- •1) Мемлекет және құқығының жалпы тарихы пәні және міндеттері:
- •2) Мемлекет және құқық тарихының кезеңдері:
- •3.Алғашқы қауымдық құрылыс және мемлекетке дейінгі әлеуметтік басқару нысандарына талдау жасаңыз.
- •27. Ежелгі Римнің қоғамдық құрылысы.
- •28. Сервий Тулий реформалары.
- •29. Рим Республикасы және оның негізгі сипаттамалары.
- •30. 31. Рим империясының құрылу тарихы және мемлекеттік құрылысы. Принципат Доминант
- •32. Рим құқығы. Рим құқығының негізгі қайнар көздері. Хіі кесте заңдары.
- •34. Құқық дамуытудағы рим юристерінің ролі.
- •35. Франк мемлекеті
- •33. Ликург және Спартының қоғамдық және мемлекеттік өміріндегі өзгерістер.
- •37. Хлодвигтің Франк мемлекеті мен құқығын дамытуағы ролі
- •38. Салич правдасы,, және франктердегі негізгі құқықтық институттар.
- •39. Франк мемлекетіндегі варварлық шындық
- •42. Франциядағы Бас штаттар және оның мемлекеттік басқарудағы орнына тоқталыңыз.
- •44.Франциядағы Ришелье реформасы.
- •52) Англияның алғашқы Парламенті және оның құқықтық сипаты
- •60.Ортағасырлық Жапон құқығы мен Тайхоре кодексі не талдау жасаңыз
- •61.Ерте Орыс мемлекетінің қалыптасуы және дамуына сипаттама беріңіз.
- •62.Ерте кезеңдегі ,,Орыс правдасы,, және оның мазмұнына сипаттама беріңіз
- •63.Россияда бірорталыққа бағынған мемлекеттің құрылуы және сословиелік-өкілдік монархияның қалыптасу тарихы жайлы ақпарат беріңіз.
- •64.Ресейдегі Иван іу реформаларына талдау жасаңыз.
- •66.ХуіІғ. Ағылшын революциясына, Англиядағы ,,Ұзақ парламент,, актілеріне сипаттама беріңіз.
- •67.Оливер Кромвель және оның мемлекеттік қайраткер ретіндегі сипатына тоқталыңыз.
- •68.Англияда конституциялық монархияның бекуі мен 1679 және 1689 ж. Актілерге тоқталыңыз.
- •69.Хуііі-хіх ғғ. Ағылшын парламентаризмі даму және екі партиялы жүйенің қалыптасуы, хіХғ. Сайлау реформалары жайлы не білесіз?
- •71.Ақш 1776 ж. Тәуелсіздік декларациясына талдау жасаңыз.
- •72.1787Ж. Ақш Констиуциясы және Құқық туралы Билль туралы толыққанды ақпарат беріңіз.
- •73.1864-1865 Жж. АқШтағы Азамат соғысы мен құлдықтың жойылу тарихына сипаттама беріңіз.
- •74.Франциядағы 1789-1794жж. Революция және конституциялық монархияның қалыптасу тарихына сипаттама беріңіз.
- •75. 1789Ж. Француз Декларациясы және оның тарихи маңызына тоқталыңыз.
- •76. Наполеон төңкерісі және 1799ж. Конституция, Франциядағы Бірінші империя жайлы не білесіз?
- •77. Хіх бірінші жартысындағы Францияға және 1814,1830 жылдардағы Хартияларға сипаттама беріңіз.
- •78.Франциядағы 1848,1852 жылдардағы Конституцияларға талдау жасаңыз.
- •80.ХіХғ. Бірінші жартысындағы Германия және Германияның бiрiгуi үшiн крес туралы әңгімелеп беріңіз.
- •60.Ортағасырлық Жапон құқығы мен Тайхоре кодексіне талдау жасаңыз
- •61.Ерте Орыс мемлекетінің қалыптасуы және дамуына сипаттама беріңіз.
- •62.Ерте кезеңдегі ,,Орыс правдасы,, және оның мазмұнына сипаттама беріңіз
- •63.Россияда бірорталыққа бағынған мемлекеттің құрылуы және сословиелік-өкілдік монархияның қалыптасу тарихы жайлы ақпарат беріңіз.
