- •Білім алушыларға арналған пәннің
- •«Экономикалық теория негіздері»
- •1. Силлабус
- •2. Пәннің қысқаша сипаттамасы.
- •Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •1. Пән туралы ақпарат
- •Бағалау критерийі
- •8. Оқытушы талабы.
- •Силлабус
- •2. Пәннің қысқаша сипаттамасы.
- •5. Күнтізбелік-тақырыптық жоспар.
- •Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •8. Оқытушы талабы.
- •Силлабус
- •2. Пәннің қысқаша сипаттамасы.
- •Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •7. Бағалау критерийі
- •8. Оқытушы талабы.
- •Силлабус
- •2. Пәннің қысқаша сипаттамасы.
- •5. Күнтізбелік-тақырыптық жоспар.
- •Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •7. Бағалау критерийі
- •8. Оқытушы талабы.
- •2. Дәрістер тезистері
- •Семинар және практика сабақтарының қысқаша сипаттамасы (жоспарлар, семинар және практика сабақтарын жүргізуге арналған тапсырмалар, соөж, сөж)
- •Студенттердің оқытушы жетекшілігімен жасайтын өзіндік жұмыстары
- •Студенттердің өзіндік жұмысы (сөж)
- •4. Емтиханға дайындалуға және өзін-өзі тексеруге арналған тапсырмалар, соның ішінде тесттер і. Емтиханға дайындалуға және өзін-өзі тексеруге арналған тапсырмалар
- •Іі. Өзін-өзі тексеруге арналған тесттер
- •Төмендегілердің қайсысы таза бәсекелі еңбек нарығын сипаттайды:
- •Төмендегілердің қайсысы монопсониялық еңбек нарығында жатады:
- •5. Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі, соның ішінде электрондық тасуыштардағы әдебиеттер
- •Негізгі әдебиеттер
- •Қосымша әдебиеттер
- •Интернет-ресурстардың тізімі:
- •Глоссарий
4. Емтиханға дайындалуға және өзін-өзі тексеруге арналған тапсырмалар, соның ішінде тесттер і. Емтиханға дайындалуға және өзін-өзі тексеруге арналған тапсырмалар
Экономикалық теорияның пәні және оның құрылымы. Экономикалық теория және экономикалық саясат.
Экономикалық заңдар және категориялар, олардың қолданылуы.
Өндіріс және оның қоғам өміріндегі рөлі. Өндіріс факторлары мен ресурстары.
Шектеулі ресурстар жағдайындағы таңдау мәселесі.
Экономикадағы меншік қатынастарының рөлі.
Меншік экономикалық категория ретінде
Меншік және иемдену заңдары. Меншік құқығының экономикалық теориясы.
Тауарлы өндіріс: мәні, пайда болу себептері және сипатты белгілері.
Тауар және оның қасиеттері. Құнның салыстырмалы теориясы.
Ақшаның пайда болуы және мәні.
Экономикалық жүйе және оның элементтері.
Экономикалық жүйе типтерінің классификациясы.
Қоғам дамуын кезеңдерге бөліп анықтаудағы қадамдар.
Товар-ақша қатынастарының эвалюциясы және нарықтың қалыптасуы.
Нарық мәнін дәлелдеп түсіндіретін негізгі теориялар.
Нарықтың мәні және құрылымы
Сұраным. Сұраным заңы. Сұранымға ықпал жасаушы факторлар.
Ұсыным. Ұсыным заңы. Ұсынымға ықпал жасаушы факторлар.
Тепе-теңдік бағаның қалыптасуы мен динамикасы.
Кәсіпкерліктің әлеуметтік – экономикалық мәні, оның сипаттық белгілері.
Кәсіпкерлік қызметтің түрлері.
Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік: қалыптасу және даму проблемалары.
Өндіріс факторларындағы сұраныс сипаты.
Өндірістік функция.Шекті өнімділіктің кему заңы.
Кәсіпорын капиталының айналымы және шеңберлі айналымы.
Инвестиция өндіріс қорларын қаржыландыру көзі ретінде.
