25. Why are the prescriptive models are important? How do you think what are the work product? List them(Неге өкімдік модель маңызды болып табылады? Сіз жұмыс өнімі не деп ойлайсыз? Оларды атаңыз)

Модель бұл шынайылықтың өзіне пайдалы түсіндірмелі және алдын ала болжау әсерінің абстарктылы көрінісі. Осы prescript моделін көбінесе нормативтік модель деп атайды. Бизнес- модельде кәсіпорын үдерісінің құнды әрі функционалды анализін дәлірек жасауға болады. Сол себептен кәсіпорынның үдерісінің сандық сарапшылықтарын нормативтік модельдеу деңгейінде орындау ұсынылады. Нормативтік модельдеу түсінігі ретінде ERP- жүйесіндегі кәсіпорын үдерісінің мезгілдік және құн мінездемесі ұйғарылады (яғни оның нормалануы). Нормативтік модельдеудің деңгейінде кәсіпорынның нормативының қалыбы әзірленеді. Нормативтер мен тапсырыстан ауып кетулер кәсіпорын үдерістерін орындаудағы әдістің сәйкестігін немесе қайшылығын сараптау үшін пайдаланылады.

Нормативтік қалыптың сапасынан енгізудің және ERP- жүйесін функционалдау сапасы тәуелді болады. Үдерістерді реактивті жетілдіру қызметі көбінесе нормативтерді анықтау қызметі болып табылады. ERP- жүйе бұл кәсіпорын үдерістерінің орындалу әдістерінің ықыласты түрде болуына арналған құрылғы. Негізгі деректер ERP- жүйесіне еңгізіледі. Осы жүйеде нормалау және кәсіпорын нормативін анықтау жүзеге асады.

ERP- жүйесінің қорында үдерістерді орындаудың ықыласты әдісін еңгізу ұйымдастырылады. Ол кәсіпорын қызметінің жетілуін қамтамасыз етеді.

Кәсіпорын қызметінің жетілуінің сандық көрсеткішіне мысал:

1. Логистикалық айнылымды қысқарту:

   • Материалдың сақтық босалқы қорларын қысқарту - кәсіпорнында ешкім материалдың жеткізушілермен жеткізу уақытын білмегендіктен сақтық босалқы қорлар пайда болады; берілген уақытты жеткізуші және номенклатура элементері бойынша нормалау, санақшы және жеткізушінің жеткізу сенімділігі, жеткізілу мерзімінің болжауына және материалдың сақтық босалқы қорларын қысқартуға алып келеді.

   • Дайын өнімнің босалқы қорларының қысқарту – дайын өнімнің шығарылу болжамын тәжірибеге еңзізу, дайын өнімді қолдану статистикасын жинау, дайын өнімнің шығарылуының нақты уақытын анықтай арқылы жүзеге асырамыз.

2. Өнімді дайындаудың өндірістік айналым қысқарту:

   • Құрылғыны жабдықтау және ауысу уақытын өнімнің ұшырымының үйлесімді партиясын жасау есебінде қысқарту.

   • Бұйымның шығарылу уақытын қайтарылымдардың технологиялық операциясын минимизациялау негізінде қысқарту

Логистикалық және өндірістік айналымның қысқартылуы қоймадағы қордың азаюына және аяқталмаған өнімнің қысқаруына алып келеді. Нақтырақ бұл кәсіпорынның коммерциялық айналымның қысқаруына алып келеді.

Бизнес – модельдеудің 3-ші деңгейінде кәсіпорынның логикалық модельден ИИСУ –ға ауысуы болып табылады. ИИСУ жұмысы нормативтік деректерге негізделген. Осы деңгейде кәсіпорынның нормативтік моделі құрылады. Осы деңгей кәсіпорынның қызметін модельдеудегі күрделірек қадамы болып табылады. Нормативтік модельдің сапасынан кәсіпорын ИИСУ-ң еңгізілуі және функциялануы тәуелді болады. Бірден 100 пайыздылық нақты нормативтілікке жету қиын екені анық, сондықтан бизнес-процесстердің жетілу қызметі ретінде көбінесе нормативтерді анықтау қызметі болып табылады.

Кәсіпорыннды нормативтік басқару үшін негізгі деректер бір – бірімен тығыз байланысқан 3 группаға бөлінеді:

• Кәсіпорын құрылымының өнімдік – ұйымдасытырылу деректері;

• Контаргеттер деректері;

• Бұйымдар, жартылайфабрикаттар және материалдар туралы деректер.

Нормативті модель үшін негізгі деректерді тек ақпараттық жүйелер кәсіпорындарында жүргізуге болады.

Осы деңгейде келесілер қарастырылады:

1. Деректерді логикалық модельден кәсіпорынның өнімдік- ұйымдастыру құрылымы және кортагенттер арқылы ИИСУ-ге аудару.

2. Берілген деректерді кәсіпорынның номенклатураларын кодификациялауын жобалау үшін дайындау

3. Барлық жинақтар үшін тапсырыс берудің оптималды өлшемін есептеу

4. Босалқы қорларды жеткізудің бұзылуы пайда болуының мүмкіндігін модельдеу

5. Босалқы қорларды қолданылудың бұзылуы пайда болуының мүмкіндігін модельдеу