Электр энергиясын тарату сызбасын таңдау

Электрожабдықталу бірнеше жүйеде орындалуы мүмкін, ал таңдау ең тиімдісіне бағытталады. Оны таңдауда сенімділік деңгейі мен сапалық электрэнергиясымен қамтамасыз ету, пайдаланудың ыңғайлығы мен қауіпсіздігі, прогрессивті әдіс-тәсілдер мен электрқұрастыру жұмыстарын қолдану мүмкіндігі есепке алынады.

Объекттер сызбасын құрастырудағы негізгі қағидалар.

35...220 кВ болатын жоғарғы қуат көздерін тұтынушылардың электрқабылдағыштарына терең енгізу станцылары менжақын маңда орналасқан энергосыйымды өндірістік тұрқыларымен максималды жақын орналастыру;

Тұтынушылардың бөлек бір бөлігі үшін қуат көзін қорда сақталуы сызбада және сызба элементтерінде орналасуы керек. Ол үшін желілер, тансформаторлар, коммутациондық құрылғылар қалыпты режимде не болмаса апатты кезеңнен соң істен шыққан учаскелер жұмысын қалған құрылғылар атқаруы керек, не істен шыққан құрылғыларды жұмысшы күші қайта жүктеу керек;

Жүйенің барлық бөлімдерінің белгілі бір бөліктері энергияны тарату керек, ал 1-ші және 2-ші санат тұтынушылары артықты мөлшері болса – оларға автоматты түрде резерв қосылып отыратын құрылғыны орналастыру керек (АВР);

Сызбалар деңгейлік қағидаттар бойынша құрастырылады. Әдетте екі-үш деңгейді қолданады. Бірінші деңгей – тарату 110...220 кВ арасында орын алса немесе ОТП мен РП арасында 6...10 кВ, не тарату 6...10кВ арасында таратылатын болса электрэнергиясын қуат көздері объекттері мен терең енетін станцылар (ПГВ) арасында бөледі.

Екінші деңгей электрэнергиясын РП мен ТП арасында бөлу болып табылады (немесе жоғары қуатты жекелеген электрқабылдағыштар негізінде).

Кішігірім және орташа объекттерде электрэнергиясын таратуда көбінесе 1 ғана деңгей қолданыс табады, ол – жүйеден орталық қуат көзіне, одан энергия қабылдау пунктеріне (ТП немесе жоғары вольтті электрқабылдағыштар) тарату.

Нысан ішіндегі 6...10 кВ кернеудегі электрлік желілер

Нысан ішіндегі электрлік желілер магистральді, радиалды немесе аралас сызбалар түрінде жүзеге асып отырады.

Радиалды сызбаларының электр энергиясының таратылуы : қабылдау пунктері орталықтан әр қалай бағытта, әр жақта орналасқан кезде ғана қолданыс табады. Олар бір немесе екі сатылы болып келеді.

Кішігірім нысандарда және ірі шоғырланған тұтынушыларды тамақтандыру орындарында бір сатылы сызбаны қолданады. Екі сатылы радиалды сызбаны аралық РП-мен үлкен аумақта орналастырылған, бөлімшелерге бөлінген, ірі және орташа объекттер үшін қолданылады. Бірінші және екінші санатты РП және ТП тұтынушылар болғанда олар кем дегенде екі жұмыс желілері бойынша толтырылады. 2-ші санаттағы электрқабылдағыштарды 1 желі бойынша толтыруы мүмкін, олар кем дегенде екі шоғырсымнан болуы керек.

Екі трансформацилық станцылар болған кезде, олардың әрқайсысы бөлек, блок сызба-желі бойынша толтырылады, яғни желі-трансформатор арқылы. Апаттан кейінгі блоктың өткізгіш қабілеті – толықтырылып отыратын тұтынушылар санаттарына байланысты есептеліп, анықталып отырады.

Біртрансформаторлы станцылар кезінде кішігірім топтар қабылдағыштардың негізінде 1-ші санаттағы қабылдағыштар: шоғырсымдар мен таңғыш қалақтарының ұстатқыштары арқылы байланысқан станцылар арқылы іске асады.

Барлық коммутациялық құрылғылар РП немесе ОТС арқылы орнығады, олардан қоректенетін ТП сәйкесінше трансформаторларға байланысып тұрады. Кей уақытта ТП трансформаторлары сөндіру жүктегіші мен ажыратушылар арқылы қосылып отырады.

Қоректендіру радиалды сызбасы пайдаланған кездегі үлкен иілгіштікпен және ыңғайлылықпен ерекшеленеді, сондай-ақ бір желінің жөндеу жұмыстары және бүлінуі тек бір ғана тұтынушының жұмысына әсер етеді.

6...10 кВ болатын магистральді қуат сызбалары тек қана – объект аумағындағы станцылардың тізбекті таратылуы кезінде, орталықтан қоректенетін желілер қабылдағыш пунктерге дейін жалғасып жатқанда (қайту бағыты болмайды) ғана орын алады. Магистральді сызбалар келесідей артықшылықтарды иеленеді: қалыпты жағдай орын алғанда шоғырсымдардың жақсы жүктелуі, тарату станцыларында камера санының аз болуы. Кемшіліктері қатарына: ТП-мен байланыс орнаған кезде коммутациялы сызбалардың күрделенуі, магистраль бұзылғанда оны қолданатын бірнеше тұтынушылардың өшіп қалуы.

Бір магистральға біріктірілген трансформаторлар саны, қалыпты жағдайда қуаты 1000...2500 кВ болатын екі не үштен аспауы қажет, не қуаты 250...630 кВ болатын төрт-бестен аспауы міндетті.

Магистральді сызбалар бірлік, екілік, бір жақты, екі жақты қоректену бойынша іске асады.

Электрэнергияны таратудың радиалды және магистральді жүйелерін қамтитын - аралас қоректену сызбалары үлкен объекттерде жиі қолданылады. Сонымен, бірінші деңгейде көбіне радиалды сызбалар қолданылады. РП-дан ТП-ға жеткізілетін қозғалтқыштардың жоғары қуаты негізі объекттерде радиалды таратылады, магистральді сызбалар бойынша да солай.

Қорда сақтау деңгейі тікелей тұтынушылардың санаттарына байланысты. Сонымен, тұтынушылардың 1-ші санаты екі тәуелсіз көздерден қуатпен толықтай қамтамасыз етіліп отыруы керек. Екінші қуат көзі ретінде тек қана электростанцылық не станцылық бөлімшелер ғана емес, сонымен қатар төменгі қуат желілерін жалғастырғыш пунктер де қолдасһныс табады, тек олар тікелей АВР-ден тәуелсіз болуы керек.

Ерекше жауапкершілікті тұтынушылардың 1-ші санаты үшін – электрожабдықталудың тәуелсіз үш көзі қарастырылуы керек. Ондағы негізгі екеуінің әр бірі тұтынушының қуат негізін толықтай қамтамасыз етіп, ал үшінші тәуелсіз көзі – апатсыз өндіріс үшін минималды қуатты қамтуы керек. Үшінші тәуелсіз көздің негізін – негізгі екі көздің бірі өшкенде, екіншісі «ыстық» резерв режимінде орын алатын дизель станцысы атқара алады. Үшінші көздің жүктемесі толықтай орын алмасы үшін – оны қосар алдында қалған тұтынушыларды өшіру қарастырылған.