Бухгалтерлік және экономикалық шығындар.
Өндіріс шығындары классификациясы.
Пайда мәні және оның түрлері. Шекті табыс.Фирма тепе-теңдігі.
Еңбек нарығы және жұмысбастылық. Еңбек нарығындағы тепе-теңдік.
Еңбек ақы мәні және нысандары
Жер нарығы. Рента және рента қатынасы.Жер бағасы.
Капитал нарығы және пайыздық табыс.
Макроэкономика түсінігі. Ұлттық экономика және оның негізгі мақсаттары.
Ұлттық экономиканың қызмет етуінің өлшемдері. Ұлттық есептеу жүйесі.
Макроэкономикалық көрсеткіштер, оны өлшеу тәсілдері. ЖҰӨ дефляторы.
Макроэкономикалық тепе-теңдіктің классикалық теориясы.
Ұлттық экономика масштабындағы жинақ және тұтынудың кейнсиандық талдауы.
“АD-AS” үлгісіндегі макроэкономикалық тепе-теңдік.
Экономикалық цикл және кезеңдері.
Экономикалық коньюнктураның негізгі көрсеткіштері және оның цикл кезеңдеріндегі әртүрлі динамикасы.
Құрылымдық дағдарыстар.
Мемлекеттік реттеу: мақсаты, қызметі, құралдары.
Ақша-несие жүйесі.
Қаржы жүйесінің мәні және құрылымы.
Мемлекеттік қарыз: сыртқы және ішкі.
Экономикалық өсу түсінігі, оның өлшемдері.
Экономикалық өсу типтері мен факторлары.
Экономикалық өсу модельдері.
Іі. Өзін-өзі тексеруге арналған тесттер
Нарықтық жүйеде болатын фундаменталды мәселе:
A) Инвестициялар
B) Өнеркәсіп
C) Тұтынушы
D) Сиректік
E) Технологиялар
Аралас экономика жүйесі дегеніміз:
A) Дамуы, мемлекет жетімі және нарықпен реттелетін алуан түрлі меншік нысандарына негізделген экономикалық жүйе
B) Шаруашылық дамуы, баға тетігі мен мемлекеттік басқару арқылы реттелетін, жеке меншікке негізделген жүйе
C) Мемлекеттік, орталықтандырылған және жоспарлы реттеу әдістерне негізделген экономикалық жүйе
D) Өндіріс ресурстарының іс жүзінде қолданыс табуы дәстүрлер мен өндірісті жоспарлау арқылы анықталатын экономикалық жүйе
E) Нарықтық және дәстүрлі реттеуге негізделген жүйе
Дәстүрлі экономика:
A) Әкімшілікті басқарудағы экономика
B) Ұлттық көзқарастары қалыптасқан экономика
C) Таза рыноктық қатынастарға негізделген экономика
D) Халықтық дәстүр, әдет-ғұрып, табиғи заңдар тұрғысынан басқарылатын экономика
E) Дәстүрлі рыноктық жоспарлау қалыптасқан экономика
Экстенсивті даму жолының көздері қандай
A) Жаңа өнертабыстар мен технологиялар
B) Қызметкерлердің біліктілігін көтеру
C) Өндіріс факторларының санын көбейту
D) Қазіргі техника
E) Өндіргіш күштердеің дамуындағы саналық секіріс
Интенсивті даму жолының көздері қандай
A) Жаңа кен көздері
B) Жаңа технологиялар
C) Жаңа жерлерді игеру
D) Жұмыс күші санының өсуі
E) Өндірістік қуаттарды көбейту
Нарық экономиканың қай жағы әміршіл-әкімшіл жүйе өмір сүрген уақытында орын алды
A) Бәсеке
B) Жер мен кәсіпорынға жеке меншік
C) Кәсіпкерлікті таңдау бостандығы
D) Мемлекеттік емес нарықтағы тауар мен қызмет бағасының бостандығы
E) Меншікті жекешелендіру
Әкімшілдік-әміршілдік экономика қалай сипатталады:
A) Өндіріс құрал-жабдықтарына жеке меншікпен
