Патогенезі

АИВ - инфекциясы кезінде иммунды жүйенің зақымдалуы тек қана вирустың Т-хелперлы тіндеріне тікелей немесе тікелей емес (иммунды механизмнің қатысуы кезінде) цитотоксикалық әсері ғана емес, сонымен қатар иммунды регуляциясының бұзылысына жауабымен байланысты. Т-лимфоцитті-хелперлер барлық иммунды жүйе тіндерінің дифференцировка және пролиферациясы, стимуляциясы және координациясын жүргізеді, В-тіндердегі антидене түзілуін стимулирлейді, әртүрлі цитокиндерді түзеді иммунды жүйенің координирлейді. Хелпер белсенділігінің өзгерісі немесе азаюы барлық вирустарға, бактерияларға, қарапайымдарға, иммунды жауаптың бұзылысына алып келеді, бұлардың көбісі иммунды тапшылықтың болмау кезінде шартты – патогенді мәнге ие. Иммунды жүйедегі жұмысның реттеу бұзылысы СПИДты иммунды тапшылықты науқастарда аутоиммунды үрдісінің болуымен, өзіндік антигенге реттеусіз реакцияның болуымен көрінеді. СПИДтің кейбір неврологиялық көріністері сондай-ақ аутоиммунды реакциялармен байланысты, мысалы полиневропатия және асептикалық менингит.

Вирустың жүйек тініне тікелей әсері зақымдалған тіндердегі биохимиялық өзгерісі және мидың антигеніне аутоиммунды реакцияның дамуымен көрінеді. Неврологиялық симптоматикалардың даму себебі болып тіке цитопатикалық әсері, сондай-ақ және иммунды жүйе дисбалансы типі бойынша жүйке жүйелерінің тіндер арасындағы өзара бұзылысы болып табылады.

Оппортунистикалық инфекция арасында мидың цитомегаловирустармен, герпес тобының вирустары, токсоплазма, гистоплазмамен, саңырауқұлақпен зақымдалуы жиі байқалады. Көптеген аурулар, мысалы ОЖЖ біріншілік лимфома немесе криптококкты менингет, тек СПИДты науқастарда байқалады. Кейбір аурулар бір мезгілде АИВмен жұқтырылуы және басқа инфекционды агенттер кезінде дамиды, мысалы өршімелі мультифокальды лейкоэнцефалопатия бір мезгілде АИВ және 1 С-вирусы, Капоши саркома әсерімен байланысты, сондай-ақ бір мезгілде тамырлар эндотелиясына АИВ және Эпштейна-Барр вирусы әсерінен дамиды.

Клиникалық көрінісі Инкубационды кезеңі Бірінші сатылардың көрінісі

• Жедел қалтырау кезеңі

• Симптомсыз кезеңі

• Персистирленген таралымды лимфаденопатия.

• Аурулардың екінші сатысы

• СПИД кезінде жүре пайда болған иммунодефицит синдромы

• Оппортунистикалық инфекция

• Қатерлі ісіктер

• СПИД кезіндегі иммунитеттің бұзылуы

• СПИДтің клиникалық түрі

1. Жүйке жүйесінің біріншілік зақымдалуы

• Орталық жүйке жүйесінің зақымдалуы

• Шеткері жүйке жүйесінің зақымдалуы (шеткері невропатия)

• Бұлшық еттің зақымдалуы (миопатия)

2. Жүйке жүйесінің екіншілік зақымдалуы

• Оппортунистикалық инфекция

• Орталық жүйке жүйесінің ісігі

• СПИДпен ауыратын науқастың ми қан айналымының бұзылуы

• СПИДте АИВ инфекциясы кезінде мидың интегративті функциясының және психологиялық бұзылыстары

• Когнитивті және эмоциональды бұзылулар

• Психологиялық бұзылыстар

Диагностикасы

Аурудын бастапкы сатысында нейропсихологиялык тесттер жургизеди. Эпидемиялык ( эндемиялык аудандарда болу,адепсиз жыныстык катынастар, гомосексуализм, нашакорлык,гемофилия)талдаудын натижесинде,лимфоаденопатия, удемели субкортикалык деменция, жиі болатын пневмония, сепсис, атипиялык Капоши саркомасы и баска да иммунитет томенденуинин белгилерине, серологийлык зеттеулердин натижесинде иммунды ферменттік анализ аркылы антиденелерді аныктау суйенуге тиісті.Серонегативти ауруларда тіпті, неврологиялык белгілер болмаса да, ми-жулын суйығында аздаған немесе орта деңгейдегі лимфоцитоз, белок молшеринин көбеюі, жане глюкозаның азаюы жиі анықталады. Ми КТ-сында әдетте шашранды ми қыртысының атрофиясы мен қарыншаларының кеңейгендігі көрініс береді. МРТ-ның Т2-суреттемесинде ақ заттан сигналдың көп ошақты қамти немесе шашранды таралғаны байқалады. ИФА анықталады( ВИЧ-ка бириншилик антидене болингенде)

Емі Вирусқа қарсы перепаратттар тағайындайды; Зидовудин (ретровир, ацидотимидин) 200 мг кунине 6 рет; залцитабин 0,75 мг кунине 3 рет; интерферон-альфа, виферон, саквинавир, индинавир, тимоген.

Антиретровирусты терапия

Теріс траискриптаздың нуклеозидты ингибиторлары

Теріс траискриптаздың нуклеозиды емес ингибиторлары

Протеаз ингибиторлары

Оппортунистикалық инфекция емі

Иммунотерапия

Рекомбинантты интерлейкин-2 қолдану

рИЛ-2 дәрілі монотерапия

Комбинирленген терапия (химиотерапия антиретровирусты дәрілер иммунотерапия рИЛ-2 )

Интерферонды және оның индукторын қолдану

АИВ-инфекциясы кезіндегі циклофероннің белсендігі

Иммунотерапияға альтернативті бағыттар