Республикалық «дарын» ғылыми-тәжірибелік орталығы физикадан аймақтық олимпиада 2015

10 Сынып, теориялық сайыс (30 ұпай)

Е сеп_1. Шексіз көлбеу жазықтық көкжиекпен бұрыш жасай орналасқан. Ол жазықтықта тиын тыныштықта тұр. Тиын мен жазықтық арасындағы үйкеліс коэффициенті . Бастапқы жылдамдық векторы көлбеу жазықтыққа параллель және горизонталға төмен қарай бұрышпен көлбеу бағытталатындай, тиынға бастапқы жылдамдық беріледі (суретті қараңыз). Айтарлықтай көп уақыт өткен соң, тиын жылдамдыққа ие болады. Бастапқы жылдамдығының шамасын табыңыз. (7 ұпай)

Есеп 2. Цилиндрде поршеннің астында қысымда қаныққан су буы бар. Цилиндрге температурасы болатын су себеді. Осы кезде поршень қаншалықты төмендейді? Поршень қимасының ауданы . Цилиндрдің жылусыйымдылығы мен поршень массасын ескермеуге болады. Универсал газ тұрақтысы , судың молярлық массасы , су тығыздығы , ал судың меншікті жылусыйымдылығы мен меншікті булану жылуы сәйкесінше және тең. (7 ұпай)

Есеп 3. Суретте келтірілген схемада, бастапқы мезетте кілт тұйықталған, ал кернеуге дейін зарядталған конденсаторлар сыйымдылығы бірдей . Кілтті ажыратып, айнымалы конденсатор сыйымдылығын мәніне дейін төмендетеді, одан кейін кілтті тұйықтайды. Содан соң, кілтті қайтадан ажыратып, айнымалы конденсатор сыйымдылығын алдыңғы мәніне дейін жеткізеді де кілтті тұйықтайды. Кедергіден қандай жылу мөлшері бөлініп шығады? (8 ұпай)

Есеп_4. Газдың жоғарғы температурасын ұстап тұратын ішкі энергия көздері сарқылған кезде, тартылыс күшінің әсерінен, Күн қандай-да бір минимальді радиусқа дейін сығылады және оны «күн пульсары» деп атайды. «Күн пульсарының» минимальді радиусын және өз осінің маңындағы айналу периодын табыңыз. Күнді біртекті шар деп есептеңіз. Күннің радиусы , өз осінің маңында айналу периоды . Күн массасы . Біртекті шардың инерция моменті . Гравитациялық тұрақты . (8 ұпай)

Сайыстың ұзақтығы 4 сағат.

Республиканский научно-практический центр «дарын» областная олимпиада по физике 2015

10 Класс, теоретический тур (30 баллов)

З адача 1. Безграничная наклонная плоскость, составляет угол с горизонтом. На нем покоится монета. Коэффициент трения монеты о плоскость . Монете сообщили начальную скорость , так, что вектор начальной скорости параллелен наклонной плоскости и наклонен под углом вниз к горизонтали (см. рисунок). Спустя достаточно большое время, монета приобрела скорость . Найдите величину скорости . (7 баллов)

Задача 2. В цилиндре под поршнем находится насыщенного водяного пара при давлении . В цилиндр впрыскивают воды при температуре . На сколько при этом опустится поршень? Площадь сечения поршня . Теплоемкостью цилиндра и массой поршня пренебречь. Универсальная газовая постоянная , молярная масса воды , плотность воды , удельные теплоемкость и теплота парообразования воды равны соответственно и . (7 баллов)

З адача 3. В схеме, изображенной на рисунке, в начальный момент ключ замкнут, а заряженные до напряжения конденсаторы имеют одинаковую емкость . Разомкнув ключ, емкость переменного конденсатора уменьшают до значения , после чего ключ замыкают. Затем, опять разомкнув ключ, емкость переменного конденсатора доводят до прежней величины и ключ замыкают. Какое количество теплоты выделится на сопротивлении? (8 баллов)

Задача 4. Под действием силы тяготения при исчерпании внутренних источников энергии, поддерживающих высокую температуру газа, Солнце сжимается до определенного минимального радиуса и его называют «солнечным пульсаром». Найти минимальный радиус «солнечного пульсара» и период вращения вокруг своей оси. Считать Солнце однородным шаром. Радиус Солнца , период вращения вокруг оси равен . Масса Солнца . Момент инерции однородного шара . Гравитационная постоянная равна . (8 баллов)

Продолжительность тура 4 часа.