B) Орталықтандырылған басқарумен
C) Нарықтық процестерге мемлекеттің қатысуымен
D) Мәдени және идеологиялық құндылықтардан тәуелді шешімдер қабылдаумен
E) Ұсыныс пен сұраныстың қатынасының нақты мехенизмімен
Төмендегі экономикалық жүйелердің қайсысы шынайы өмірде болмайды:
A) Таза капитализм
B) Дәстүрлі капитализм
C) Орталықтандырылған
D) Аралас экономика
E) Әкімшіл-әміршіл
Өзін-өзі реттейтін нарықтық жүйе кепіл береді:
A) Баға механизмі әрекетінің нәтижесінде тауар массасының тапшылығы мен артықшылығының жойылуына
B) Сұраныс пен ұсыныстың тұрақты өзара әрекетіне
C) Тауарлардың дефициті мен артықшылығының мүмкін еместігіне
D) Товарлар дефицитінің тұрақты ұзақ мерзімді болуына
E) Рыноктың үнемі тауарлармен толтырылуына
Швеция қандай экономикалық жүйеде дамып келеді
A) Әміршілді-әкімшілдік
B) Дәстүрлі нарықтық
C) Аралас
D) Таза нарықтық
E) Таза капитализм
Нарықтық жүйеде болатын фундаменталды мәселе:
A) Инвестициялар
B) Өнеркәсіп
C) Тұтынушы
D) Сиректік
E) Технологиялар
Аралас экономика жүйесі дегеніміз:
A) Дамуы, мемлекет жетімі және нарықпен реттелетін алуан түрлі меншік нысандарына негізделген экономикалық жүйе
B) Шаруашылық дамуы, баға тетігі мен мемлекеттік басқару арқылы реттелетін, жеке меншікке негізделген жүйе
C) Мемлекеттік, орталықтандырылған және жоспарлы реттеу әдістерне негізделген экономикалық жүйе
D) Өндіріс ресурстарының іс жүзінде қолданыс табуы дәстүрлер мен өндірісті жоспарлау арқылы анықталатын экономикалық жүйе
E) Нарықтық және дәстүрлі реттеуге негізделген жүйе
Дәстүрлі экономика:
A) Әкімшілікті басқарудағы экономика
B) Ұлттық көзқарастары қалыптасқан экономика
C) Таза рыноктық қатынастарға негізделген экономика
D) Халықтық дәстүр, әдет-ғұрып, табиғи заңдар тұрғысынан басқарылатын экономика
E) Дәстүрлі рыноктық жоспарлау қалыптасқан экономика
Аралас экономиканы не сипаттайды
A) Экономиканың әлеуметтік бағыттылығын нығайту
B) Экономиканы мемлекеттік реттеу
C) Экономикада мемлекеттік сектордың бар болуы
D) Жеке меншіктің бар болуы
E) Экономиканы әкімшіл-әміршілдік басқару
Экстенсивті даму жолының көздері қандай
A) Жаңа өнертабыстар мен технологиялар
B) Қызметкерлердің біліктілігін көтеру
C) Өндіріс факторларының санын көбейту
D) Қазіргі техника
E) Өндіргіш күштердеің дамуындағы саналық секіріс
Интенсивті даму жолының көздері қандай
A) Жаңа кен көздері
B) Жаңа технологиялар
C) Жаңа жерлерді игеру
D) Жұмыс күші санының өсуі
E) Өндірістік қуаттарды көбейту
Нарық экономиканың қай жағы әміршіл-әкімшіл жүйе өмір сүрген уақытында орын алды
A) Бәсеке
B) Жер мен кәсіпорынға жеке меншік
C) Кәсіпкерлікті таңдау бостандығы
D) Мемлекеттік емес нарықтағы тауар мен қызмет бағасының бостандығы
E) Меншікті жекешелендіру
Негізгі капитал бұл:
A) Өндірісте толық жұмсалатын және өз құнын біртіндеп сіңіретін капитал
B) Өз құрамына қажетті құралдарды қосатын негізгі капитал