- •64.Ресейдегі Иван іу реформаларына талдау жасаңыз.
- •66.ХуіІғ. Ағылшын революциясына, Англиядағы ,,Ұзақ парламент,, актілеріне сипаттама беріңіз.
- •67.Оливер Кромвель және оның мемлекеттік қайраткер ретіндегі сипатына тоқталыңыз.
- •68.Англияда конституциялық монархияның бекуі мен 1679 және 1689 ж. Актілерге тоқталыңыз.
- •69.Хуііі-хіх ғғ. Ағылшын парламентаризмі даму және екі партиялы жүйенің қалыптасуы, хіХғ. Сайлау реформалары жайлы не білесіз?
- •71.Ақш 1776 ж. Тәуелсіздік декларациясына талдау жасаңыз.
- •72.1787Ж. Ақш Констиуциясы және Құқық туралы Билль туралы толыққанды ақпарат беріңіз.
- •73.1864-1865 Жж. АқШтағы Азамат соғысы мен құлдықтың жойылу тарихына сипаттама беріңіз.
- •74.Франциядағы 1789-1794жж. Революция және конституциялық монархияның қалыптасу тарихына сипаттама беріңіз.
- •75. 1789Ж. Француз Декларациясы және оның тарихи маңызына тоқталыңыз.
- •76. Наполеон төңкерісі және 1799ж. Конституция, Франциядағы Бірінші империя жайлы не білесіз?
- •77. Хіх бірінші жартысындағы Францияға және 1814,1830 жылдардағы Хартияларға сипаттама беріңіз.
- •78.Франциядағы 1848,1852 жылдардағы Конституцияларға талдау жасаңыз.
- •80.ХіХғ. Бірінші жартысындағы Германия және Германияның бiрiгуi үшiн крес туралы әңгімелеп беріңіз.
27. Ежелгі Римнің қоғамдық құрылысы.
Рим мемлекетінің тарихи кезеңдері:
1 кезең — алғашқы қауымдық құрылымның ыдырау жəне құлиеленушілік мемлекеттің құрылу кезеңі (б.э.д. 753 ж. Рим қаласының негізін қалаудан б.э.д. 509 ж. соңғы патша тəкаппар Тарквинийдің қудалауға дейінгі кезең);
2 кезең — республика кезеңі (б.э.д. 509 — 27 ж.ж.); 3 кезең — монархия кезеңі (б.э.д. 27 ж.— б.э. 476 ж.), бұлкезең өз ішінде екі кезеңге бөлінген:
а) принципиат — б.э.д. 27 ж.— б.э.284 ж.; б) доминат — б.э. 284 — 476 ж.ж.
Рим мемлекетінің құрылуы. Рим мемлекеті қалалық қауымнан қалыптасқан. Римнің негізін қалаған сəттен бастап б.э. 509 жылға дейін римдіктерде рулық құрылым болған, алайда ол ыдырау кезеңінде болған. Рулық ұғымының негізі əлеуметтік бірлігі ретінде экзогамды əкелік ру табылған. Рулар отбасыларына бөлінген, оларға тəн сипат болып отбасы иесінің жанұя мүшелеріне үстінен шексіз билігі табылған. Қоғамдық құрылым. Римде жалпы алғанда 300 ру болған. Он ру əскери жəне діни бірлік болып табылатын курияны құраған. Курияның басында курион тұрған. Он курия трибуды- тайпаны құраған. Рим халқы үш тайпадан құралған. Халық патрицийлерге, клиенттерге жəне плебпийлерге бөлінген. Патрицийлар — бұл қалалық қауымның толық құқылы азаматтары, клиенттер патрицийлерге жеке жəне мұрагерлік тəуелділікте болған, плебейлердің жеке бостандығы болғанымен, саяси құқықтарға иеленбеген.
