- •Қазақстан медицина ғылымының дамуы.
- •Медицинадағы ғылыми зерттеулерді жоспарлау әдістемесі.
- •Зерттеу тақырыбын таңдау.
- •Ғзж тақырыбы немен ерекшеленуі тиіс?
- •Ғылыми баяндамады презентация дайындау кезеңі.
- •Ғзж бойынша finer сұрақтардың критерийлерін анықтаңыз.
- •Сандық, сапалық ғзж
- •43.Дисертация дайындаудағы алғашқы материял жинақтау және алу қай кезеңге жатады?
- •44.Дисертация дацындау іv кезеңі?
- •38. Әдебиеттік шолу түрлері?
- •39. Дисертация дайындаудың – 5 негізі кезеңнен тұрады
Ғылыми баяндамады презентация дайындау кезеңі.
Презентация баяндамаға тек қосымшв қызықтыру көрнекілік құралы ретінде қолданылады. Презентациялы баяндамада мән тін бірінші маңызды роль атқарады және де ақпаратты қаншалықты көрнекті әрі қызықты етіп орындасаңыз еңбегіңіз жемісті әрі жеңісті болады. Презентация-графикалық көркем сурет өнеріне жақын болғандықтан слайдты мәтінмен толтырып ауырлатып алмай графикалық кадрларды көбірек қолданған жөн.
Әр кадрға қысқа әрі нұсқа мәлімет беруде маңызды. Мәтінді барынша толықтырып жеткілікті ақпаратты ұтымды жеткізу де өнер.
Ғзж бойынша finer сұрақтардың критерийлерін анықтаңыз.
Frasible-іске асатын
Interesting-қызықты
Novel-жаңа
Ethical-этикалық
Relavant-маңызды
ҒЗЖ-ның негізгі түрлері.
Зерттеу әдістері бойынша теориялық(тек қана теория жүзінде ғана қолданылады),эксперименттік(жаңалық ашу,жаңа құралдарды талап етеді), теориялық-эксперименттік. Нәтижелерді қоладну аясы бойынша іргелік, қолданбалы, әзірлеу. Іргелі-теориялықта қолданылады. Жаңа бір мәлімет алу үшін бұрынғы анық сол теория жаңа бір аяда пайдаланылады. Қолданбалы-ғылымның ғылыми және ғылыми тех.бағыт нәтижесі іс жүзінде дәлелі керек. Табылған нәрсені қолданысқа енгізу. Әзірлеу-жаңа тех.ақпарат ойлап табу әдісі.
ҒЗЖ-дағы іріктеу Бұл әдісті қолданғанда бірдей қасиеттерге тән бірыңғай бірліктер (жалпы жиынтық) тобы ішінен біразы(іріктелген жиынтық) ғана таңдалып,іріктеуден өткен топ ғана зерделенеді.
Іріктеме – маркетингтік зерттеу үшін тұрғындардың бір бөлігін таңдап алу. Жиынтықтың әрбір элементін жекелей зерттеп, толық сынақтан өткізуге болады ол — цензура (шектелім) деп аталады. Ал басқаша түрі – ол бүкіл жиынтықтың белгілі бір бөлігін ғана зерттеп, жалпы топқа қатысты қорытынды шығару. Зерттеуші алдымен жиынтықтың құрамын белгілеп алу қажет. Ол жеке адамдардан немесе отбасынан тұра ма? Әлде оған кәсіпорындар, ұйымдар, сауда фирмалары, дүкендер кіруі керек пе? Мысалы, жеке адамдарды алатын болсақ, зерттелетін объектілер тек 18-ден жоғары жастағы адамдар немесе тек ер адамдардан, әлде тек жоғары білімі бар адамдардан тұруы мүмкін.
Сандық, сапалық ғзж
2: сандық, сапалық
Сандық: тек қана санмен көрсетіледі. Мыс. Соңғы 10жылдағы ҰБТ көрсеткіші (санмен). Бұл арқыы әртүрлі структуралық жабыұ зерттеулер жүргізіледі. Басты мақсат: сандық түрде баға алу. Бұл зерттеулер нақты статистикалық сенімді керек кезде қолданылады.