C) Бағалы заттар, соның ішінде жылжымайтын мүлік
D) Өндірісте біртіндеп жұмсалатын және өз құнын бірден сіңіретін капитал
E) Айналмалы өндірістік капитал
Еңбек өнімділігі қатынасымен өлшенеді, төмендегілердің қатынасымен:
A) Капитал шығынының еңбек шығындарына
B) Өнімнің нақты көлемінің сағаттар санына
C) Жұмыс уақыты сағаттар санының өнімінің нақты көлеміне
D) Өнімнің нақты көлемінің халық санына
E) Капитал шығынының өнімінің нақты көлеміне
Төмендегі ғылыми мектептердің қайсысы байлықтың көзі ауыл шаруашылығында деп есептеген:
A) Ағылшын классикалық мектебі
B) Физиократтар мектебі
C) Меркантилистер мектебі
D) Маржиналистер мектебі
E) Кейнсиандық мектеп
Айналмалы капитал – бұл:
A) Шикізат, материалдар, ресурстар, отын, электр қуаты
B) Жалгерлік ақы, банктік пайыз және сақтандыру төлемдері
C) Ғимарат, станоктар, жабдықтар
D) Бағалы материалдар (құнды металдар, тастар)
E) Өндіріс жүйесінде айналыста болатын капитал
“Капиал” мәніне қатысы дұрыс емес жауапты табыңыз:
A) Бұл өндіріс құрал-жабдықтары
B) Бұл ақша
C) Бұл жаңа құн әкелетін құн
D) Бұл ғимарат, құрылыстар
E) Бұл станоктар мен жабдықтар
Капиталдың ауыспалы айналымы – бұл:
A) Тауардың өндіріс және айналыс процесін қамтитын және капиталдың бастапқы ақшалай формасына қайтарылуымен аяқталатын капитал қозғалысының бір циклі
B) Жасалынатын тауарлардың тек айналыс процесін қамтитын капиталдың қозғалысы
C) Айналыс пен өндірістің барлық кезеңдерін қамтитын капитал қозғалысының бірнеше циклдері
D) Тауардың тек өндіріс процесін қамтитын капиталдың қозғалысы
E) Капиталдың айналыс кезеңінен ақшалай формасына өтуі
Жетілген бәсеке жағдайындаға нарықа тән белгілер:
A) Шаған фирмалардың көптігі, әртекті өнімдер, нарыққа кіріп – шығуда кедергі жоқ, бірақ ақпарат жинауда қиындық бар
B) Шағын фирмалардың көптігі, сатып алушылар өте аз, сараланған өнім, нарыққа кіру мүмкіндігі еркін, ақпараттың барлық түрлері бойынша мәлімет жинау мүмкіндігі тең
C) Фирмалардың саны көп емес, ірі фирмалар бар, әртекті кіріп – шығуда кейбір кедергілер болуы мүмкін, ақпарат жинауда шектеулер бар
D) Шағын фирмалардың көптігі, бірдей өнімдер; нарыққа кіріп - шығу еркін, ақпараттың барлық турлері бойынша мәлімет жинау мүмкіндігі тең
E) Бір ірі фирма, бірегей өнім, нарыққа кірудегі іс жүзінде тежеуге келмейтін кедергілер, ақпарат жинауда кейбір шектеулер бар
Қандай белгі олигополияға мінездеме береді:
A) Ұсақ фирмалардың көптігі, әртекті өнімдер, нарыққа шығу қиындығы жоқ, бірақ, ақпарат алу қиынырақ
B) Ұсақ фирмалардың көбісі, сатып алушылар өте аз, нарықта еркін ақпарат алу
C) Ұсақ фирмалар саны көп емес, ірі фирмалар бар, нарыққа кіруде қиындықтар туындайды
D) Ұсақ фирмалардың көбісі бірдей товарлар шығарады, нарыққа еркін кіріп-шығуға болады, ақпараттың барлық түріне қолдары жетеді
E) Бір ірі фирма болады, бірдей товарлар шығарады, бағаны басқарады
