111. Бүйрек үсті бездері мен бүйректің қанмен қамтамасыз етілуінің қайнар көздері, Бүйрек ішінде артериялардың тармақталу заңдылықтары б практикалық маңызы.

A.suprarenalis media -- ортаңғы бүйрек үсті безі артериясы , a.mesenterica superior –дің бастамасы қасында қолқадан басталып gl.suprarenalis- ке қарай кетеді:

a.renalis – бүйрек артериясы , II – бел омыртқа деңгейінде қолқадан тік бұрыш жасай шығып, көлденең бағытта сәйкесті бүйректің қақпаларына қарай келеді: Бүйрек қақпаларында a.renalis - әдетте 3- тармаққа бөлінеді, олар бүйрек қойнауында өз кезегінде көптеген тармақтарға тармақталады..

Оң жақ бүйрек артериясы V.cava inferior – дің, ұйқы безі басының және pars descendens duodeni- дің артында, ал сол жақ бүйрек артериясы pancreas—тың артында жатады.. V.renalis – артерияның алдында және шамалы төмендеу орналасады . A.renalis- тен жоғары қарай бүйрекүсті безінің төменгі бөлігіне a.suprarenalis inferior . сондай-ақ несепағарға тармақша шығады . Бүйрек артериясы көлемі жағынан жоғарғы шажырқай артериясына тең келіп қалады , бұл қанды кп керек ететін бүйректің несеп шығару қызметіне байланысты .

112. Құрсақтық сабау ; топографиясы , тармақтары, қанмен қамтамасыз ету аймақтары .

Truncus coeliacus – құрсақ сабауы . қысқа бірақ жуан артерия, ХІІ- кеуде омыртқа деңгейінде көкеттің hiatus aorticus- інен шығады, pancreas- тың жоғарғы жиегі үстімен алға қарай жүріп, бірден 3- тармаққа бөлінеді . a.gastrica sinistra , a.gepatica communis J/e a.lienalis.

A.gastrica sinistra – сол жақ асқазан артериясы, асқазанның кіші иініне барып, асқазанға, сондай-ақ pars abdominalis esophagi-ге тармақтар шығарады .

A. hepatica communis – Бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі, ұйқы безі басының жоғарғы жиегі бойымен duodenum жоғарғы жоғағы жиегіне келеді, осы жерден a.gastriduodenalis- ті бергеннен кейін ол a.gepatica propria (бауырдың меншікті артериясы) д.а-да lig. Hepatoduodenale- нің екі жапырақшасы арасында орналасса, бауыр қақпасына барады, ол байламда v.portae- ден алға, ductus choledochus-тен солға қарай жайғасады .

A.lienalis. s .splenica – көкбауыр артериясы , құрсақ сабауының соңғы тармағы әрі ең ірісі, ұйқы безінің жоғарғы жиегімен көкбауырға жақындап, оның қақпасына енетін 5-8 соңғы тармақтарға бөлінеді . Өз жолында rami pancreatici-лерді шығарады . Көкбауыр артериясы соңғы тармақтарына бөлінетін жердің қасынан a.gastroepiploica dextra – мен қосылып, асқазанның кіші иінінде доғаға ұқсас артерия доғасын түзеді . Доғадан асқазанға көптеген тармақшалар шығады . Сонымен бірге a.gastroepiploica sinistra- ны бергеннен кейін көкбауыр артериясынан асқазанға көптеген aa.gastrica breves келеді, бұлар асқазанның негізгі 4 – артериясындағы қан ағыны кеиістігін толтырады .

113. Бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі. Бауыр ішінде артериялардың тармақталу заңдылықтары, практикалық маңызы.

A. hepatica communis – Бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі, ұйқы безі басының жоғарғы жиегі бойымен duodenum жоғарғы жоғағы жиегіне келеді, осы жерден a.gastriduodenalis- ті бергеннен кейін ол a.gepatica propria (бауырдың меншікті артериясы) д.а-да lig. Hepatoduodenale- нің екі жапырақшасы арасында орналасса, бауыр қақпасына барады, ол байламда v.portae- ден алға, ductus choledochus-тен солға қарай жайғасады . Бауыр қақпасында a.hepatica propria, ramuz dexter J/E r.sinister-ге бөлінеді, ramus dexter, ductus hepaticus communis- тің ductus cysticus –пен қосылатын жерінде өтқуық артериясын a.cystica береді. A.hepatica communis H/ce a.hepatica propria-дан асқазанның кіші иініне a.gastrica sinistra- ға қарсы, оңнан солға қарай жүретін тармақ – a.gastrica dextra шығады. Жоғарыда аталған a.gastrodupdenalis , duodenum-ның артына өтіп, екі тармаққа бөлінеді: a.gastroepiploica dextra , оңнан солға қарай асқазанның үлкен иінінің бойымен жүреді, асқазанға және өзі алдыңғы қабырғасымен өтетін шарбыға тармақтар береді ; aa.pancreaticoduodenalis superiors, pancreas –тың басында және duodenum –ның төмендеуші бөлігінде тармақталады .