Сапалық: тікелей ақпарат жинау арқылы жүргізіледі. 2: мақсатты іріктеу, теорияға негізделген іріктеу. Егер де белгілі бір феноммен процесс аз зерттеліп болмаса жиі кездеспесе онда сапалық ҒЗЖ-ны қолдамыз. Мыс: неліктен жұмыссыздық бітірушілер арасында көбейіп кетті? Интерпретивті түсініктерді түсіну үшін сапалық ҒЗЖ*да сан емес сөздер қолданылады.
Ықтималды іріктеме жасау түрлері
1) жай қайталанатын іріктеме
2) жай кездейсоқ іріктеу
3) жай қайталанбайтын іріктеу
Ыңғайлы іріктеу
Бұл іріктеу түрі ыңғайлы адамдармен байланысу түрі. Оған:студенттер тобы, ыңғайлы команда, достар және көршілер кіреді. Ыңғайлы іріктеу түрін көп жағдайда қорытынды тестілеу анкеталарда толтыру үшін қолданады.
Аудандық іріктеу
Типтік объектілердің іріктеп алынуымен іріктеп алынуымен ерекшелінеді. Бұл зерттеу түрінде характеристика көбіне орташа деңгейде болады.
Байланысты және байланыссыз іріктемелер
Топтарды жинақтау стратегиясы (рандомизация, жұптық іріктеу, стратометриялық іріктеу)
Стратометрический отбор- рандомизация с выделением страт. При данном способе формирования выборки генеральная совокупность делится на группы, обладающее определенными характеристками и отбираются испытуемые соответсвующими характеристками.
ҒЗЖ-дағы бағдарлы іріктеу (метод маршрутного опроса) тәсілі?
Часто используется, если единицей изучения является семья. на карте населенного пункта в котором, будет производится опрос нумеруются все улицы. С помощью таблицы случайных чисел отбирается большие числа.
ҒЗЖ-дағы қар селі (метод снежного кома) тәсілі? Қар селі тәсілінде әр респондттердің достарынан, әріптестерден, таныстардан сұраныс жүргізіп зерттеуге қатысады. Бұл тәсіл көбіне қол жетімсіз респонденттерді табуға және жауап алуға қолданылады. Бұл іріктеу келесідей жүреді: іріктеуге қатысатын адамдардан,біріншісінен бастап іріктеу ережесіне сай келетін іріктеуге қатыса алатын достардың, құрдастардың және таныстардың телефон номерлерә сұралады, осылайша бірінші қадамнан басқа іріктеу объектісінің тікелеі өзімен жүреді. Бұл әдіс көбінесе үлкен табысы бар, бір мамандықпен байланыты адамдар немесе хоббилері ұқсас адамдар арасында жүреді. 2.Қазақсатнның медициналық дамуы ?
29. Репрезентативтік және репрезенантивтік емес іріктеулер?Репрезентативтік іріктеу – бұл үлкен бір топ өкілдерін зерттеу, сол топтың ішінде әртүрлі топшалардың өкілі болса ғана дұрыс тұжырым шығаруғаболады.
30.Жүйелі ықтимал іріктеу.Ықтималды іріктемеге жиынтықтың әрбір мүшесі берілген нөлдік емес ықтималдықпен енуі мүмкін. Кездейсоқ емес іріктемеде оның кез келген элементті енгізу ықтималдығын бағалау мүмкін емес. Барлық кездейсоқ емес (детерминированные) іріктемелер жеке пікірлер мен талғамдарға негізделеді.
31.Серийлы (ұяшықтық) іріктеуІріктеудің негізгі бағыты болып статистикалық орта табылады.Мысалы, отбасы , мектеп т/б . Таңдап алынған элементтер жалпылама тексеруден өтеді. Статистикалық ортаны іріктеу кездейсоқтық немесе жоспарлы іріктеу түрінде ұйымдастырылуы мүмкін. Минустар:барлығында бірдейлік болуы мүмкін.