Мемлекеттік құрылым. Римдік қауымның басында патша — Рекс тұрған. Ол əскер басы, жоғарғы абыз болған жəне ерекше маңызды істер бойынша сотты жүзеге асырған. Рекстің лауазымы сайланбалы болған. Патшаның жанындаы кеңесуші орган сенат болған, ол үш жүз рудың ақсақалдарынан құралған. Сенат қоғамдық істерге басшылық жасаған, мəселелерге байланысты шешімдерді халық жиналысы қабылдаған. Сонымен қатар, сенат патшаны сайлауға да əсер еткен. Аса маңызды органдардың бірі халық жиналысы болған, ал сенаттың ұсыныстарын қабылдаған немесе олардан бас тартқан, барлық лауазымды тұлғаларды, соның ішінде патшаны да сайлаған. Римдік қауымдағы тағы да бір орган —бұл абыздық алқалар олардың ішіндегі ең ежелгілері болып авгурлар, понтификтер жəне фициалдар алқалары табылған
28. Сервий Тулий реформалары.
Б. з. д. VII ғасырда Сервий Тулий патша Римде саяси және экономикалық реформа жүргізіп, плебейлердің жағ-дайын жаксартты. Ол плебейлерді халык, жиналысына қатыстыратын болды. Азаматтардың куриялары және ежелгі жиналысымен катарилебсйлсрді Рим жасағы қатарына да ресми жіберуге жол берген Сервий Тулийдің реформалары. Жауынгерлер центуриагтың комицияларынқүрды. Жауынгерлер мүліктік белгілеріне сәйкес бес топқа болінетін. Байлық мөлшері асспен саналды. 1. 100000 асе, 2. 75000 асе, 3. 50000 асе, 4. 25000 асе, 5. 11000 асе. Одан кемі - пролетарийлер. Сонымен, бірінші топка мүлігі 100 мың жез ассыларға бағаланған неғүрлым ауқатты азаматтаржатқызылады. Олар толық қару-жарақтанған 18 атты және 80 жаяу әскер жүздігін беруге міндетті болды. Центуриат комицияларында дауыстар жүздіктер бойынша берілді. Бір жүздік бір дауысқа ие болды. Сүрақ қою бірінші топтың азаматтарынан басталды, олар 193-тен 98 да-уысқа ие болды. Ал қалғандарының 95 қана дауысы болды. Сонымен, халықтың ең ауқатты бөлігінен тұратын бірінші топтың жүздіктеріндегі адам саны небәрі оншақты еді. Керісінше, соңғы топ жүздіктерінде азаматтардың саны жүзден едәуір асып, ал ақырғы центуриада 4 мыңға дейін жетті. Сонымен, дұрыс шешілсе, 1 топ шешімі дұрыс және қуатты болып шығады. Олар 193 дауыстан 98 дауыс береді. Сервий Тулий реформалары Рим патрицийлері арасында наразылық-тар туғызды. Осыны иайдаланып Тарквииий Суперб озінің алдындағыпатшаны өлтірген. Бірақ біраз уақыт откен соң өзінің зорлығымен және қаталдығымен Тарквиний жалпы жүрттың наразылығына үшырады. Б. д. дейінгі 510 жылы Рим халқы патшаға қарсы көтеріліп, оны Рим жерінен қуып шығарды. Ең кедей азаматтар ақырғы центурияға біріктірілді. Бүл "пролес" яғни "балалары-нан, түқымдарынан басқа еінтеңесі жоқ адамдар" еді. Оларды әскери қызметке жібермеді. Сервий Тулийдің жүргізген реформасы Римнің әскерін күшейтіп, плебейлер мен патрицийлердің қүқығын теңдеді. Ре-формадан кейін патрицийлер бәрі жоғарғы биліктегі міндеттерді оздері иеленді және жер алу қүқығын сақтап калды. Плебейлер мен патрицийлердің езара қатысы мүнымен шектелген жоқ. Сырттай ескі трибаларға бөлуді сақтай отырып, Сервий Тулий трибаларды ежелгі ру одағынан аумақтық болініске айналдырды. Ол бүрын әкімшілік округ-тарда ғана болған 4аумақтық трибалар күрды. Кейін осындай трибалар-дың саны біртіндеп осіп, б. д. дейінгі 1 ғасырда 35-ке дейін жетті.