықты екенін көрсетеді. Ал эпинафтидтерді (жоғары метаморфталған мұнайдың алмасу және ыдырау өнімдері – кериттер және антраксолиттер) табу - өткен мұнайгаздылы қатқабаттар туралы айтады, яғни соңғы катагенез немесе метаморфизм әсерінен бұзылған шоғырларды белгілейді.
Сондықтан, жоғары сатыда метаморфталған эпинафтидтерді табу қатқабаттардың мұнайгаздылығының болашағын бағалағанда қолайсыз белгі деп санау керек.
Мұнайгазды өндіретін щөгінділерді айқындау. Жыныстардың мұнайгазды өндіретін қасиеттерін органикалық компоненттердің сипатын зерттеу, олардың таралуы, осы заттардың минералдық ортамен байланысын, олардың өзгеру сатыларын айқындау негізінде бағалау қажет. Практика жүзінде бағалау үшін Н.Б.Вассоевич ұсынған түсінікті қолдану қажет. Оның пікірі бойынша, мұнайгаз жаралу процестері тоқтаған кезде, мұнайгаз жиналымдары әрі қарай болмайды. Осыған байланысты, айта кету керек, таужыныстарды үлкен тереңдікке батып, жыныстар органикалық заттар өзінің көмірсутектерді шығаратын жоғары мүмкіншілігіне жететін, термодинамикалық жағдайда болады. Басқаша айтқанда, мұнай өндіру мүмкіншілігі біртіндеп әлсіреп белгілі бір тереңдікте мұнайгаз шығару қасиетін жоғалтады. Көптеген ғалымдардың пікірі бойынша көмірсутектердің ең жоғары жаралуы 1-5 км тереңдікте байқалады. Көмірсутектердің жаралуының басқаша сұлбасын В.А.Соколов ұсынды. Ол тік бағытталған қимада жоғарыдан төмен қарай биохимиялық және термокатализ зоналарын белгілейді. В.А.Соколов бойынша литосфераның қимасында мұнайгаздың пайда болуының тік бағытталған белдемдігі органикалық заттың құрамымен, температура және қысыммен анықталады. Н.Б.Вассоевич бойынша бұл процесс литогенез сатыларына тәуелді.
Мұнайгаздылықтың болашағын сандық бағалау. С.Г.Неручев және А.Е.Конторович мұнайгаздылықтың сандық болашағын бағалаудың сандық әдістемесін ұсынған. Болжау қорды бағалаудың С.Г.Нерцчевтің генетикалық әдісінің мағынасы мынада: оның пікірі бойынша «шағын мұнайдың» эмиграциясына дейін мұнайгаз өндіруші жыныстардың битумоидының құрамы, мұнай өндірмеген шөгінділердің битумоидына шамамен сәйкес болған және катализ сатысы бірдей. Қалдық автохтонды синбитумоид және эмиграцияға қатысқан «шағын мұнайдың» құрамын біле тұра материалдық баланс теңдеуі бойынша органикалық заттан ауысқан «шағын мұнайдың» мөлшерін анықтауға болады. Ол мұнай шығарушы жыныстардан «шағын мұнайдың» эмиграция коэффициентін (к) шығарады, бір белдемнің шегінде аналық жыныстардың қалдық автохтонды битумоидтың мөлшері анықталады (Q қал). Соңында мұнай аналық жыныстардан қоныс аударған мұнайдың мөлшері анықталады (Q эм). Бұл шама (Q эм) ашылған және ашылмаған кенорындардың жиынтық қорының (ресурсының) мөлшерін айқындайды.