32. Стихиялы іріктеу – бұл көбінесе тела радиокростарда қолданады.Стихиялы іріктеудің мөлшері мен құрамы белгілі болмайды, тек респонденттердің белмсенділігі мен анықталады.Кемшілігі – репрезентативтілікті анықтау мүмкін емес.
33.Стратометриялық іріктеу. Бұл белгілі бір топтарға шарт қою арқылы топтарға бөлу болып жүргізілетін іріктеулер болып табылады. Топтар мынадай болуы мүмкін: жынысына, жасына, біліміне байланысты бөлу және осы топқа байланысты іріктемелік анықталған адамдар.(Стратофикация) –бас жиындықты бір қатар қиылспайтын бөлшщектерді бөліп әр бөлшектерге қарапаиым кездейсоқ іріктеме жүргізіледі. Мысалы, қоғамды таптарға студентерді білім алу деңгейіне байланысты бакалврлар мен магистрлерге бөлу.
34.Кластерлік іріктеу – тобына қарай іріктеу . Шарт қою арқылы.
35.Ықтимал емес іріктеу түрлері - Еркін іріктеме — мұнда элементтер жоспарсыз стихиялық түрде таңдалынады. Бұл әдіс өте қарапайым және шығынды аз қажет етеді. Мысалы, «Хабар» арнасы теледидар арқылы көрермендерден спирттік ішімдік пен шылым туралы тележарнамаларға тиым салу жөнінде өз ойларын білдіруін өтінеді. Көпшілік білдірген пікір басқаларынан басым деп түсіндіріледі. Негізгі кемшілігі: дәл емес.
Әдейі іріктемеде – зерттеуші іріктеме элементтерін мақсатқа сәйкес таңдайды. Мысалы, Президент сайлауының ықтимал жеңімпазы, зерттеушінің таңдап алған ұзақ мерзімді болжайтын адамдар тобынан пікір сұрау жүргізу арқылы анықталады.
Квоталық іріктеме – іріктеме элементтерінің үлесі зерттелетін популяция үлесіне сәйкес келуі қажет. Мысалы,егер жоғары оқу орнының студенттерінің саны 10 мың адамнан тұрса, олардың 20%-ы 1-курста, 20%-ы 2-курста, 30%-ы 3-курста және 30%-ы 4-курста оқиды. Егер біз 1000 студенттен сауалнама жүргізуді ұйғарсақ, онда әр курс бойынша көрсетілген қатынасты сақтай отырып, студенттерді іріктеп аламыз.
Типтік іріктеме дегеніміз – мәліметтерді белгілі бір типтік элементтерден жинау немесе халықтың белгілі бір категориясын зерттеу. Мысалы, сауалнамаға тек студенттер немесе зейнеткерлер, не жұмыс істемейтін әйелдер қатысуы керек.
36.Теориялық іріктеу түрлері. Теориялық іріктеме бірлігі ретінде теориялар аудан болімше алынады. Басты жиынтық қиылыспайтын коп болімшелерге болінеді. Олардың ар қайсысында кездейсоқ іріктеме жүргізіледі.
37. Әдеби шолу?Әдеби шолу дегеніміз- мақаланың теориялық негізі. Әдеби шолуда басқа зеріттеушілердің еңбегін көрсетуі әдебиеттік шолу диссертацияның ең ауқымды, диссертацияның тең жарымын алатын ажырамас бөлігі. Ол диссертацияның кіріспесінде және бірінші бөлімінде жазылады. Әдебиеттік шолух\ды жазбас бұрын біз ойымызды нақтылап, материялдарды (монография,қорғалған диссертацияларды,ғылыми конференция материялдары) жақсы түсінуіміз керек. Әдебиеттік шолудың мақсаты қозғалып отырған тақырыптың өзекті және перспективті екенін,тақырыптың мұның алдына толық зеріттелгенін түсіндіру. Әдебиеттік шолуды жазарда жиілей авторлардың еңбектерін жазып қосымша зеріттеулер керектігін жазу қажет. Әдебиеттік шолу 20-40 бетке дейін жазылуы мүмкін.
