1.4. Желілердің ерекшеліктері
Бір рангілі желі – біркелкі басқару орталығы жоқ желі және біркелкі берілгендерді сақтау құрылғылары жоқ желі.
Мұндай желілер желілік операциялық жүйе барлық жұмыс станциясына орнатылады. Басқаша айтқанда желінің әртүрлі станциясы клиент жұмысын да, сервер жұмысын да орындай береді. Ол басқа жұмыс станцияларының сұранысын қанағаттандырып, оларға өзінің сұранысында жібере алады. Желі қолданысына басқа станцияға қосылған құрылғылар, дискілер, принтерлер ашық мүмкіндік береді.
Бір рангілі желінің ерекшіліктері: бағасы төмен, мықтылығы жоғары.
Кемшілігі: желінің жұмысының тиімділігі станциялар санына тәуелді.
Желіні басқарудың қиындылығы: информацияны қорғаудың қамтамассыз етудің қиындылығы, станцияның программалық жабдықтарын жаңалау, өзгерту.
Ерекшеленген серверлі желі жиі қолданыста, мұнда сервер мүмкінділігі барынша кеңейтіліп қойылады. Сервистік функциялармен қамтылады, желі серверіне желілік операциялық жүйе орнатылып, оған бірнеше сыртқы құрылғылар қосылады. Мұндай желінің жұмысын ұйымдастыру үшін “жұлдыз” топологиясы қолданылады.
Сервер
Е
рекшеліктері:
информацияны қорғау жүйесінің мықтылығы;
жылдамдықтың жоғарылығы;
жұмыс станциясының санына шектеу қойылмауы;
басқарудың қарапайымдылығы;
Кемшілігі:
бір компьютерді сервер түрінде ерекшелеуге байланысты бағасының қымбаттауы;
Желі мықтылығы серверге тәуелді;
Бір рангіліге қарағанда икемділігі төмен;
Желілік операциялық жүйелері: LAN сервер, Windows NT, NetWar.
Локальді есептеуіш желілердің физикалық ортасы есептеуіш желінің абоненттері арасында информацияны тасымалдауды қамтамассыз етуші физикалық ортасы. Локальді желіде қолданылатын кабельдің үш типі бар:
сымдардың есулі жұп түрі (витая пара проводов) – есулі жұп өзара изоляцияланған. Ол жөнелтілетін сигналдарды қорғап, сыртқы электромагнитті өрістерінің әсерін азайтып тұрады. Қарапайым түрі – телефонды кабель. Су қадамы және гуолеция әртүрлі болуы мүмкін. Есулі жұптың негізгі ерекшелігі:
кедергіден қорғаудың төмендігі;
информацияны жөнелту жылдамдығының төмендігі;
Есулі жұптың эрандалған түрі бар. Ол технологиялық дамытылған. Соған сәйкес бағасы да өседі.
Коакцальды кабель – информацияны жөнелту жылдамдығы 10..50 Мбайт/с өндірісте қолдану үшін оның екі типі шығарылады:
қалың;
жұқа;
Әрине қалың кабель жұқаға қарағанда мықты және сигналды қажет амплитудамен үлкен қалыңдықтарға жөнелте алады. Бұл кабель түрлері сыртқы әсерден қолғалған, мықтылығы жоғары.
Талшықты кабель (оптовалоконный кабель) электромагниттік өрістің әсерін сезбейтін, өзі ешқандай жарқыл шығармайтын орта. Бұл кабель түрі құпия информацияларды жөнелту қажет желілерде қолданылады. Информацияны жөнелту жылдамдығы 50 Мбайт/с, қымбат, тасымалда қолданыста аз.
Локальді есептеу желілерінің топологиялары 3 түрлі болады:
сақиналық;
шиналық;
жұлдызды;
Кез келген компьютерлік желілі түйіндердің жиынтығы деп қарастыруға болады. Түйін – желілік ортаға қосылған компьютер немесе кез келген құрылғы. Түйін (узель) деп аталады. Топология желі түйіндерінің біріктіру схемасын көрсетеді. Тұйықталған сызық, элипс, қисық, т.б сақиналық топологияға , ал тұйықталған сынық сызықтар шиналыққа жатады. Сақиналық топологиядан бір түйіннің шығысы 2-шісінің кірісіне жалғанады. Информация сақина бойымен бір түйіннен екіншісіне жөнелтеді. Қолданушы мен жөнелтуші арасындағы компьютер жөнелтілген информацияны трансляциялайды. Қабылдаушы түйін тек өзіне адрестелген хабарламаны қабылдайды. Бұл түр кішігірім кеңістікте ұйымдастырылады. Кабельдің кез келген типін қолдануға мүмкіндік береді.
Кемшілігі:
желідегі бір түйіннің істен шығуы сақина бүтіндігін бұзады, арнайы шараларды қолданғанды талап етеді.
Шиналық топология коакцальды кабель түрі қолданылатын бұл түрде берілгендер шина бойымен таратылады. Аралық түйіндер ешқандай трансляция жасамайды. Информация барлық түйінге бірдей жеткізіледі. Бірақ хабарламаны тек адресат қана қабылдайды. Яғни параллель қызмет көрсету орындалады. Бұл түр информацияны жөнелтуді жылдам ұйымдастырады. Сондай-ақ, әртүрлі жүйелерге сәйкес адаптация ұйымдастыруға болады.
Кемшілігі: бір желінің ішінде әртүрлі типті кабельдерді қолдануға мүмкіндік бермейді. Желінің ұзындығы қысқа, жұлдызды топология орталық түйін концепциясына негізделеді. Орталық түйінге перифериялық түйіндер қосылады. әртүрлі перифериялық түйін өзінің жеке байланыс мениямен орталық түйінге жалғанады. Барлық информация перифериялық түйін арқылы жөнелтіледі. Информациялар қайта трансляцияланады., немесе информациялар ағымы маршрутталады.
Артықшылығы: қарапайым адаптерді қолдануға мүмкіндік береді.
Кемшілігі: желінің жұмыс орталығы түйінге толық тәуелді.
Қазіргі кезде есептеуші желілер әртүрлі топологиялардан құрастырылған
қүрделі желіде қолданылады.
ІІ –Тарау. Желі арқылы Macromedia flash технологиясын оқыту мүмкіндіктері