Правапіс канчаткаў назоўнікаў другога скланення ў месым склоне адзіночнага ліку

-е

• усе асабовыя (у тым ліку і ўласныя назвы) і неасабовыя назоўнікі пры аснове на цвёрды: на мосце, ілбе, у доме,

у запісе, пры сыне, гарманісце, браце, Якубе Коласе, Максіме;

• усе неасабовыя назоўнікі пры аснове на г,х, якія чаргуюцца з з,с: у кажусе, на возе, лузе.

-ы

• усе неасабовыя назоўнікі пры зацвярдзелай аснове: на карандашы, сонцы, аб дажджы.

-і

• усе неасабовыя назоўнікі пры аснове толькі пры мяккай аснове: у жыцці, полі, пакоі, на алені, агні.

-у

• асабовыя назоўнікі з асновай на зацвярдзелы і на г,к,х : пры камандзіру, настаўнмку, геолагу, пастуху;

• усе неасабовыя назоўнікі з асновай на к: у сшытку, пяску, на азярку;

• агульныя і ўласныя назоўнікі з асновай на г,х, калі яны не змяняюцца на з,с: жаху, подыху, подзвігу (абстрактныя паняцці); тварагу, мозгу, пуху (рэчыўныя паняцці); Алегу, Цімоху, Бугу (уласныя назвы);мітынгу, дыялогу, штрыху (назоўнікі іншамоўнага паходжання);

• назоўнікі ва ўстойлівых спалучэннях: на хаду, на ляту, на віду, з разбегу, жыць у ладу.

• назоўнік пост: стаяць на пасту

-ю

• асабовыя назоўнікі з асновай на мяккі зычны: пры герою, Міхасю, Мікалаю.

-э

• некаторыя назоўнікі ніякага роду з націскам на канчатку: малако – у малацэ;

• назоўнік двор: сустрэліся на двары (участак каля дома) – спявалі на дварэ (на вуліцы).

Да першага скланення адносяцца назоўнікіжаночага роду з канчаткам –а, -я: кропля, Радзіма, парта, доля. Склонавыя канчаткі гэтых назоўнікаў залежаць ад характару асновы і націску.

цвёрды

зацвярдзелы

г,к, х

мяккі

вада, школа, хата

мяжа, шаша, кара

нага, рука, страха

ралля, пожня, зямля

-е

• пры аснове на цвёрды: вадзе, школе, хаце, у вадзе, у школе, у хаце.

• пры асновке на г,х, якія чаргуюцца з з, с: назе, страсе, на назе, на страсе

-ы

• пры зацвярдзелай аснове: мяжы, шашы, кары, на мяжы, на шашы, на кары.

• Пры аснове на к, што чаргуецца з ц і націск падае толькі на аснову: рэчцы, лыжцы, на рэчцы, у лыжцы.

-і

толькі пры мяккай аснове: раллі, пожні, зямлі, на раллі, на пожні, на зямлі.

-э

толькі пры аснове на к, якое чаргуецца з ц, і націск падае на канчатак: мука – муцэ, у муцэ; шчака – шчацэ, на

шчацэ; дачка – дачцэ, аб дачцэ.